Lợi thế cạnh tranh bền vững
Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực đào tạo và phát triển DN, bà Lê Dung - Phó Tổng Thư ký/UV BCH Hội DN trẻ Hà Nội khóa IX, Viện trưởng Viện Doanh Trí, Tổng Giám đốc DGroup cho rằng, trong thời đại số, công nghệ hay nguồn vốn đều có thể đầu tư, huy động, nhưng “vốn con người” mới là yếu tố tạo nên khác biệt và quyết định năng lực cạnh tranh bền vững của DN.
Theo bà Dung, chuyển đổi số không chỉ là đầu tư công nghệ mà cốt lõi là chuyển đổi con người, tư duy và mô hình vận hành. DN dù sở hữu hệ thống hiện đại, AI hay tự động hóa nhưng nếu đội ngũ thiếu năng lực thích ứng, thiếu tư duy đổi mới thì hiệu quả chuyển đổi sẽ hạn chế. Qua gần 20 năm hoạt động trong lĩnh vực đào tạo, bà nhận thấy những DN phát triển bền vững thường coi con người là tài sản chiến lược, chú trọng đào tạo dài hạn, xây dựng văn hóa học tập và đội ngũ kế cận.
“Vốn con người” không chỉ là kỹ năng chuyên môn mà còn bao gồm năng lực số, tư duy đổi mới sáng tạo, khả năng học tập liên tục và thích ứng với biến động. Đây là nền tảng giúp DN nâng cao sức cạnh tranh và phát triển dài hạn” - bà Lê Dung nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, bà Vũ Thị Hải Vân - Giám đốc Công ty TNHH Yori Hiroko Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhiều DN không còn xem con người chỉ là “nguồn lao động” mà là tài sản chiến lược quyết định năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Theo bà Hải Vân, lợi thế cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào tri thức, khả năng sáng tạo của nhân sự; công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi có đội ngũ đủ năng lực vận hành và đổi mới trên nền tảng đó.
Cùng quan điểm, ông Đỗ Minh Thành - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Valis Corporation cho rằng, trong kỷ nguyên chuyển đổi số và AI, DN cần nhìn nhận “vốn con người” như nguồn lực chiến lược, giữ vai trò quyết định khả năng thích ứng, đổi mới sáng tạo và lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Chứng minh cho quan điểm này, ông Đỗ Minh Thành cho rằng, nhiều công việc mang tính lặp lại đang dần được thay thế bởi công nghệ và AI, nhưng những yếu tố cốt lõi như tư duy chiến lược, sáng tạo, ra quyết định hay năng lực lãnh đạo vẫn thuộc về con người. Vì vậy, DN cần phát triển nguồn nhân lực một cách bài bản, thông minh, chiến lược hơn.
“Con người vẫn là trung tâm phát triển của mỗi DN. Những DN chủ động đầu tư phát triển nguồn nhân lực, đào tạo kỹ năng mới và nâng cao năng lực thích ứng sẽ có lợi thế cạnh tranh lớn hơn. Đặc biệt, việc trang bị khả năng ứng dụng công nghệ và AI cho đội ngũ sẽ giúp nâng cao hiệu suất, tối ưu vận hành và thúc đẩy đổi mới sáng tạo” - ông Đỗ Minh Thành nói.
Bí quyết giữ chân người tài thời số hóa
Bí quyết giữ chân người tài thời số hóa là bài toán DN nào cũng phải quan tâm. Về vấn đề này, bà Lê Dung cho rằng, giữ chân nhân sự chất lượng cao hiện nay không chỉ là câu chuyện lương thưởng, mà còn nằm ở cơ hội phát triển, môi trường làm việc và giá trị người lao động nhận được trong hành trình nghề nghiệp.
Theo bà Dung, DN Việt cần tập trung vào 4 yếu tố để giữ chân nhân sự chất lượng cao: Xây dựng văn hóa học tập và phát triển liên tục; chuyển từ quản trị nhân sự sang phát triển con người; đầu tư cho kỹ năng tương lai như năng lực số, AI, tư duy đổi mới sáng tạo; đồng thời xây dựng môi trường làm việc nhân văn, nơi nhân sự được ghi nhận và trao quyền.
