Từ cuộc đua hạ giá đến cái bắt tay giữa các chủ tàu
Tại Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long, phường Bãi Cháy, các chủ tàu chạy ban ngày, còn gọi là tàu tiếng, từng phải cạnh tranh bằng cách liên tục giảm giá thuê để giành khách. Có thời điểm, giá một chuyến tham quan kéo dài 4-6 tiếng chỉ còn 1,5-1,7 triệu đồng, thấp hơn mức hòa vốn.
Trong khi đó, giá thuê tàu đăng ký nộp thuế là 500.000 đồng/giờ, tương đương 2-3 triệu đồng/chuyến. Giá thuê giảm nhưng chi phí vận hành không đổi, khiến nhiều chủ tàu khó tích lũy để sửa chữa, nâng cấp phương tiện.
Để bù đắp thiếu hụt, nhiều nhà tàu phải trông chờ vào dịch vụ ăn uống trên tàu, thậm chí liên kết với các thuyền bán hàng rong, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến quyền lợi du khách và hình ảnh du lịch vịnh Hạ Long.
Trước tình trạng này, các chủ tàu đã ngồi lại, thống nhất cách tổ chức hoạt động và đón khách. Tổ tự quản tàu du lịch tại Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long chính thức hoạt động từ ngày 1.10.2026.
Ông Ngô Văn Nam - tổ trưởng tổ tự quản - nhận định giá thuê tàu đang dần trở về gần mức đăng ký nộp thuế. Hiện, giá dao động từ 2 - 2,6 triệu đồng/chuyến, tùy hành trình. Nếu hoạt động nhiều, mỗi tàu có thể tăng doanh thu hàng chục triệu đồng mỗi tháng.
“Lợi nhuận tăng mà không phải vất vả nhờ vào ‘cò’, nên số lượng tàu tham gia tổ tự quản tăng dần. Lúc đầu chỉ có khoảng 30 tàu, nay đã lên hơn 103 tàu”, ông Nam nói.
Tổ tự quản đặt mục tiêu tiếp tục nâng giá thuê tàu tiệm cận mức đăng ký nộp thuế, nhưng cần có thời gian để các công ty lữ hành điều chỉnh giá tour. Với những tàu không đạt 15 chuyến/tháng, tổ có cơ chế hỗ trợ kinh phí, giúp các thành viên chia sẻ khó khăn khi vắng khách.
Khách bớt chờ, “cò” du lịch mất đất sống
Không chỉ tìm cách đưa giá thuê tàu về mức hợp lý, các chủ tàu còn thay đổi cách phục vụ khách lẻ. Trước đây, du khách chưa đặt tàu thường phải tìm người giới thiệu, hỏi giá từng nhà tàu hoặc nhờ “cò” kết nối. Ngay cả khi tìm được tàu, khách vẫn có thể phải chờ hàng tiếng đồng hồ để ghép đủ người mới khởi hành.
Nay, các chủ tàu đăng ký tàu ghép theo từng khung giờ. Đến giờ xuất bến, tàu vẫn chạy dù chưa đông khách, thay vì tiếp tục chờ đủ người. Khách lẻ có thể lên tàu đã có khách đặt trước nhưng còn chỗ trống, nếu du khách có nhu cầu, để không phải chờ đợi.
Vào những ngày cao điểm, tổ tự quản có thể điều động thêm tàu nhà hàng phục vụ du khách. Nhờ vậy, khách giảm thời gian tìm tàu, chờ ghép người, còn các nhà tàu chủ động hơn trong việc khai thác phương tiện.
Đáng chú ý, các chủ tàu thống nhất không tiếp nhận khách do “cò” đưa đến. Khi việc kết nối khách được thực hiện trực tiếp, những người chuyên dẫn mối, hưởng lợi từ khâu trung gian dần mất đất sống.
Theo ông Bùi Quang Tuấn - Giám đốc Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long - du khách sẵn sàng trả chi phí hợp lý nếu chất lượng dịch vụ được bảo đảm. Mô hình tổ tự quản đang hoạt động khá hiệu quả, mang lại lợi ích cho cả chủ tàu và khách tham quan.
“Cả chủ tàu và du khách đều hưởng lợi, mà quan trọng là hành trình tham quan vịnh Hạ Long của du khách luôn nhanh chóng, thuận tiện, vui vẻ” - ông Tuấn cho biết.
Theo ông Trần Văn Hồng, Chi hội trưởng Chi hội tàu du lịch Hạ Long - chi hội đang vận động các chủ tàu tại Cảng tàu khách quốc tế Tuần Châu thành lập mô hình tự quản tương tự.
“Phải từng bước đưa giá thuê tàu trở về giá thực, để bảo đảm quyền lợi của các chủ tàu và thông qua đó bảo đảm quyền lợi của du khách”, ông Hồng chia sẻ.
