Từ 01.7.2026, vaccine phòng bệnh do virus HPV (Human Papilloma Virus) chính thức được đưa vào danh mục tiêm chủng bắt buộc trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong công tác phòng ngừa ung thư cổ tử cung và các bệnh liên quan đến HPV tại Việt Nam.
Bộ trưởng Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 13/2026/TT-BYT quy định về hoạt động tiêm chủng. Theo đó, từ ngày 01.7.2026, bệnh do virus HPV được bổ sung vào danh mục các bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc thông qua Chương trình Tiêm chủng mở rộng.
Việc bổ sung vaccine HPV vào chương trình tiêm chủng bắt buộc được kỳ vọng sẽ giúp tăng tỉ lệ bao phủ vaccine, giảm nguy cơ mắc các bệnh do HPV gây ra, đặc biệt là ung thư cổ tử cung – một trong những loại ung thư phổ biến ở phụ nữ.
Dự kiến trẻ em gái 11 tuổi được tiêm miễn phí
Theo lộ trình tăng số lượng vaccine trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng giai đoạn 2021-2030 được Chính phủ phê duyệt tại Nghị quyết 104/NQ-CP năm 2022, vaccine phòng bệnh do HPV sẽ được triển khai từ năm 2026.
Theo thông tin từ Bộ Y tế, vaccine HPV dự kiến sẽ được tiêm miễn phí cho trẻ em gái 11 tuổi trên phạm vi toàn quốc. Tuy nhiên, độ tuổi cụ thể, số liều tiêm, đối tượng áp dụng và kế hoạch triển khai chi tiết vẫn đang chờ hướng dẫn chính thức từ cơ quan chuyên môn.
Điều này đồng nghĩa với việc từ năm 2026, không phải tất cả người dân đều được tiêm miễn phí vaccine HPV, mà trước mắt chương trình dự kiến ưu tiên nhóm trẻ em gái trong độ tuổi mục tiêu của Tiêm chủng mở rộng.
Chủ trương đưa vaccine HPV vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng đã được Chính phủ thông qua từ năm 2022. Sau quá trình chuẩn bị về nguồn lực, chuyên môn và vaccine, ngành y tế đang bắt đầu triển khai lộ trình tiêm chủng, trước mắt ưu tiên trẻ em gái 12 tuổi tại một số tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa và địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.
Theo kế hoạch, trong giai đoạn đầu sẽ có khoảng 18.900 bé gái học lớp 6 và trẻ em gái 11 tuổi không đi học được tiếp cận vaccine miễn phí mỗi năm. Việc triển khai sẽ được thực hiện từng bước nhằm bảo đảm đầy đủ các điều kiện về nhân lực, chuyên môn và nguồn cung vaccine.
Việc đưa một loại vaccine mới vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng đòi hỏi nhiều công đoạn, từ xác định đối tượng thụ hưởng, xây dựng kế hoạch triển khai, lựa chọn vaccine, đến tập huấn cho cán bộ y tế và tổ chức truyền thông trước tiêm chủng.
Sau giai đoạn triển khai ban đầu, phạm vi tiêm chủng HPV có thể tiếp tục được mở rộng trên cơ sở đánh giá kết quả thực hiện và đề xuất của Bộ Y tế.
Hiện nay, vaccine HPV đang được triển khai theo hình thức tiêm chủng dịch vụ cho người từ 9 đến 45 tuổi. Trẻ từ 9-15 tuổi thường tiêm 2 mũi cách nhau 6 tháng, trong khi người từ 15 tuổi trở lên cần tiêm 3 mũi theo phác đồ trong vòng 6 tháng.
Tăng cơ hội phòng ngừa ung thư cổ tử cung
HPV là loại virus rất phổ biến, có thể lây truyền qua đường tình dục hoặc tiếp xúc da và niêm mạc. Bất kỳ ai, không phân biệt giới tính hay độ tuổi, đều có nguy cơ nhiễm virus này. Ngoài ung thư cổ tử cung, HPV còn liên quan đến nhiều bệnh lý nguy hiểm khác như ung thư hậu môn, ung thư vòm họng, ung thư dương vật và sùi mào gà.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định tiêm vaccine là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa nhiễm HPV và các loại ung thư do virus này gây ra. Các bác sĩ khuyến cáo người dân nên chủ động tiêm phòng tại các cơ sở y tế uy tín để được tư vấn và bảo đảm an toàn trong quá trình tiêm chủng.
HPV là loại virus lây truyền chủ yếu qua đường tình dục và là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư cổ tử cung. Ngoài ra, virus này còn liên quan đến nhiều bệnh lý khác như ung thư âm hộ, âm đạo, hậu môn, dương vật và một số ung thư vùng đầu cổ.
Thông tư 13/2026/TT-BYT cũng quy định cụ thể về việc tổ chức tiêm chủng thường xuyên, tiêm bù liều, tiêm chủng chiến dịch, tiêm chủng chống dịch, quản lý đối tượng tiêm chủng và chế độ báo cáo trong hoạt động tiêm chủng.
Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 01.7.2026. Khi đó, vaccine HPV sẽ chính thức trở thành một phần của Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia, mở ra cơ hội tiếp cận vaccine miễn phí cho hàng triệu trẻ em trên cả nước.
