Môn Văn: Rèn kỹ năng diễn đạt rõ ý và đi đúng trọng tâm
Theo cô Nguyễn Vũ Mai Phương, giáo viên Ngữ văn có gần 10 năm kinh nghiệm luyện thi vào lớp 10 tại Hà Nội, giai đoạn cuối trước kỳ thi đặc biệt quan trọng để học sinh nhìn lại toàn bộ quá trình ôn tập. Cô cho rằng lỗi phổ biến nhất hiện nay là học sinh viết dài nhưng không đúng trọng tâm, diễn đạt lan man, thiếu logic hoặc trả lời chưa đúng yêu cầu đề bài. Những lỗi tưởng nhỏ này lại khiến nhiều em mất điểm đáng tiếc. “Đây là thời gian các con cần xem lại toàn bộ bài đã làm, thống kê lỗi sai và rà soát kiến thức để biết mình đang yếu ở đâu mà sửa, không còn là lúc làm thêm thật nhiều đề mới nữa”, cô Phương chia sẻ.
Theo cô, kỹ năng quan trọng nhất của môn Ngữ văn hiện nay là diễn đạt rõ ý và đi đúng trọng tâm. Với dạng nghị luận xã hội, học sinh cần đưa luận điểm chính lên đầu đoạn văn thay vì triển khai vòng vo.
Ở phần đọc hiểu, cô cho rằng học sinh không chỉ dừng ở việc nhận diện biện pháp tu từ mà cần phân tích được tác dụng của biện pháp đó đối với nội dung và nghệ thuật của văn bản. Đặc biệt, khi đề thi sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa, kỹ năng xác định đúng chủ đề văn bản trở nên rất quan trọng. Nếu xác định sai trọng tâm, học sinh dễ trả lời lệch hướng và mất điểm ở nhiều câu liên tiếp.
Để tăng phản xạ làm bài, cô Phương khuyên học sinh nên xây dựng “sổ tay dạng bài”, hệ thống các dạng thường gặp như nghị luận xã hội, phân tích nhân vật, thơ hay truyện ngắn để dễ nhận diện yêu cầu đề.
Cùng quan điểm, thầy Vũ Thanh Hòa, Trường THPT Thăng Long cho rằng, học sinh hiện nay không thể ôn Văn theo kiểu “học tủ” hay học thuộc bài mẫu như trước bởi đề thi những năm gần đây sử dụng ngữ liệu hoàn toàn mới ngoài sách giáo khoa.
“Thi Văn bây giờ là thi kỹ năng chứ không phải thi trí nhớ. Nếu học sinh làm tốt phần đọc hiểu và nghị luận xã hội thì hoàn toàn có thể đạt khoảng 6 điểm. Khi làm ổn phần nghị luận văn học thì mức 7 - 8 điểm không quá khó”, thầy Hòa nhận định.
Theo thầy, ở giai đoạn nước rút, học sinh không nên cố nhồi nhét thêm kiến thức mới mà cần hệ thống lại toàn bộ các dạng bài. Với phần nghị luận văn học - phần dễ mất điểm nếu viết lan man - học sinh cần viết ngắn gọn, rõ ý và bám sát yêu cầu đề bài. “Nhiều em viết rất dài nhưng không đúng trọng tâm nên điểm không cao. Điều quan trọng là triển khai đúng vấn đề, bố cục rõ ràng và lập luận mạch lạc”, thầy nói.
Thầy Hòa cũng cho rằng việc luyện đề trong giai đoạn cuối cần đi theo hai bước: Trước hết luyện theo từng dạng bài riêng biệt để nắm chắc cấu trúc, sau đó chuyển sang làm đề tổng hợp như thi thật để rèn phản xạ xử lý đề. Theo thầy, việc chấm và chữa bài kỹ lưỡng sau mỗi đề là yếu tố rất quan trọng giúp học sinh nhận ra điểm yếu và hạn chế mất điểm oan trong phòng thi.
Môn Toán: Tăng cường khả năng tự học thay vì quá phụ thuộc vào học thêm
Thầy Trần Mạnh Tùng, giáo viên Toán tại Hà Nội cho rằng, thay vì học dàn trải, học sinh cần xác định rõ mục tiêu điểm số và tập trung vào những dạng bài mình còn yếu. “Điều quan trọng nhất lúc này là biết mình yếu ở đâu để tập trung khắc phục. Đây là khoảng thời gian rất giá trị”, thầy nói.
