Bệnh nhân T.N.M.Q. (nam, sinh năm 1991, TPHCM) đột ngột yếu tay chân, ngã quỵ và được đưa đi cấp cứu. Bệnh nhân được tiếp nhận tại Bệnh viện Quân y 175 trong tình trạng liệt tứ chi, bên phải nặng hơn bên trái; tỉnh, tiếp xúc được nhưng không tự tiểu tiện.
Tại khoa Cấp cứu, do biểu hiện liệt cấp tính, bệnh nhân được chẩn đoán ban đầu theo dõi đột quỵ não. Tuy nhiên, qua thăm khám lâm sàng kết hợp chụp cộng hưởng từ sọ não và cột sống cổ, các bác sĩ ghi nhận máu tụ ngoài màng cứng tủy sống cổ vùng C3–C5 gây chèn ép tủy cổ. Bệnh nhân sau đó được chuyển khẩn cấp đến Khoa Cột sống để xử trí chuyên khoa.
Tại Khoa Cột sống, Viện Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Quân y 175, qua đánh giá chuyên sâu, các bác sĩ xác định nguyên nhân gây liệt là khối chèn ép tủy sống.
Đây là tình trạng hiếm gặp, tiến triển nhanh và tiềm ẩn nguy cơ để lại di chứng thần kinh nặng nề nếu không được xử trí kịp thời. Trước diễn biến nặng, ê-kíp quyết định phẫu thuật cấp cứu ngay trong đêm nhằm lấy máu tụ và giải ép tủy sống.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân được theo dõi tại Khoa Hồi sức, Bệnh viện Quân y 175 trong 24 giờ đầu do tình trạng phù tủy sống. Khi tình trạng ổn định, bệnh nhân được rút nội khí quản và chuyển về Khoa Cột sống để tiếp tục điều trị. Diễn biến sau mổ cho thấy chức năng vận động cải thiện rõ rệt, với sức cơ chi dưới tăng lên mức 3/5 ngay từ ngày thứ 2. Đến ngày thứ 7, bên trái gần như hồi phục hoàn toàn, trong khi bên phải cũng cải thiện đáng kể và đạt mức 3/5.
TS.BS Huỳnh Thanh Bình, Chủ nhiệm Khoa Cột sống – Viện chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Quân y 175 cho biết, máu tụ ngoài màng cứng tủy sống cổ tự phát là tình trạng chảy máu đột ngột gây chèn ép tủy cấp tính. Nếu không được chẩn đoán và xử trí kịp thời, tổn thương ban đầu có thể tiến triển thành các tổn thương thứ phát như phù tủy, nhuyễn tủy. Nguyên tắc điều trị tối ưu là phẫu thuật giải ép sớm nhằm loại bỏ khối máu tụ, giúp tủy sống được giải phóng và tạo điều kiện cho chức năng thần kinh hồi phục.
Theo TS.BS Huỳnh Thanh Bình, thời điểm can thiệp có ý nghĩa quyết định đến kết quả điều trị. Nếu phẫu thuật sớm, đa số trường hợp có thể hồi phục gần như hoàn toàn. Thời gian “vàng” trong điều trị máu tụ ngoài màng tủy là từ 6 đến 12 giờ kể từ khi khởi phát. Với những trường hợp chèn ép tủy rõ, cần được can thiệp sớm, bởi sau khoảng thời gian này việc điều trị sẽ trở nên khó khăn hơn và nguy cơ di chứng tăng cao.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân tiếp tục được điều trị nội khoa kết hợp phục hồi chức năng.
