Nguyễn Sĩ Hiệp (quê Thanh Hóa), công nhân tại một công ty lắp ráp linh kiện điện tử ở Khu công nghiệp Thăng Long (Hà Nội), vừa rời quê ra Hà Nội làm việc. Đây là lần đầu tiên Hiệp xa gia đình nên mọi thứ còn nhiều bỡ ngỡ.
Học muộn một năm so với bạn bè, năm nay Hiệp mới hoàn thành chương trình THPT. Thay vì tiếp tục học lên, nam công nhân lựa chọn đi làm để có thu nhập ổn định, tích cóp một khoản tiền và sau này có thể tính đến chuyện học nghề.
Hiện Hiệp làm ca đêm từ 22h đến 6h sáng hôm sau. Trong ca, người lao động có một giờ nghỉ và được công ty bố trí bữa ăn đêm. Mức lương cơ bản của Hiệp khoảng 6,3 triệu đồng/tháng. Nếu có thêm giờ làm thêm, thu nhập có thể đạt gần 10 triệu đồng/tháng.
“Ở nơi đất khách, tôi chỉ mong công việc ổn định, có sức khỏe để làm việc. Sau này nếu có điều kiện, tôi muốn học thêm nghề, nâng cao tay nghề để có thể gắn bó lâu dài với công việc và có cơ hội tăng thu nhập” - Hiệp chia sẻ.
Tuy nhiên, mong muốn học nghề của nam công nhân trẻ vẫn đi kèm nhiều nỗi lo. Công việc theo ca, những đợt tăng ca cùng chi phí thuê trọ, ăn uống, đi lại khiến việc sắp xếp thời gian và kinh phí để tham gia một khóa học không dễ dàng.
Hiệp mong các chương trình đào tạo nghề có những khóa học ngắn hạn, thời gian linh hoạt, phù hợp với lịch làm việc của công nhân. Đặc biệt, người lao động ngoại tỉnh như Hiệp cần được hỗ trợ một phần chi phí học tập để có thể mạnh dạn nâng cao trình độ.
Ở tuổi 26, anh Trần Văn Minh, công nhân đang làm việc tại một doanh nghiệp về linh kiện ổ cứng ở Khu công nghiệp Thăng Long, đã có vài năm gắn bó với công việc tại nhà máy.
Công việc chủ yếu là đứng chuyền, kiểm tra, đóng gói sản phẩm theo từng công đoạn. Dù quen việc và có thu nhập tương đối ổn định, anh Minh thừa nhận nếu chỉ dựa vào sức lao động và kinh nghiệm hiện tại thì cơ hội phát triển lâu dài còn hạn chế.
“Công nhân phổ thông chúng tôi là người trực tiếp đứng máy, làm ra sản phẩm, nhưng khi doanh nghiệp thay đổi công nghệ thì cũng là nhóm dễ bị ảnh hưởng. Nếu máy móc làm được những công việc mình đang làm thì người lao động phải có thêm kỹ năng khác mới có thể tiếp tục ở lại” - anh Minh nói.
Theo anh Minh, muốn học nghề nhưng nếu học vào buổi tối thì lại trùng ca hoặc tăng ca. Nghỉ một buổi làm để đi học cũng đồng nghĩa với giảm thu nhập.
"Nếu doanh nghiệp và công đoàn có thể tổ chức các khóa học ngay tại khu công nghiệp, vào thời gian phù hợp với ca làm, hoặc có chính sách hỗ trợ học phí thì công nhân sẽ dễ tham gia hơn" - anh Minh đề xuất.
Theo ông Nguyễn Huy Sáng - Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Sản xuất phụ tùng Yamaha Motor Việt Nam (Khu công nghiệp Thăng Long, Hà Nội), yêu cầu đối với đội ngũ công nhân ngày càng cao khi công nghệ đang thay đổi mạnh mẽ phương thức sản xuất.
Bên cạnh kỹ năng nghề, người lao động cần có khả năng tiếp cận công nghệ, tư duy cải tiến và thích ứng nhanh với môi trường làm việc mới.
Ông Sáng cho rằng, công nhân là lực lượng trực tiếp đưa công nghệ, sáng kiến từ ý tưởng vào thực tiễn sản xuất, tạo ra những sản phẩm có chất lượng và sức cạnh tranh trên thị trường. Do đó, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực không chỉ mang lại lợi ích cho người lao động mà còn góp phần củng cố năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Tại Công ty TNHH Sản xuất phụ tùng Yamaha Motor Việt Nam, hoạt động đào tạo và nâng cao kỹ năng cho công nhân được duy trì thường xuyên.
Các lớp đào tạo tay nghề được tổ chức nhằm giúp người lao động cập nhật kiến thức, đáp ứng yêu cầu công việc. Cùng với đó, các cuộc thi Kaizen về cải tiến sản xuất được Ban cải tiến nhà máy phát động hằng tháng, với sự tham mưu của Ban Chấp hành Công đoàn.
