Làm bánh... đổi đời
Cận kề ngày diễn ra Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ năm 2026, nếu có dịp ghé thăm Cồn Sơn (phường Bình Thủy, TP Cần Thơ), ắt hẳn sẽ dễ dàng cảm nhận mùi thơm của nước cốt dừa, của bột gạo, của lá dứa... nồng nàn hơn bao giờ hết. Với những nghệ nhân đã nhiều năm gắn bó với lễ hội, đây là dịp quan trọng để thể hiện lòng tri ân đối với tinh hoa ẩm thực miền Tây.
Bà Phan Thị Kim Ngân (tên thường gọi là bà Bảy Muôn), Giám đốc Hợp tác xã Du lịch nông nghiệp Cồn Sơn, chia sẻ rằng sau hơn 40 năm "giữ lửa", tình yêu dành cho bánh dân gian trong bà vẫn vẹn nguyên như ngày đầu.
Mỗi ngày, đôi bàn tay của bà vẫn thoăn thoắt "biến hóa" ra hàng chục loại bánh khác nhau, như bánh lá, bánh kẹp giòn, bánh xèo,... Với bà Bảy Muôn, làm bánh không chỉ là sinh kế mà còn là định mệnh gắn liền với cuộc đời.
Bà tâm sự, niềm đam mê này bén rễ từ thuở nhỏ, khi bà còn theo mẹ, theo bà "vần công" trong những dịp giỗ, lễ Tết. Chính sự am hiểu sâu sắc về đặc tính từng loại bột, kỹ thuật canh lửa hay bí quyết thắng nước cốt dừa béo ngậy đã giúp bà liên tiếp gặt hái nhiều huy chương tại các kỳ Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ.
"Cũng không ngờ ban đầu biết làm bánh ăn trong nhà mà được giải này, giải kia, rồi từ đó mở ra phát triển du lịch, khách đến coi mình làm, học theo và thưởng thức. Nhiều khi tôi nằm nghĩ thấy cũng ngộ ngộ, làm bánh mà đổi đời" - bà Bảy Muôn cười nói.
"80 tuổi vẫn ngồi nhồi bột"
Câu chuyện của bà Bàn Thị Xiếu (thân mẫu của chị Lê Thị Bé Bảy – người tiên phong mở đường cho du lịch nông nghiệp tại Cồn Sơn) cũng mang đến nhiều xúc cảm thú vị.
Năm 2015, khi món bánh phu thê tạo tiếng vang tại Lễ hội thi Bánh dân gian Nam Bộ, bà Xiếu như được tiếp thêm niềm tin vào bản thân và nghề truyền thống của gia đình.
Sau khi chuyển đến Cồn Sơn sinh sống, cùng con cháu làm ra những chiếc bánh ngon phục vụ du khách, bà thấy mình như "trẻ lại" vì vẫn đóng góp được giá trị cho đời. Nhờ tinh thần lạc quan và sự bận rộn đầy niềm vui ấy, sức khỏe của bà cũng được cải thiện đáng kể.
Dù đã bước sang tuổi "thất thập cổ lai hy", bà Xiếu vẫn khẳng khái: "Tôi chưa dừng lại đâu. Cháu nào muốn học là tôi đều dạy, tôi muốn nhìn thấy thực khách gần xa thưởng thức, yêu mến bánh này".
Theo các nghệ nhân, Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ không chỉ đơn thuần là một sự kiện văn hóa, mà còn là "bước đệm" cho sự bứt phá mạnh mẽ. Đó nơi công nhận xứng đáng dành cho những người vốn cả đời cần mẫn, chắt chiu tinh hoa từ nắm bột, khuôn bánh để gìn giữ hồn quê, đặc biệt là những người phụ nữ chân chất.
Qua mỗi mùa lễ hội, các nữ nghệ nhân đều gieo vào đó niềm hy vọng rằng bánh dân gian sẽ ngày càng vươn xa, chạm đến trái tim của thực khách muôn phương và khẳng định được vị thế vững chắc trên bản đồ văn hóa ẩm thực.
Thông tin chính thức từ UBND TP Cần Thơ Lễ hội bánh dân gian Nam Bộ năm nay sẽ diễn ra từ ngày 26.4 đến 1.5.
Theo báo cáo tại buổi họp rà soát tiến độ tổ chức giỗ Tổ Hùng Vương và Lễ hội bánh dân gian Nam Bộ lần thứ XIII năm 2026, điểm nhấn của lễ hội năm nay là sẽ có sản phẩm hình bản đồ Việt Nam làm từ xôi nếp nặng 700kg.
