Hà Tĩnh triển khai việc đăng ký, thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ

Nỗi khắc khoải nửa thế kỷ và niềm hy vọng từ ngân hàng gen

Nửa thế kỷ trôi qua, vết thương chiến tranh đã lành trên da thịt đất nước, nhưng nỗi khắc khoải tìm kiếm thông tin về phần mộ các anh hùng liệt sĩ vẫn luôn âm ỉ trong lòng những người ở lại. Thực hiện chủ trương nhân văn của Đảng và Nhà nước, lực lượng Công an tỉnh Hà Tĩnh đang dồn toàn lực để rà soát, đối chiếu dữ liệu và hướng dẫn người dân hoàn thiện thủ tục đăng ký lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, tạo nền tảng cốt lõi cho chiến dịch đối sánh sinh học quy mô lớn sắp diễn ra.

Đối với hàng ngàn gia đình chính sách tại Hà Tĩnh, việc xây dựng ngân hàng gen phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là một đề án kỹ thuật, mà là chiếc phao cứu sinh cho niềm hy vọng cuối cùng của họ.

Bà Trần Thị Lan (sinh năm 1951, trú tại thôn Phú Nghĩa, xã Lộc Hà) là em gái của liệt sĩ Trần Văn Đào (quê xã Mai Phụ) – người chiến sĩ đã anh dũng hy sinh tại chiến trường miền Nam xa xôi. Hơn 50 năm qua, gia đình bà Lan đã lặn lội khắp các nghĩa trang, tìm kiếm mọi manh mộ nhưng đều vô vọng.

"Mẹ mất sớm, anh trai tham gia chiến trường khi tôi còn rất nhỏ nên những thông tin về anh còn lại rất ít. Gia đình chỉ biết anh chiến đấu ở chiến trường miền Nam, còn cụ thể đơn vị nào, hy sinh ở đâu thì không rõ. Nhiều năm qua, người thân đã cố gắng dò hỏi, tìm kiếm khắp nơi nhưng gần như không có manh mối. Nay được lực lượng công an xã hướng dẫn đăng ký lấy mẫu ADN thân nhân, tôi rất xúc động và hy vọng sẽ sớm tìm được phần mộ của anh để đưa anh về với quê hương, dòng họ", bà Lan xúc động.

Để dòng chảy thông tin không bị gián đoạn, Công an xã Mai Phụ đã tổ chức các hội nghị tuyên truyền tập trung, mời trực tiếp các gia đình chính sách đến để phổ biến chủ trương, hướng dẫn xây dựng sơ đồ phả hệ huyết thống một cách khoa học và chính xác nhất.

Thiếu tá Trần Sỹ Nam - Phó Trưởng Công an xã Mai Phụ cho biết, trên địa bàn hiện có 84 liệt sĩ chưa xác định được thông tin phần mộ với 133 thân nhân thuộc diện lấy mẫu ADN.

"Để bảo đảm quá trình triển khai thuận lợi, chúng tôi đã trực tiếp liên hệ, thông báo và mời các gia đình tham dự hội nghị tuyên truyền tập trung. Tại hội nghị, thân nhân liệt sĩ được phổ biến chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; hướng dẫn kê khai thông tin, xây dựng sơ đồ phả hệ nhằm xác định chính xác mối quan hệ huyết thống phục vụ công tác lấy mẫu. Mọi thông tin đều được rà soát, đối chiếu kỹ lưỡng để bảo đảm dữ liệu đầu vào chính xác, phục vụ quá trình đối sánh ADN sau này", Thiếu tá Nam cho hay.

Chặt chẽ quy trình dữ liệu: Không để sót, không để sai

Nhận thức sâu sắc đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa tri ân sâu sắc, Công an các địa phương tại Hà Tĩnh đã đồng loạt ra quân với phương châm "bám sát cơ sở, đi từng ngõ, gõ từng nhà".

Tại xã Thạch Lạc, công tác rà soát, đối chiếu danh sách được thực hiện tỉ mỉ từng chi tiết, bởi dữ liệu đầu vào chính xác là yếu tố quyết định sự thành bại của việc đối sánh sinh học.

Trên địa bàn xã có 302 liệt sĩ, trong đó 148 liệt sĩ chưa xác định được đầy đủ thông tin phần mộ. Trong quá trình thực hiện, lực lượng công an xã luôn bám sát cơ sở, vừa tuyên truyền vừa hướng dẫn cụ thể từng gia đình thân nhân liệt sĩ trong việc kê khai, xác minh thông tin phả hệ, đồng thời kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Đối với các trường hợp thân nhân tuổi cao, sức khỏe yếu, đi lại khó khăn, Công an xã Thạch Lạc đã phối hợp với chính quyền địa phương xây dựng phương án hỗ trợ phù hợp, đảm bảo không để trường hợp nào bị bỏ sót.

Theo báo cáo của Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Hà Tĩnh, tổng số liệt sĩ đã được nhập vào hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư là 22.466 trường hợp. Trong đó, 12.241 liệt sĩ chưa có thông tin phần mộ; 125 trường hợp được xác định là phần mộ liệt sĩ không còn hài cốt; 10.100 liệt sĩ đã xác định được thông tin phần mộ.

Đối với thân nhân liệt sĩ, tổng số trường hợp chưa xác định danh tính đã được cập nhật lên hệ thống phục vụ thu nhận mẫu ADN là 16.310 trường hợp. Đến nay, lực lượng chức năng đã thu nhận và cập nhật vào hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư 256 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ.

Trả lời báo chí, Đại tá Trần Hữu Cảnh, Trưởng phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội cho biết, quá trình triển khai vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Trong đó, đáng chú ý là nhiều liệt sĩ hiện không còn thân nhân họ ngoại đủ điều kiện để lấy mẫu đối sánh; một số thân nhân tuổi cao, sức khỏe yếu, hạn chế khả năng đi lại; việc thay đổi nơi cư trú qua nhiều giai đoạn khiến công tác xác minh, liên hệ gặp trở ngại. Ngoài ra, nhiều hồ sơ, tài liệu lưu trữ liên quan đến liệt sĩ còn thiếu hoặc sai lệch thông tin, ảnh hưởng đến quá trình thu thập, đối chiếu dữ liệu.

"Thời gian tới, đơn vị tiếp tục chỉ đạo công an các xã, phường đẩy mạnh rà soát, thu thập và cập nhật đầy đủ thông tin liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính vào hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đồng thời, tham mưu xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ trên địa bàn, góp phần phục vụ hiệu quả công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", - Đại tá Trần Hữu Cảnh thông tin.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Công an tỉnh Hà Tĩnh đã chính thức công bố lộ trình chiến dịch cao điểm thu mẫu sinh phẩm ADN diễn ra từ ngày 3/7 đến ngày 7/7/2026. Công tác thu nhận sẽ được tổ chức tập trung tại 5 cụm địa bàn chiến lược nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân:

Cụm 1: Hội trường Công an phường Thành Sen, số 247 đường Vũ Quang.

Cụm 2: Hội trường UBND phường Nam Hồng Lĩnh, số 92 đường Nguyễn Xuân Linh, TDP 5 Nam Hồng.

Cụm 3: Hội trường Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Đức Thọ (trụ sở UBND thị trấn Đức Thọ cũ), số 112 đường Yên Trung.

Cụm 4: Hội trường UBND xã Hương Khê, số 01 đường Mai Phì, thôn 3.

Cụm 5: Hội trường UBND xã Kỳ Anh, thôn Đồng Tiến.