Trẻ ích kỷ trong ăn uống
Một biểu hiện phổ biến là trẻ thích giành phần thức ăn yêu thích, không muốn chia sẻ. Nhiều cha mẹ cho rằng, điều này bình thường nhưng giáo sư Lý Mai Cẩn - chuyên gia tâm lý trẻ em (Trung Quốc) - khẳng định: “Nếu trẻ thường xuyên giữ phần thức ăn cho riêng mình mà không được hướng dẫn, đó có thể là dấu hiệu EQ thấp. Trẻ dễ hình thành tâm lý ích kỷ và khó xây dựng mối quan hệ hợp tác lâu dài".
Hành vi này kéo dài có thể ảnh hưởng đến kỹ năng xã hội của trẻ sau này. Cha mẹ nên nhẹ nhàng giải thích giá trị của chia sẻ và tạo cơ hội để trẻ thực hành cùng bạn bè và người thân.
Trẻ mất kiểm soát cảm xúc
Biểu hiện thứ hai là trẻ thường xuyên nổi giận, la hét, ném đồ hay ăn vạ khi không được đáp ứng mong muốn. Giáo sư Cẩn nhấn mạnh: “Cha mẹ không nên bỏ mặc, mà cần giữ bình tĩnh, cho trẻ thời gian ổn định cảm xúc, sau đó hướng dẫn nhận diện và giải quyết cảm xúc".
Bằng cách này, trẻ học được cách tự điều hòa cảm xúc, thay vì dùng giận dữ để thu hút sự chú ý. Trẻ EQ cao thường lạc quan, chủ động đối mặt khó khăn và biết tự khích lệ bản thân. Cha mẹ có thể dùng trí tưởng tượng và trò chơi nhẹ nhàng để dạy trẻ cách bình tĩnh, ví dụ: “Chiếc xe Lego đang buồn ngủ, đã đến giờ về nhà".
Theo giáo sư Daniel Goleman - chuyên gia tâm lý (Mỹ), là tác giả cuốn Emotional Intelligence nổi tiếng về trí tuệ cảm xúc, chỉ số IQ chỉ đóng góp 25% thành công, còn 75% phụ thuộc vào EQ. Vì vậy, bồi dưỡng trí tuệ cảm xúc là hành trình dài cần kiên nhẫn, đồng hành cùng con.
Nuôi dạy trẻ EQ cao không khó khăn nếu cha mẹ quan sát, hướng dẫn và tạo môi trường hỗ trợ từ những hành vi hàng ngày, từ ăn uống đến quản lý cảm xúc, giúp trẻ phát triển toàn diện.
