Một huyền thoại
Vozinha vốn đã là một huyền thoại. Chỉ là hầu hết thế giới bên ngoài Cabo Verde chưa biết điều đó mà thôi. Nhưng giờ thì họ đã biết. Không có lời khen nào là quá đáng dành cho bất kỳ cầu thủ nào đã tạo nên kết quả khó tin nhất tại World Cup 2026 cho đến thời điểm này.
Người hùng của trận hòa 0-0 trước Tây Ban Nha chính là Josimar Jose Evora Dias, thường được biết đến với cái tên Vozinha, đội phó và là thủ môn kỳ cựu của đội bóng. Anh vừa tròn 40 tuổi vài tuần trước khi giải đấu bắt đầu, có nghĩa là anh trở thành cầu thủ lớn tuổi thứ hai ra mắt tại một kỳ World Cup, và là người lớn tuổi nhất xuất hiện trong một đội tuyển lần đầu tham dự giải đấu.
Anh là cầu thủ xuất sắc nhất trận với 7 pha cứu thua. Nhưng có lẽ quan trọng không kém chính là sự ổn định và bình tĩnh, những phẩm chất hơi khó định nghĩa tạo nên một người lãnh đạo. Nếu có lúc nào đó các đồng đội hoảng loạn, chính Vozinha là người giúp họ lấy lại sự tự tin.
Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên, anh đã bật khóc. Đôi mắt anh nhòe lệ khi được Stopira ôm chặt vào lòng. Stopira là một "lão tướng" khác của bóng đá Cabo Verde, người đã giải nghệ năm ngoái nhưng được thuyết phục quay lại nhờ ảnh hưởng tinh thần lớn của anh đối với toàn đội.
Đã có nhiều bài viết về đội tuyển Cabo Verde này, và thành công của họ có sự góp sức của nhiều người. Nhưng bức ảnh hai người đàn ông đó ôm nhau - cùng đội trưởng Ryan Mendes là những trụ cột trong hành trình của đội bóng suốt thập kỷ qua - sẽ là hình ảnh đáng nhớ nhất của khoảnh khắc này.
Chuyện từ gia đình
Gia đình không chỉ định hình cuộc đời anh từ khi còn nhỏ, mà họ còn tiếp tục gắn liền với anh qua cái tên của mình. Tên khai sinh của anh được cha đặt để tri ân Josimar, hậu vệ phải người Brazil từ ít được biết trở thành ngôi sao chói sáng tại World Cup 1986. Dự định ban đầu là đặt tên cậu bé là Valdano, theo tên cựu tiền đạo Real Madrid là Jorge Valdano, nhưng khi đi đăng ký thì không được chấp nhận. Vậy nên anh mang tên Josimar.
Còn biệt danh của anh bắt nguồn từ chính những người mà anh sống cùng phần lớn thời thơ ấu: Ông bà của mình. Trong tiếng Creole, "Vozinha" nghĩa là "Bà".
"Ở khu tôi sống, những đứa trẻ khác lớn tuổi hơn nhiều, và tôi luôn chơi cùng chúng ngoài đường, bị đá vào người rất nhiều", anh kể vào năm 2024, "Đó là vì tôi rất khéo chân, lại còn hiếu thắng và bướng bỉnh, tôi không thích thua cuộc. Tôi bị va chạm nhiều và mỗi khi không thể đáp trả, tôi lại hậm hực đi về nhà với khuôn mặt lầm lì, và họ chế giễu rằng, tôi đang đi mách ông bà".
Con đường sự nghiệp
Khi Vozinha còn trẻ, cố gắng dấn thân vào con đường bóng đá trên hòn đảo Sao Vicente của Cape Verde, anh thường bị các huấn luyện viên bỏ qua vì quá nhỏ con. Nhưng sau một đợt phát triển chiều cao vào cuối tuổi thiếu niên, anh bắt đầu có nhiều cơ hội hơn.
Ngoài 20 tuổi mới đá chuyên nghiệp, anh rời nhà để chơi cho Progresso của Angola. Từ đó, anh thi đấu tại Cyprus, Slovakia, Moldova và Bồ Đào Nha, nơi anh hiện đang chơi cho câu lạc bộ hạng Hai Chaves.
Anh ra mắt Đội tuyển Quốc gia vào năm 2012. Người duy nhất có số lần khoác áo Cabo Verde nhiều hơn anh là Mendes, và cả hai cũng là những cầu thủ duy nhất góp mặt trong tất cả các giải đấu lớn mà họ từng vượt qua vòng loại: 4 kỳ Cúp bóng đá châu Phi (AFCON), và bây giờ là World Cup.
Vozinha, cùng Stopira và Mendes, là trái tim tinh thần của đội tuyển Cabo Verde này, nhưng anh suýt chút nữa đã không còn ở đây để giúp đội tạo nên phép màu.
Thực tế, anh từng bị loại khỏi đội tuyển trong chiến dịch vòng loại AFCON gần nhất, thay vào đó họ chọn thủ môn trẻ hơn là Bruno Varela. Có lẽ không phải ngẫu nhiên mà họ đứng cuối bảng và không thể đến với giải đấu tại Maroc vào cuối năm 2025. Điều đó suýt khiến Vozinha đưa ra quyết định chia tay, nhưng đồng đội đã thuyết phục anh ở lại vì giấc mơ World Cup.
Kết quả trước Tây Ban Nha, một trong những cú sốc lớn nhất lịch sử World Cup, là lời nhắc nhở kịp thời rằng, việc các quốc gia nhỏ tham gia giải đấu không có nghĩa mọi trận đấu của họ đều là những cuộc dạo chơi. Nếu là ngày khác, có lẽ Tây Ban Nha đã tận dụng được một trong nhiều cơ hội của họ, nhưng một phần nhờ vào sự xuất thần của Vozinha, họ đã chứng minh rằng những đội bóng nhỏ vẫn có thể cạnh tranh sòng phẳng.
Vozinha giờ đây sẽ phải đối mặt với điều mà nhiều người khi nổi tiếng phải trải qua - sự chú ý. Hoặc ít nhất là một dạng của nó, khi số người theo dõi trên Instagram từ khoảng 50.000 đã vượt lên vài triệu.
Nhưng lúc này, anh và các đồng đội chỉ muốn tận hưởng vinh quang của mình. "Tôi muốn nói với Vozinha năm 18 tuổi rằng, hãy thực sự tự hào về bản thân. Cậu ấy đã làm việc rất nhiều. Sau trận đấu này, tôi có thể nói với phiên bản trẻ hơn của mình rằng, tất cả đều xứng đáng”, anh nói.
