Brazil đã dành 3 năm theo đuổi Carlo Ancelotti như thể huấn luyện viên người Italy nắm giữ chìa khóa vàng dẫn đến chức vô địch World Cup thứ sáu của họ.
Sau trận thua 1-2 trước Na Uy dưới cái nắng gay gắt ở New Jersey, quốc gia 5 lần vô địch thế giới đã nhận ra rằng, ngay cả một trong những huấn luyện viên vĩ đại nhất của bóng đá cấp câu lạc bộ cũng không thể làm nên điều kỳ diệu với đội bóng được xây dựng trên hy vọng, hoài niệm và những đôi chân mệt mỏi.
Có thể nhìn thấy, sự sa sút của bóng đá Italy từ lâu đã là một lời cảnh báo rằng nếu một quốc gia không chăm chút cho nền bóng đá của mình, họ có thể tụt hậu với tốc độ đáng báo động.
Giờ đây, Brazil đang có một bài học cay đắng của riêng mình.
Việc theo đuổi Ancelotti suốt thời gian ông còn ở Real Madrid đã khiến đội tuyển quốc gia rơi vào tình trạng bế tắc dưới 3 huấn luyện viên tạm quyền, và khi ông đến thì không còn cách nào dễ dàng để thoát khỏi vũng lầy.
1 năm có lẽ không bao giờ đủ thời gian để khắc phục 3 năm bị bỏ bê.
Việc theo đuổi Ancelotti đằng đẵng khi ông còn ở Real Madrid đã khiến đội tuyển quốc gia phải trôi dạt dưới thời của 3 huấn luyện viên tạm quyền. Và đến khi ông xuất hiện, không còn lối thoát dễ dàng nào khỏi vũng lầy. Một năm rõ ràng là không bao giờ đủ thời gian để sửa chữa cho ba năm bị bỏ bê.
Ancelotti có thể nằm trong số những huấn luyện viên giàu thành tích nhất mà thế giới bóng đá từng biết, nhưng kỳ World Cup này đã cho thấy ông cũng chỉ là một người bình thường.
Một vài quyết định lớn nhất về nhân sự của ông đã để lại hậu quả nặng nề, và không có gì đau đớn hơn quyết định đặt niềm tin vào những cầu thủ luống tuổi trông đã qua thời đỉnh cao.
Casemiro, Danilo và Neymar đều là những cái tên lẫy lừng nhưng đã gánh trên mình quá nhiều vết thời gian. Đối đầu với Na Uy, điều đó đã lộ rõ.
Cả 2 bàn thắng của Na Uy đều xuất phát từ hành lang cánh trái của họ, nơi Andreas Schjelderup được tung vào sân từ băng ghế dự bị với nguồn năng lượng mà Brazil đang thiếu hụt trầm trọng.
Danilo, 34 tuổi, được yêu cầu đá hậu vệ phải – vai trò mà anh đã không đảm nhận thường xuyên trong nhiều năm qua, khi gần đây anh chủ yếu đá như một trung vệ dự bị tại Flamengo.
Trước Schjelderup lao vào đầy quyết tâm, Danilo trông hoàn toàn cô độc và bất lực.
Casemiro cũng phải trải qua một giải đấu nặng nề không kém. Anh chật vật trước tốc độ của đối phương, chuyền hỏng liên tục, và ở trận đấu cuối cùng, anh giống như một chiếc xe tải rỉ sét đang nhọc nhằn leo lên con đường núi chật hẹp ở dãy Pyrenees.
Rồi đến Neymar, người được gọi vào sân muộn màng khi trận đấu chưa có bàn thắng và Brazil đang cần nguồn cảm hứng. Anh ghi bàn từ chấm phạt đền, nhưng chỉ mang tính danh dự chứ không phải một cuộc giải cứu.
Vấn đề nằm ở những gì diễn ra trước đó. Neymar, người đến giải đấu khi vẫn mang chấn thương, không tạo ra được nhiều sức rướn, sự đột biến hay những pha bứt tốc xé toang hàng thủ vốn từng biến anh thành một trong những tiền đạo đáng sợ nhất thế giới.
Chậm chạp, dễ đoán và di chuyển uể oải, anh mang một hình ảnh đượm buồn nếu so với cầu thủ xuất chúng trước đây.
Nếu kế hoạch thực sự là chuẩn bị cho một thế hệ mới hướng tới World Cup 2030, thì những lựa chọn của Brazil lại càng khó giải thích hơn.
Với một chu kỳ hoàn chỉnh bắt đầu sớm hơn dự kiến và không có nhiều áp lực buộc đội hình này phải vô địch thế giới ngay lập tức, Ancelotti hoàn toàn có thể để các cựu binh ở nhà và trao cho các cầu thủ trẻ một bài học giáo dục tuy khắc nghiệt nhưng vô giá.
Thay vào đó, Brazil cố gắng giữ mình ở cả quá khứ lẫn tương lai và kết quả là hụt ở giữa.
Hệ quả là họ phải chờ ít nhất 28 năm cho danh hiệu World Cup thứ 6, cơn khát không tưởng đối với một quốc gia vốn xây dựng bản sắc bóng đá dựa trên sự sáng tạo, táo bạo và vị thế bề trên.
Trong phần lớn thời gian của giải đấu, Brazil gần như không còn là chính mình. Chỉ có Vinicius Jr là cống hiến vài khoảnh khắc lóe sáng của thứ bóng đá ma thuật xưa cũ, một lời nhắc nhở rằng tài năng không hẳn đã biến mất hoàn toàn.
Nhưng xung quanh anh, Brazil thiếu đi sự thanh thoát, thiếu tốc độ và điều đáng trách nhất là thiếu đi bản sắc của chính họ.