Theo nhận định của thầy Tùng, đề Toán năm nay nhiều khả năng tiếp tục xuất hiện các câu hỏi gắn với tình huống thực tế, yêu cầu học sinh đọc hiểu tốt và xử lý dữ kiện chính xác. Vì vậy, kỹ năng đọc đề và tránh sai sót trong suy luận là yếu tố then chốt.
Thầy Tùng gợi ý chiến thuật ôn tập theo từng giai đoạn ngắn. Trong tuần đầu, học sinh có thể áp dụng mô hình “3 - 2 - 2”: Ba ngày hệ thống đại số cơ bản; hai ngày ôn hình học như tứ giác nội tiếp, hệ thức lượng, tiếp tuyến; hai ngày luyện các câu phân loại theo mục tiêu điểm số.
Ở tuần cuối, học sinh nên luyện đề như thi thật, mỗi ngày làm một đề trong đúng 120 phút vào khung giờ buổi sáng để cơ thể và tinh thần làm quen với áp lực thời gian.
Môn Tiếng Anh: Đừng để mất điểm nhất ở từ vựng và phát âm
Theo cô Vũ Quỳnh Trang, giáo viên Tiếng Anh Trường THPT Thăng Long, cấu trúc đề thi môn Tiếng Anh những năm gần đây không thay đổi quá nhiều. Vì vậy, đây là thời điểm phù hợp để học sinh tập trung luyện đề và hệ thống lại toàn bộ kiến thức trọng tâm.
Cô Trang cho rằng, đề thi hiện nay có xu hướng phân hóa rõ hơn do số lượng thí sinh đông và tính cạnh tranh cao. Vì vậy, ngoài các câu cơ bản vẫn sẽ có những câu hỏi mang tính “bẫy” để chọn lọc học sinh khá, giỏi. Điểm yếu lớn nhất của nhiều học sinh hiện nay không nằm ở ngữ pháp mà ở từ vựng. “Ngữ pháp có tính hệ thống, nếu học chắc thì có thể làm được hầu hết các dạng bài. Nhưng từ vựng rất rộng nên học sinh dễ thiếu và dễ nhầm”, cô phân tích.
Để khắc phục, học sinh không nên cố nhồi nhét từ mới trong thời gian ngắn mà nên ôn theo từng chủ đề trong chương trình học, kết hợp rà soát từ vựng trong sách giáo khoa để nhớ chắc hơn.
Ngoài ra, phần phát âm và trọng âm cũng là nhóm câu hỏi khiến nhiều học sinh mất điểm dù không quá khó. “Nhiều bạn học từ vựng nhưng không nắm được cách phát âm nên sai cả phần phát âm và trọng âm trong đề thi”, cô nói.
Theo cô Trang, việc học thêm trong giai đoạn này không phải yếu tố bắt buộc mà phụ thuộc vào năng lực tự học của từng học sinh. Với học sinh còn yếu hoặc chưa có phương pháp học phù hợp, việc có giáo viên hướng dẫn thêm vẫn cần thiết. Ngược lại, những em có khả năng tự học tốt hoàn toàn có thể dựa vào tài liệu và đề tham khảo để tự ôn luyện.
Trong chặng “nước rút” cuối cùng trước kỳ thi lớp 10, sự bình tĩnh, tỉnh táo và chiến lược ôn tập phù hợp có thể quyết định rất lớn đến kết quả của mỗi thí sinh. Theo các giáo viên, ở giai đoạn cuối trước kỳ thi, điều quan trọng nhất không nằm ở việc học thêm bao nhiêu kiến thức mới mà là khả năng hệ thống lại toàn bộ quá trình ôn tập, nhận diện lỗi sai và giữ tâm lý ổn định. Đề thi hiện nay ngày càng giảm học thuộc, tăng tính vận dụng và đánh giá kỹ năng thực chất. Vì vậy, học sinh muốn đạt kết quả tốt cần rèn phản xạ làm bài, kỹ năng diễn đạt, khả năng đọc hiểu và tư duy logic thay vì chỉ ghi nhớ máy móc. “Không có bí quyết nào ngoài việc luyện tập đều đặn, hiểu mình yếu ở đâu và sửa từng lỗi nhỏ”, thầy Vũ Thanh Hòa nói.
