Trẻ sinh non có nguy cơ gặp nhiều vấn đề sức khỏe do các cơ quan như phổi, não, mắt, tai và hệ tiêu hóa chưa phát triển hoàn thiện khi chào đời. Vì vậy, sau xuất viện, trẻ cần được theo dõi riêng dựa trên tuổi thai khi sinh, cân nặng lúc sinh, tuổi hiệu chỉnh và tiền sử bệnh lý.
Trong các lần tái khám, bác sĩ đánh giá cân nặng, chiều dài, vòng đầu và tốc độ tăng trưởng của trẻ. Khả năng bú, lượng sữa, tình trạng nôn trớ, khó nuốt hoặc tăng cân chậm cũng được kiểm tra để điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phù hợp.
Bên cạnh đó, trẻ cần được khám thần kinh và phát triển nhằm đánh giá trương lực cơ, phản xạ, khả năng vận động, giao tiếp, ngôn ngữ và nhận thức theo tuổi hiệu chỉnh. Nếu phát hiện dấu hiệu chậm phát triển, bác sĩ có thể chỉ định đánh giá chuyên sâu và can thiệp phục hồi chức năng sớm.
Khám mắt giúp theo dõi bệnh võng mạc ở trẻ sinh non, phát hiện các bất thường như lác, tật khúc xạ và suy giảm thị lực. Khám thính lực cũng cần được thực hiện, đặc biệt với trẻ từng điều trị hồi sức sơ sinh, không đạt kết quả sàng lọc hoặc có biểu hiện chậm phản ứng với âm thanh.
Ngoài ra, bác sĩ kiểm tra nhịp thở, độ bão hòa oxy, tình trạng khò khè, khó thở và tiền sử mắc bệnh hô hấp. Những trẻ có bệnh phổi mạn tính, còn phụ thuộc oxy hoặc từng mắc bệnh tim cần được theo dõi chuyên khoa. Nguy cơ thiếu máu, thiếu sắt, vitamin D và các vi chất cũng được đánh giá để có hướng bổ sung phù hợp, tránh tự ý tăng liều.
Trẻ sinh non cần được theo dõi ít nhất đến 24 tháng tuổi hiệu chỉnh. Trong 6 tháng đầu, bác sĩ tập trung đánh giá tăng trưởng, dinh dưỡng, hô hấp và các chương trình sàng lọc mắt, thính lực. Từ 6-24 tháng, trẻ tiếp tục được đánh giá vận động, ngôn ngữ, nhận thức, giao tiếp và hành vi. Sau 2 tuổi, những trẻ sinh cực non, cân nặng sơ sinh rất thấp hoặc từng mắc bệnh lý nặng có thể cần theo dõi lâu dài về phát triển thần kinh, học tập, thị lực và hô hấp.
Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có biểu hiện bỏ bú, khó thở, tím tái, ngừng thở, sốt hoặc hạ thân nhiệt, ngủ li bì, co giật, vàng da tăng nhanh, tiêu chảy nhiều, đi ngoài ra máu hoặc chậm tăng cân kéo dài.
Khi đưa trẻ đi khám, phụ huynh nên mang theo hồ sơ xuất viện, sổ khám bệnh, sổ tiêm chủng, kết quả xét nghiệm và đơn thuốc đang sử dụng. Việc tái khám đúng lịch giúp bác sĩ phát hiện sớm bất thường, có hướng can thiệp kịp thời và hỗ trợ trẻ phát triển toàn diện.