“DN nào tạo được hệ sinh thái “học tập - phát triển - cống hiến - ghi nhận” sẽ có lợi thế lớn trong thu hút và giữ chân nhân tài” - Viện trưởng Viện Doanh Trí nhận định.
Ngoài lương thưởng và phúc lợi, ông Đỗ Minh Thành cho rằng, việc giữ chân nhân sự chất lượng cao hiện nay phụ thuộc lớn vào văn hóa DN, môi trường làm việc và cơ hội phát triển nghề nghiệp. Người lao động không chỉ tìm kiếm thu nhập mà còn cần cơ hội học hỏi, được ghi nhận và phát triển dài hạn cùng tổ chức. Vì vậy, DN cần xây dựng môi trường mà định hướng phát triển của DN gắn liền với sự phát triển của mỗi cá nhân. Theo ông Thành, DN cũng cần tạo điều kiện để đội ngũ liên tục cập nhật kỹ năng mới, đặc biệt là kỹ năng số và năng lực ứng dụng AI. AI không thay thế con người mà là công cụ hỗ trợ nâng cao năng suất và khả năng sáng tạo.
“Cùng với giữ chân nhân sự giỏi, DN cần chú trọng xây dựng đội ngũ kế cận và phát triển nguồn nhân lực mới. Khi tạo được hệ sinh thái phát triển nhân lực bền vững, nơi mỗi cá nhân có cơ hội phát huy tối đa năng lực, DN sẽ có nền tảng vững chắc để thích ứng với thay đổi và phát triển dài hạn” - ông Thành khuyến nghị.
Theo Giám đốc Công ty TNHH Yori Hiroko Việt Nam Vũ Thị Hải Vân, DN không chỉ cần “giữ người giỏi lại” mà còn phải “chuẩn bị lực lượng để kịp thay đổi” trong bối cảnh thị trường và công nghệ biến động nhanh. Muốn giữ chân nhân sự chất lượng cao, DN cần có chế độ lương thưởng, phúc lợi hợp lý; môi trường làm việc tôn trọng, công bằng; tạo cơ hội học tập, thăng tiến và lắng nghe, ghi nhận ý kiến nhân viên.
Để xây dựng đội ngũ đủ năng lực thích ứng, theo bà Hải Vân, DN không chỉ tuyển người giỏi mà còn phải giúp họ học nhanh, thích ứng nhanh với công nghệ và cách làm việc mới. Vì vậy, DN cần đào tạo liên tục, tăng học qua dự án thực tế, khuyến khích tinh thần cập nhật kiến thức và xây dựng quy trình vận hành linh hoạt để kịp thích ứng với thay đổi của thị trường.
Bà Lê Dung - Phó Tổng Thư ký/UV BCH Hội DN trẻ Hà Nội khóa IX, Viện trưởng Viện Doanh Trí, Tổng Giám đốc Công ty CP Đào tạo và Phát triển nhân lực DGroup
“Theo tôi, “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay là sự lệch pha giữa đào tạo và nhu cầu thực tiễn của DN. Nhiều DN vẫn đào tạo ngắn hạn, xử lý nhu cầu trước mắt, trong khi thị trường thay đổi rất nhanh. Không ít nhân sự có chuyên môn nhưng thiếu kỹ năng thực hành, kỹ năng số, tư duy đổi mới và khả năng thích ứng.
Để biến “vốn con người” thành lợi thế cạnh tranh dài hạn, cần xây dựng hệ sinh thái đào tạo - quản trị - kết nối đa bên giữa Nhà nước - nhà trường - nhà khoa học - DN. Trong đó, Nhà nước hoàn thiện chính sách phát triển nhân lực; nhà trường tăng tính thực tiễn; DN chủ động đào tạo nội bộ, xây dựng văn hóa học tập; còn các tổ chức đào tạo, hiệp hội đóng vai trò kết nối tri thức và cập nhật xu hướng mới. Tôi tin rằng, DN nào đầu tư đúng cho con người hôm nay sẽ có lợi thế cạnh tranh lớn nhất trong tương lai”.
