Người cao tuổi mong kéo dài thời gian ủy quyền nhận lương hưu
Theo dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, Bộ Nội vụ tiếp tục đề xuất bỏ quy định giới hạn hiệu lực tối đa 12 tháng đối với văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và các chế độ khác.
Theo đó, việc ủy quyền sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự.
Hiện nay, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định người tham gia và người thụ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội có quyền ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện các thủ tục liên quan đến bảo hiểm xã hội.
Tuy nhiên, đối với trường hợp ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và các chế độ khác, văn bản ủy quyền chỉ có hiệu lực tối đa 12 tháng kể từ ngày xác lập việc ủy quyền. Văn bản này phải được chứng thực theo quy định của pháp luật.
Quy định trên khiến người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội nếu muốn tiếp tục nhờ người khác nhận thay sau khi giấy ủy quyền hết hiệu lực phải thực hiện lại thủ tục.
Ông Nguyễn Văn Hùng (tên nhân vật đã thay đổi, trú tại phường Bạch Mai, Hà Nội) cho biết, mẹ ông năm nay đã 90 tuổi, sức khỏe yếu, không thể tự đến các điểm hỗ trợ của cơ quan bảo hiểm xã hội để thực hiện thủ tục.
Vì vậy, ông mong muốn cơ quan chức năng xem xét kéo dài thời gian ủy quyền nhận lương hưu, có thể lên 24 tháng, 36 tháng hoặc lâu hơn để giảm bớt khó khăn cho người cao tuổi và gia đình.
Cùng quan điểm, ông Trần Văn Minh (tên nhân vật đã thay đổi) cho hay, mẹ ông đã lớn tuổi, thường xuyên phải có người hỗ trợ di chuyển bằng xe lăn.
Theo ông, việc cứ sau 12 tháng, con cháu lại phải đưa cha mẹ đến địa điểm hỗ trợ để làm lại thủ tục ủy quyền gây nhiều bất tiện. Ông mong muốn thời hạn ủy quyền được kéo dài lên 2-3 năm hoặc hơn, phù hợp với tình trạng sức khỏe và nhu cầu thực tế của người hưởng lương hưu.
Luật sư phân tích quy định về thời hạn ủy quyền
Trao đổi với Lao Động, luật sư Trần Ngọc Thích - Giám đốc Công ty Luật TNHH Thích và Các Cộng Sự (TP.HCM) bày tỏ ủng hộ đề xuất bỏ giới hạn hiệu lực tối đa 12 tháng đối với văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và các chế độ khác.
Theo luật sư, việc sửa đổi theo hướng áp dụng quy định của pháp luật dân sự sẽ giúp giảm số lần phải lập lại văn bản ủy quyền, đặc biệt đối với người cao tuổi, người sức khỏe yếu hoặc gặp khó khăn trong đi lại.
Luật sư dẫn Điều 563 Bộ luật Dân sự năm 2015, quy định thời hạn ủy quyền do các bên thỏa thuận hoặc do pháp luật quy định. Trường hợp các bên không có thỏa thuận và pháp luật không có quy định thì thời hạn của hợp đồng ủy quyền là 1 năm kể từ ngày xác lập việc ủy quyền.
Luật sư lưu ý cần phân biệt giữa đề xuất sửa đổi luật và quy định đang có hiệu lực. Hiện nay, Luật Bảo hiểm xã hội vẫn giới hạn thời hạn hiệu lực của văn bản ủy quyền nhận lương hưu tối đa 12 tháng. Chỉ khi đề xuất sửa đổi được thông qua và có hiệu lực, người hưởng mới có thể thỏa thuận thời hạn ủy quyền dài hơn theo quy định mới.
Chẳng hạn, một người đang hưởng lương hưu 5 triệu đồng/tháng muốn ủy quyền cho con trai nhận thay trong thời hạn 3 năm. Nếu quy định mới cho phép áp dụng thời hạn theo thỏa thuận, hai bên có thể lập văn bản ủy quyền với thời hạn này, đồng thời thực hiện đầy đủ yêu cầu về hình thức và thủ tục nhận thay.
Khi đó, người con được thay mặt cha nhận lương hưu trong phạm vi và thời hạn ủy quyền. Người cha vẫn là người trực tiếp được hưởng chế độ lương hưu.
Đối với trường hợp ủy quyền không có thù lao, theo luật sư, người ủy quyền có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng ủy quyền bất cứ lúc nào, nhưng phải báo trước cho người được ủy quyền một thời gian hợp lý. Đồng thời, cần thông báo bằng văn bản cho cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc đơn vị trực tiếp chi trả để cập nhật thông tin, ngừng việc nhận thay.
