Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH), đại biểu Lý Anh Thư - Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi luật nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo đảm quyền lợi của người tham gia, thụ hưởng chính sách.
Tránh quyết định chủ quan thời gian nghỉ dưỡng sức
Về thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau khi ốm đau, thai sản, đại biểu thống nhất bổ sung quy định đối với đơn vị không có công đoàn cơ sở để bảo đảm quyền lợi người lao động được giải quyết kịp thời, không bị gián đoạn.
Tuy nhiên, đại biểu đề nghị làm rõ quy định về trường hợp người sử dụng lao động và ban chấp hành công đoàn cơ sở có ý kiến khác nhau, theo đó người sử dụng lao động quyết định số ngày nghỉ trên cơ sở đề nghị của công đoàn.
Theo đại biểu, nhu cầu phục hồi sức khỏe của mỗi người không giống nhau, nhất là lao động sau phẫu thuật, mắc bệnh cần điều trị dài ngày và lao động nữ sau khi sinh. Nếu thiếu tiêu chí và trách nhiệm giải trình rõ ràng, việc áp dụng có thể khác nhau giữa các đơn vị, khiến người lao động gặp khó khăn khi cho rằng thời gian nghỉ chưa phù hợp với tình trạng sức khỏe thực tế.
Đại biểu thống nhất với việc không bắt buộc người lao động phải có xác nhận của cơ sở khám, chữa bệnh để tránh phát sinh thủ tục và chi phí không cần thiết. Tuy nhiên, cần bổ sung nguyên tắc quyết định số ngày nghỉ phải căn cứ tình trạng sức khỏe, nhu cầu phục hồi của người lao động trong giới hạn luật định. Người lao động cũng cần được trình bày nguyện vọng và được thông tin về quyết định nghỉ dưỡng sức.
Trường hợp người sử dụng lao động và công đoàn cơ sở có ý kiến khác nhau, người sử dụng lao động cần có trách nhiệm xem xét, giải trình. Theo đại biểu, quy định này sẽ hạn chế việc quyết định mang tính chủ quan mà không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính.
Giữ thời hạn giải quyết thủ tục nhận lương hưu
Về thay đổi hình thức, nơi nhận lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng, đại biểu thống nhất với chủ trương đơn giản hóa thủ tục, tạo thuận lợi cho người dân.
Tuy nhiên, đại biểu lưu ý dự thảo không còn quy định cụ thể thời gian giải quyết và trách nhiệm trả lời trong trường hợp không giải quyết như luật hiện hành. Đây là những nội dung cần được cân nhắc giữ lại, bởi người cao tuổi, người khuyết tật và người chuyển nơi cư trú có thể gặp khó khăn, thậm chí bị ảnh hưởng đến việc nhận lương hưu, trợ cấp hằng tháng nếu thời hạn và trách nhiệm giải quyết không rõ ràng.
Đại biểu đề nghị giữ các quy định cơ bản về trình tự, thời hạn giải quyết và trách nhiệm của cơ quan BHXH. Đồng thời, cần bổ sung các hình thức gửi đề nghị phù hợp như trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc phương thức điện tử theo quy định. Trường hợp không giải quyết, cơ quan BHXH phải trả lời và nêu rõ lý do.
Theo đại biểu, việc sửa đổi Luật BHXH không chỉ hướng đến đơn giản hóa thủ tục, nâng cao hiệu quả quản lý mà quan trọng hơn là bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của người dân được thực hiện đầy đủ, kịp thời và thuận lợi.
