Tại công viên Hluhluwe-iMfolozi thuộc tỉnh KwaZulu-Natal, Nam Phi, máy bay không người lái đang trở thành một trong những công cụ hỗ trợ lực lượng bảo tồn theo dõi tê giác trên vùng địa hình rộng lớn.
Thông qua hình ảnh truyền về màn hình cầm tay, thiết bị có thể giúp kiểm lâm quan sát những khu vực ngoài tầm nhìn vào ban đêm, đồng thời hỗ trợ các nhóm bảo tồn xác định vị trí tê giác để theo dõi và thực hiện công tác thú y vào ban ngày.
Hluhluwe-iMfolozi là một trong những khu bảo tồn tê giác lâu đời nhất châu Phi, có vai trò quan trọng đối với sự tồn tại của tê giác trắng phương nam. Tuy nhiên, nạn săn trộm lấy sừng tiếp tục gây sức ép lên công tác bảo tồn. Theo báo cáo tình trạng tê giác năm 2026 của Quỹ Tê giác Quốc tế, số lượng tê giác trắng trên toàn cầu ước tính giảm từ 17.464 con năm 2023 xuống còn 15.752 con năm 2024.
Trước tình trạng này, Hluhluwe-iMfolozi đang tăng cường ứng dụng công nghệ. Hàng trăm camera được bố trí trong khu bảo tồn có khả năng truyền hình ảnh về những hoạt động bất thường, trong khi gần 20km hàng rào tại các khu vực trọng điểm đang được nâng cấp bằng hệ thống thông minh.
Cedric Coetzee, cố vấn cấp cao về bảo vệ tê giác tại Cơ quan Bảo tồn thiên nhiên KwaZulu-Natal (Ezemvelo KZN Wildlife) cho biết, nếu xảy ra xâm nhập, hệ thống sẽ gửi cảnh báo tới trung tâm điều hành. Dữ liệu từ camera, cảm biến và hàng rào thông minh sau đó được tổng hợp để nhân viên đánh giá nguy cơ và điều phối lực lượng ứng phó.
Công nghệ không thay thế hoàn toàn con người. Các kiểm lâm viên vẫn tuần tra, kiểm tra hàng rào và xử lý những vụ xâm nhập, với sự hỗ trợ của chó nghiệp vụ và trực thăng khi cần thiết.
Bên cạnh chống săn trộm, công nghệ còn được sử dụng để theo dõi từng cá thể. Trong một chiến dịch hồi tháng 8, các chuyên gia đã gây mê an toàn một con tê giác trắng non, cắt bớt sừng nhằm giảm nguy cơ trở thành mục tiêu của những kẻ săn trộm và gắn thiết bị theo dõi cho con vật.
Số liệu của Bộ Lâm nghiệp, Thủy sản và Môi trường Nam Phi cho thấy, số tê giác bị săn trộm tại Hluhluwe-iMfolozi đã giảm từ 198 con năm 2024 xuống 63 con năm 2025. Ông Coetzee cho hay, kết quả này đạt được sau khi khu bảo tồn tăng đầu tư công nghệ, củng cố lực lượng chống săn trộm, cải thiện phối hợp nguồn lực và mở rộng hoạt động cắt sừng từ năm 2024.
