Các bị cáo gồm: Nguyễn Thị Mai Anh (SN 1979, ngụ Hà Nội); Lê Văn Đông (chồng Mai Anh); Trần Văn Trường (cựu Viện trưởng); Ngô Văn Vinh (cựu Viện trưởng); Trần Quốc An (nhân viên Khoa Điều trị bắt buộc nam); Dương Văn Lương (SN 1962, cựu Viện phó)…
Mua chuộc từ nhân viên đến lãnh đạo
Theo cáo trạng, năm 2014, Mai Anh bị Công an Hà Nội khởi tố, tạm giam để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Quá trình điều tra, công an đã trưng cầu Viện PYTTTW giám định pháp y tâm thần (PYTT) với Mai Anh. Theo Kết luận giám định (KLGĐ) PYTT, trước, trong khi phạm tội, Mai Anh “bị bệnh rối loạn cảm xúc lưỡng cực, hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”. Do đó, cơ quan chức năng áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc (CBBB) với Mai Anh.
Quá trình bị CBBB, Mai Anh bỏ trốn, tiếp tục vi phạm. Ngày 16/10/2023, Mai Anh quay trở lại Viện PYTTTW tiếp tục CBBB. Tại đây, bị cáo đã mua chuộc, hối lộ một số lãnh đạo (trong đó có cựu Viện trưởng Trần Văn Trường), cán bộ, nhân viên nhiều khoa, phòng của Viện bằng nhiều hình thức: Đưa tiền mặt hoặc chuyển khoản; tổ chức cho một số người đi du lịch, nghỉ dưỡng... để tạo điều kiện cho bị cáo tự do ra vào Viện trong thời gian CBBB.
Sau khi hối lộ, Mai Anh khống chế, câu kết, móc nối, chỉ đạo một số bác sĩ, điều dưỡng, hộ lý, bảo vệ của Viện để tạo điều kiện cho các bệnh nhân khác là các bị can, bị cáo, bị án đang CBBB trốn khỏi Viện; hoặc được ra vào Viện mà không bị thông báo đến cơ quan tố tụng.
Vợ chồng Mai Anh tập hợp một số đối tượng “đàn em” giúp sức trong việc nhận tiền của người nhà các bị can, bị án để “hướng dẫn” làm hồ sơ giả bệnh án, triệu chứng tâm thần để được cơ quan tố tụng cho đi giám định tâm thần; đưa tiền để Hội đồng giám định (HĐGĐ) thuộc Viện PYTTTW hoặc Trung tâm giám định PYTT khu vực Miền núi phía Bắc ra các KLGĐ PYTT không khách quan, không chính xác, không đúng tình trạng tâm thần; để các đối tượng trốn tránh hoặc được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
Là “người bệnh” nhưng… can thiệp vào công việc nội bộ của Viện
Trong thời gian giám định, các đối tượng thông qua Mai Anh liên hệ với các thành viên HĐGĐ và được hướng dẫn giả các triệu chứng lâm sàng như: Tuyệt thực, la hét, tự gây thương tích, không ngủ, đập phá, nói nhảm, ảo tưởng... Đồng thời, do đã được các đối tượng hối lộ, các thành viên HĐGĐ cùng thống nhất chỉnh sửa hồ sơ giám định theo hướng tăng nặng các triệu chứng như: Viết thêm các dấu hiệu “ảo thanh”, “khí sắc trầm”, “bi quan, chán nản”, “mất hứng thú”… vào các hồ sơ giám định cho phù hợp với KLGĐ tâm thần.
Từ các KLGĐ mắc bệnh tâm thần này, các cơ quan tố tụng phải quyết định áp dụng biện pháp CBBB theo quy định và các đối tượng sẽ được trừ thời gian CBBB vào thời gian chấp hành án phạt tù; trì hoãn việc thi hành án tù; tìm cách bỏ trốn để tiếp tục thực hiện các vi phạm hoặc sử dụng KLGĐ tâm thần để được áp dụng tình tiết giảm nhẹ khi xét xử.
Theo cáo trạng, Nguyễn Thị Hằng (quê Hưng Yên) bị tòa tuyên phạt 3 năm tù về tội “Đánh bạc”. Trong thời gian hoãn thi hành án, Hằng đã nhờ Mai Anh “chạy” KLGĐ tâm thần để được đi CBBB. Mai Anh yêu cầu Hằng đưa 350 triệu đồng. Mai Anh đưa Trần Văn Trường 300 triệu đồng để giám định cho Hằng được đi CBBB.
Quá trình theo dõi giám định, Trường và hai người khác thấy Hằng chỉ bị hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Tuy nhiên, do đã nhận tiền nên khi họp HĐGĐ, cả 3 thống nhất kết luận Hằng “bị mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”. Ngày 29/9/2023, HĐGĐ ra KLGĐ, kết luận Hằng “bị mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi” để Hằng được đi CBBB…
Quá trình thực hiện các vi phạm liên quan giám định PYTT, Mai Anh còn đưa ra các thông tin gian dối để lừa tiền người nhà các đối tượng giám định. Mai Anh còn can thiệp vào công việc nội bộ của Viện để cho cán bộ, nhân viên có quan hệ thân thiết với mình được bổ sung vào quy hoạch lãnh đạo khoa, phòng, được tham gia các khóa đào tạo nghiệp vụ, được luân chuyển vị trí công tác thuận lợi cho việc giúp sức bị cáo…
Cáo trạng xác định số tiền Mai Anh phải chịu trách nhiệm hình sự trong việc đưa hối lộ là hơn 1,5 tỷ đồng; môi giới hối lộ để làm sai lệch KLGĐ là gần 6 tỷ đồng, hưởng lợi hơn 4,1 tỷ đồng…
Hôm nay (29/9), HĐXX tiếp tục làm việc.
