Năm 2025, những đợt mưa lớn kéo dài, lũ quét và sạt lở đất liên tiếp tại tỉnh Điện Biên đã cướp đi sinh mạng của 14 người, làm 21 người bị thương. Tổng thiệt hại về tài sản ước tính khoảng 1.372 tỉ đồng.
Trong quý I/2026, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra hai đợt thiên tai, gồm mưa lớn gây sạt lở đất đá tại xã Tủa Thàng và mưa lớn kèm gió lốc tại xã Pú Nhung, Si Pa Phìn. Các đợt thiên tai này đã khiến 2 người bị thương, 18 ngôi nhà bị hư hỏng.
Mới đây (ngày 18.4), trên địa bàn bản Huổi Hạ, xã Na Sang trận lốc xoáy khiến 1 điểm trường tiểu học bị tốc mái, 9 hộ dân bị ảnh hưởng, nhiều tài sản, nhà ở người dân và cơ sở giáo dục bị lốc xoáy hư hại.
Theo đó, công tác di dời người dân ra khỏi vùng thiên tai được tỉnh xác định là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính chiến lược lâu dài. Sau đợt lũ quét năm 2025, hàng trăm hộ dân ở các xã Xa Dung, Tìa Dình, Mường Luân, Na Son đã được bố trí đến khu tái định cư an toàn.
Toàn tỉnh hiện còn khoảng 790 hộ dân đang sinh sống trong các khu vực có nguy cơ cao cần được di dời khẩn cấp.
Những hộ dân này tập trung tại địa bàn các xã vùng cao: Na Son, Mường Luân, Thanh Nưa, Quảng Lâm, Mường Lạn, Mường Chà, Núa Ngam, Mường Pồn, Sáng Nhè…
Khó khăn để thực hiện di dời là quỹ đất an toàn vô cùng hạn hẹp, trong khi hạ tầng thiết yếu tại các điểm đến dự kiến lại chưa được đầu tư đồng bộ.
Theo tính toán sơ bộ, để xây dựng hạ tầng, bố trí ổn định đời sống cho 790 hộ dân đang chờ di dời khẩn cấp, cần đến khoảng 775 tỉ đồng.
Nhằm chủ động ứng phó, UBND tỉnh Điện Biên đã có kế hoạch phòng, chống thiên tai giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu cốt lõi là bảo vệ tối đa tính mạng và tài sản của nhân dân.
Lãnh đạo UBND tỉnh Điện Biên yêu cầu đẩy nhanh tiến độ dự án, tổ chức di dời trước đối với các hộ đang sống tại khu vực xung yếu, "rốn lũ" và vùng nguy cơ sạt lở.
Về cảnh báo sớm, dù đã có 31 trạm đo mưa tự động, 4 trạm khí tượng và 3 trạm thủy văn, tỉnh vẫn nhận định cần tăng dày mật độ trạm đo để phù hợp với địa hình đồi núi phức tạp.
Ở cấp cơ sở, UBND các xã được giao nhiệm vụ trực tiếp xây dựng phương án ứng phó theo đúng nguyên tắc "4 tại chỗ"; duy trì lực lượng trực ban 24/24 giờ, chuẩn bị sẵn vị trí sơ tán và củng cố lực lượng xung kích.
Đặc biệt, Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai (Sở Nông nghiệp và Môi trường) được giao cập nhật kịp thời diễn biến của thời tiết về tình hình mưa, lũ. Khi có nguy cơ, phải tham mưu ban hành chỉ đạo trước tối thiểu 24 giờ để chủ động sơ tán người và tài sản.
Tỉnh cũng đã khoanh vùng 75 vị trí bờ sông, suối có nguy cơ sạt lở cần sớm đầu tư kè chắn.
Với hệ thống 14 hồ chứa thủy lợi (dung tích hơn 67 triệu m3) và 23 nhà máy thủy điện, tỉnh yêu cầu các chủ hồ phải thực hiện nghiêm quy trình xả đệm đón lũ để bảo vệ hạ du, đồng thời vẫn phải tính toán tích nước cho sản xuất mùa khô.
