Theo thống kê của TPHCM, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố hiện còn 52 phường, xã (48 phường và 4 xã) chưa đáp ứng tiêu chuẩn về diện tích theo Nghị quyết số 112/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Nghị quyết quy định xã miền núi phải có diện tích tối thiểu 100 km² và dân số từ 5.000 người; xã hải đảo có diện tích từ 15 km² và dân số từ 2.500 người; các xã còn lại phải có diện tích tối thiểu 30 km² và dân số từ 16.000 người. Đối với phường, tiêu chuẩn là dân số từ 21.000 người và diện tích tối thiểu 5,5 km².
Xã Bà Điểm được thành lập trên cơ sở hợp nhất ba xã Bà Điểm, Xuân Thới Thượng và Trung Chánh (huyện Hóc Môn cũ). Đây là xã có dân số đông nhất TPHCM với hơn 204.000 người, nhưng diện tích 27,36 km² - thấp hơn mức tối thiểu 30 km² đối với xã.
Xã Hóc Môn được hình thành từ thị trấn Hóc Môn cùng các xã Tân Hiệp và Tân Xuân (huyện Hóc Môn cũ), có hơn 93.000 người nhưng diện tích chỉ 16,43 km².
Xã Bình Chánh được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ xã Tân Quý Tây, một phần xã An Phú Tây và xã Bình Chánh (huyện Bình Chánh cũ). Địa phương này có hơn 76.000 người, trong khi diện tích chỉ 21,33 km².
Trong khi đó, xã Long Hải được thành lập từ thị trấn Long Hải cùng các xã Phước Tỉnh và Phước Hưng (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ). Xã có hơn 109.000 người, nhưng diện tích 27,93 km², cũng chưa đạt tiêu chuẩn đối với đơn vị hành chính cấp xã.
Tuy nhiên, cả bốn địa phương này đều nằm trong 29 xã được Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM thống nhất chủ trương thành lập phường.
Trước đó, các địa phương đã tổ chức lấy ý kiến cử tri về việc thành lập phường và đều nhận được tỉ lệ đồng thuận trên 94%. HĐND các xã cũng đã ban hành nghị quyết thông qua chủ trương thành lập phường trên cơ sở giữ nguyên hiện trạng địa giới hành chính.
Theo quy trình, UBND TPHCM sẽ trình HĐND TPHCM xem xét, thông qua chủ trương. Sau đó, hồ sơ được gửi Bộ Nội vụ thẩm định, trình Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc thành lập các phường mới.
Đáng chú ý, khi chuyển đổi từ xã lên phường, Bà Điểm, Hóc Môn, Bình Chánh và Long Hải sẽ không còn áp dụng tiêu chuẩn diện tích tối thiểu 30 km² của cấp xã mà chuyển sang tiêu chuẩn 5,5 km² của cấp phường.
Với diện tích hiện có từ 16,43 km² đến 27,93 km², cả bốn địa phương đều vượt xa tiêu chuẩn diện tích đối với phường, đồng thời đều đáp ứng yêu cầu về quy mô dân số.
