Quốc hội Pháp dự kiến tiến thêm một bước trong việc bãi bỏ các văn bản pháp lý cổ xưa từng định nghĩa người nô lệ tại các thuộc địa là “tài sản động”, trong một động thái mang ý nghĩa biểu tượng liên quan tới lịch sử thuộc địa và chế độ nô lệ của nước này.
Hạ viện Pháp sẽ thảo luận dự luật nhằm hủy bỏ các sắc lệnh hoàng gia được gọi là “Code noir” hay “Bộ luật đen”, trước khi văn bản được chuyển lên Thượng viện xem xét vào thời điểm chưa được xác định.
Tổng thống Emmanuel Macron, người sẽ rời nhiệm sở vào năm tới sau 2 nhiệm kỳ, tuần trước đã công khai ủng hộ việc bãi bỏ các đạo luật này. Dù Pháp đã chấm dứt chế độ nô lệ hơn 170 năm trước và công nhận nô lệ cùng buôn bán nô lệ là “tội ác chống lại loài người” từ năm 2001, các sắc lệnh ban hành từ thế kỷ XVII và XVIII vẫn chưa từng bị hủy bỏ một cách chính thức.
Theo các ước tính của giới chuyên gia, Pháp từng là quốc gia buôn bán nô lệ lớn thứ 3 tại châu Âu, chỉ sau Anh và Bồ Đào Nha. Từ thế kỷ XVII đến XIX, hơn một triệu đàn ông, phụ nữ và trẻ em châu Phi đã bị cưỡng ép đưa lên các con tàu rời cảng Pháp để trở thành nô lệ tại những đồn điền ở vùng Caribe và các thuộc địa hải ngoại.
Những sắc lệnh đầu tiên của “Bộ luật đen” được soạn thảo dưới thời vua Louis XIV. Văn bản này quy định toàn bộ người nô lệ phải theo Công giáo và cấm chủ nô bắt họ làm việc vào ngày Chủ nhật. Tuy nhiên, bộ luật cũng mô tả người nô lệ là “tài sản động” có thể được thừa kế, đồng thời áp dụng các hình phạt hà khắc như cắt tai đối với người tìm cách bỏ trốn. Con cái của người nô lệ cũng bị buộc phải tiếp tục thân phận tương tự cha mẹ.
Ông Max Mathiasin, nghị sĩ đến từ Guadeloupe, vùng lãnh thổ hải ngoại từng là thuộc địa của Pháp, cho rằng việc bãi bỏ các sắc lệnh này sẽ là “một cử chỉ chính trị và biểu tượng mạnh mẽ”.
Theo ông Max Mathiasin, “Bộ luật đen” đã “tổ chức sự phủ nhận tính người đối với phụ nữ, đàn ông và trẻ em bị biến thành nô lệ chỉ vì nguồn gốc và màu da của họ”.
Pháp từng chấm dứt chế độ nô lệ vào năm 1794 dưới thời Cách mạng Pháp. Tuy nhiên, Napoleon Bonaparte sau đó đã điều quân tới Guadeloupe năm 1802 để khôi phục chế độ này. Đến năm 1848, Pháp mới một lần nữa bãi bỏ chế độ nô lệ.
