Iran ngày 20.6 tuyên bố đóng eo biển Hormuz do các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Lebanon, đồng thời cảnh báo rằng vòng đàm phán với Mỹ sắp diễn ra tại Thụy Sĩ về thỏa thuận tạm thời giữa hai nước khó có thể đạt được nhiều tiến triển nếu giao tranh không chấm dứt.
Đáp lại, Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa sẽ áp phí đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz nếu Mỹ và Iran không đạt được một thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày. Ông Trump cho biết, khoản thu này sẽ được sử dụng để chi trả cho những dịch vụ bảo vệ mà Mỹ cung cấp với vai trò bảo vệ cho các quốc gia Trung Đông.
Trong bài đăng trên mạng xã hội, ông Trump nhấn mạnh, thỏa thuận tạm thời hiện nay quy định các tàu thuyền được đi lại miễn phí qua eo biển Hormuz trong thời hạn 60 ngày.
Những tuyên bố trên cho thấy vòng đàm phán kỹ thuật Mỹ - Iran, dự kiến bắt đầu từ ngày 21.6 với vai trò trung gian của Pakistan và sự tham gia của các nhà hòa giải Qatar, sẽ có một khởi đầu đầy khó khăn.
Bộ chỉ huy quân sự hỗn hợp của Iran cho biết, việc đóng eo biển Hormuz là nhằm đáp trả việc Mỹ "rõ ràng vi phạm các cam kết" khi không chấm dứt được giao tranh. Theo Iran, thỏa thuận tạm thời được thiết kế nhằm ngăn chặn giao tranh trên mọi mặt trận.
Không lâu sau tuyên bố trên, đài truyền hình nhà nước Iran đưa tin phái đoàn đàm phán của nước này đã lên đường tới Thụy Sĩ, sau khi chuyến đi bị hoãn từ ngày 19.6.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết, phái đoàn bao gồm Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Qalibaf, Ngoại trưởng Abbas Araghchi cùng các quan chức phụ trách ngân hàng trung ương và lĩnh vực dầu mỏ. Theo thỏa thuận tạm thời, các tài sản bị phong tỏa của Iran sẽ được giải ngân.
Tuy nhiên, phía Mỹ bác bỏ tuyên bố của Iran về việc đóng cửa eo biển Hormuz. "Iran không kiểm soát eo biển Hormuz. Hoạt động hàng hải vẫn đang diễn ra bình thường và lực lượng Mỹ đang giám sát tình hình để bảo đảm điều đó tiếp tục được duy trì" - Đại úy Tim Hawkins, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cho biết.
Quân đội Mỹ cho hay, đã có 55 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz trong ngày 20.6, vận chuyển hơn 17 triệu thùng dầu.
Theo Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei, cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận cuối cùng sẽ chỉ bắt đầu khi những cam kết then chốt được thực hiện đầy đủ. Nếu không, "toàn bộ bản ghi nhớ thỏa thuận sẽ bị đặt vào tình thế nguy hiểm".
Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận 2 nhà đàm phán cấp cao Jared Kushner và Steve Witkoff đang có mặt tại Thụy Sĩ để xử lý các vấn đề kỹ thuật cho các cuộc thương lượng dự kiến liên quan đến chương trình hạt nhân Iran.
Theo thỏa thuận tạm thời, các bên có 60 ngày để đạt được một thỏa thuận hạt nhân chính thức, song thời hạn này có thể được gia hạn.
Ông Vance cho biết, ông dự kiến sẽ tới Thụy Sĩ "trong vài ngày tới".
Trong nỗ lực khôi phục các cuộc đối thoại trực tiếp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi đã gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tại Tehran ngày 20.6, theo các quan chức ở Islamabad.
