ThS.BS Trần Quốc Tú, Trưởng khoa Mắt, Bệnh viện Đa khoa An Sinh, cho biết đục thủy tinh thể, còn gọi là cườm khô, là tình trạng thủy tinh thể mất dần độ trong suốt, khiến ánh sáng đi vào mắt bị cản trở. Bệnh thường gặp ở người lớn tuổi, nhưng cũng có thể xuất hiện sớm ở người mắc đái tháo đường, cận thị nặng, từng chấn thương mắt, viêm màng bồ đào hoặc sử dụng corticoid kéo dài.
Dấu hiệu phổ biến là nhìn mờ tăng dần, cảm giác mọi vật như qua màn sương, màu sắc nhạt đi hoặc dễ bị chói khi gặp ánh sáng mạnh. Một số người lớn tuổi vốn bị lão thị nhưng đột nhiên nhìn gần rõ hơn. Đây có thể là thay đổi tạm thời do thủy tinh thể bắt đầu đục, làm tăng độ cận, chứ không phải thị lực cải thiện.
Theo BS Tú, nhìn mờ ở người lớn tuổi không phải điều hiển nhiên phải chấp nhận. Thị lực suy giảm có thể ảnh hưởng sinh hoạt, tăng nguy cơ té ngã. Khi bệnh tiến triển nặng, người bệnh còn có thể gặp tăng nhãn áp, viêm trong mắt và phẫu thuật trở nên khó khăn hơn.
Một hiểu lầm phổ biến là chỉ nên phẫu thuật khi thủy tinh thể đã “đục chín”. Thực tế, nhân thủy tinh thể càng cứng khi đục lâu, phẫu thuật càng khó và có thể tăng nguy cơ biến chứng. Tuy nhiên, phát hiện bệnh không đồng nghĩa phải mổ ngay. Bác sĩ cần đánh giá thị lực, ảnh hưởng đến sinh hoạt, khả năng cải thiện bằng kính và nguy cơ nếu tiếp tục trì hoãn.
Hiện nay, phẫu thuật Phaco là phương pháp phổ biến. Bác sĩ dùng sóng siêu âm làm nhuyễn thủy tinh thể bị đục, hút ra ngoài và đặt thủy tinh thể nhân tạo vào mắt. Thời gian phẫu thuật thường khoảng 10 phút, người bệnh có thể về nhà trong ngày sau khi nghỉ ngơi, theo dõi.
BS Phạm Ngọc Đăng Thanh, Khoa Mắt, Bệnh viện Đa khoa An Sinh, cho biết chưa có thuốc hay liệu pháp nào được chứng minh có thể làm thủy tinh thể đã đục trở lại trong suốt. Việc lựa chọn thủy tinh thể nhân tạo cần căn cứ vào tình trạng đáy mắt, bệnh lý đi kèm, nhu cầu sinh hoạt và điều kiện kinh tế.
Sau phẫu thuật, mắt có thể nhìn mờ trở lại do đục bao sau, tình trạng có thể xử lý bằng laser YAG. Tuy nhiên, ruồi bay hoặc chớp sáng có thể liên quan đến dịch kính, rách hoặc bong võng mạc. Người bệnh cần đi khám ngay nếu giảm thị lực đột ngột, nhìn mờ tăng nhanh, đau nhức nhiều, mắt đỏ hoặc xuất hiện nhiều đốm đen, chớp sáng.
Người mắc đái tháo đường hoặc tăng huyết áp vẫn có thể phẫu thuật nhưng cần kiểm soát bệnh nền và đánh giá tình trạng mắt trước can thiệp. Sau mổ, người bệnh cần dùng thuốc đúng chỉ định, bảo vệ mắt và tái khám theo hướng dẫn.
Đục thủy tinh thể do tuổi tác chưa có cách phòng ngừa hoàn toàn. Người dân có thể hạn chế một số yếu tố nguy cơ bằng cách đeo kính chống tia UV, không hút thuốc, phòng tránh chấn thương mắt và kiểm soát tốt bệnh nền. Khi nhìn mờ, chói sáng hoặc thị lực thay đổi, cần đi khám thay vì mặc định đó là dấu hiệu của tuổi già.
