Brazil né đồng tiền chung BRICS, đặt mục tiêu mới với USD

Trong những tháng gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ít nhất 2 lần cảnh cáo nhóm BRICS không thách thức sự thống trị của đồng USD.

"Sẽ không có cơ hội nào để BRICS thay thế đồng USD trong thương mại quốc tế, hay bất kỳ nơi nào khác. Bất kỳ quốc gia nào nỗ lực làm điều đó nên nói lời chào với thuế và nói tạm biệt với nước Mỹ" - ông Trump cảnh báo tháng trước.

Một quan chức Brazil giấu tên tiết lộ, ý tưởng về loại tiền tệ chung để thay thế đồng USD được Tổng thống Luiz Inacio Lula da Silva và những nhà lãnh đạo khác nêu trong những hội nghị thượng đỉnh BRICS gần đây chưa từng được đưa vào các cuộc thảo luận kỹ thuật.

Thay vào đó, Brazil đang thúc đẩy các cải cách trong BRICS để tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch quốc tế bằng nội tệ, mở ra hướng đi giảm phụ thuộc vào đồng USD trong thương mại toàn cầu, 3 nguồn tin nói.

"Việc này không nhằm vào bất kỳ ai" - một nguồn tin nhấn mạnh, trọng tâm của việc này là giảm thiểu xung đột với thương mại toàn cầu.

Ba nguồn tin cho hay, chương trình nghị sự mà nước Chủ tịch BRICS 2025 tập trung gồm nghiên cứu các công nghệ như blockchain và liên kết các hệ thống thanh toán để giảm chi phí giao dịch, tuân thủ các tiêu chuẩn do các tổ chức đa phương như Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) đặt ra.

"Không ai muốn gây rắc rối nhưng các nước BRICS cũng không muốn từ bỏ ý định khám phá khả năng này" - một nguồn tin khác nói, lưu ý không quốc gia thành viên BRICS nào có ý định từ bỏ dự trữ đồng USD.

Tuần trước, Tổng thống Lula bảo vệ việc các quốc gia BRICS có "quyền thảo luận về việc thiết lập các hình thức thương mại không khiến chúng ta phụ thuộc hoàn toàn vào đồng USD". Cũng trong tuần trước, Bộ Tài chính và Ngân hàng Trung ương Brazil đã thảo luận về các đề xuất trong nhiệm kỳ Chủ tịch BRICS năm nay, bao gồm các sáng kiến ​​thanh toán xuyên biên giới.

Các nguồn tin cho biết thêm, các đại diện BRICS sẽ gặp nhau tại Nam Phi vào tháng này bên lề hội nghị G20 và Brazil sẽ trình bày kế hoạch cho hội nghị thượng đỉnh BRICS dự kiến tổ chức vào tháng 7.

BRICS thành lập năm 2009, với các nước sáng lập là Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc sau đó nhanh chóng kết nạp thêm Nam Phi. Gần đây, nhóm BRICS đã kết nạp thêm Ai Cập, Ethiopia, Indonesia, Iran, UAE.

Brazil nổi bật trong các cuộc thảo luận về thanh toán toàn cầu khi có hệ thống thanh toán tức thời Pix ra mắt vào cuối năm 2020. Pix được lập trình theo cách có thể dễ dàng tích hợp với các hệ thống thanh toán khác dù những thách thức về quản trị vẫn là rào cản đáng kể.

Brazil hiện vận hành hệ thống thanh toán bằng nội tệ (SML) do ngân hàng trung ương quản lý thông qua các thỏa thuận với Argentina, Uruguay và Paraguay.

Hệ thống này cho phép các giao dịch được thanh toán trực tiếp bằng đồng reais Brazil, bỏ qua vai trò trung gian là USD và loại bỏ nhu cầu về hợp đồng trao đổi ngoại hối.

Dù giúp giảm chi phí trung gian nhưng việc thanh toán bằng hệ thống này cần ít nhất 3 ngày làm việc nên ít được áp dụng.

Argentina là đối tác thương mại hàng đầu trong các giao dịch SML vào năm ngoái, tổng cộng 5,1 tỉ reais (878 triệu USD) - chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng giá trị thương mại song phương 27,4 tỉ USD.