Tòa án nhân dân Tối cao (TANDTC) vừa có thông báo kết quả giải đáp một số khó khăn, vướng mắc trong công tác xét xử, gửi tới các TAND và Tòa án quân sự; các đơn vị thuộc TANDTC.
Trong đó, TANDTC có hướng dẫn, giải đáp về những thắc mắc liên quan đến tội danh "Sử dụng trái phép chất ma túy".
Theo quy định tại khoản 1 Điều 256a của Bộ luật Hình sự thì người nào đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế; đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy; đang trong thời hạn 2 năm kể từ ngày hết thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy và trong thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy; đang trong thời hạn 2 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế mà sử dụng trái phép chất ma túy thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Sử dụng trái phép chất ma túy".
Một số tình huống được đặt ra như: Trường hợp, người sử dụng trái phép chất ma túy sau ngày 1.7.2025 mà đang còn một trong 4 thời hạn nêu trên thì có bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Sử dụng trái phép chất ma túy không"?
Thời điểm xác định các thời hạn nêu trên là trước ngày 1.7.2025 hay sau ngày 1.7.2025 (ngày Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự có hiệu lực thi hành).
Theo TANDTC, theo quy định tại Điều 256a của Bộ luật Hình sự thì người nào sử dụng trái phép chất ma túy mà đang trong một trong 4 thời hạn nêu trên thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Sử dụng trái phép chất ma túy".
Điều đó cho thấy, điều luật không quy định cụ thể các thời hạn được xác định từ thời điểm nào. Tuy nhiên, nếu xác định 4 thời hạn này phải từ sau ngày 1.7.2025 thì chưa phù hợp, sẽ dẫn đến hiệu lực thi hành quy định tại Điều 256a của Bộ luật Hình sự lùi sau thời điểm có hiệu lực thi hành của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự.
Do vậy, nếu người sử dụng trái phép chất ma túy và vẫn đang trong thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 256a của Bộ luật Hình sự thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự tội "Sử dụng trái phép chất ma túy" không phụ thuộc vào các thời hạn đó có trước hoặc sau ngày 1.7.2025.
Điều 256a BLHS năm 2025 quy định về Tội sử dụng trái phép chất ma túy như sau:
1. Người nào sử dụng trái phép chất ma túy thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 2 năm đến 3 năm:
a) Đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;
b) Đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;
c) Đang trong thời hạn 2 năm kể từ ngày hết thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy và trong thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;
d) Đang trong thời hạn 2 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
2. Tái phạm tội này thì bị phạt tù từ 3 năm đến 5 năm.
