Ngân hàng Trung ương Ukraina (NBU) đã nêu vấn đề này với ECB sau khi giới chức Hungary chặn các phương tiện và tịch thu 40 triệu USD, 35 triệu euro cùng 9kg vàng vận chuyển từ Áo sang Ukraina.
Ngân hàng Trung ương Ukraina cho hay, tiền và vàng vận chuyển tuân thủ các quy định hải quan quốc tế theo hợp đồng giữa ngân hàng Raiffeisen Bank International của Áo và ngân hàng quốc doanh Oschadbank của Ukraina.
Chủ tịch ECB Christine Lagarde “chia sẻ đánh giá của NBU và đã nhấn mạnh rõ những rủi ro mà tình huống này gây ra đối với vị thế của đồng euro như một đồng tiền quốc tế”, người phát ngôn của ECB cho hay. Bà Lagarde sẽ trực tiếp nêu vấn đề này với các nhà chức trách tại Budapest và Brussels.
Hungary đã trả lại các phương tiện, nhưng vẫn giữ lại một phần tiền mặt và vàng sau vụ thu giữ diễn ra vào đầu tháng 3. Diễn biến này khiến tranh chấp kéo dài và làm gia tăng lo ngại trong giới chức châu Âu.
Đối với ECB, vụ Hungary tịch thu tiền vàng của Ukraina chạm tới một vấn đề nhạy cảm: Uy tín của đồng euro với tư cách là đồng tiền toàn cầu cũng phụ thuộc vào việc hệ thống hạ tầng tài chính vận hành trơn tru và sự chắc chắn về pháp lý giữa các quốc gia thành viên. Việc ECB liên hệ sự cố này với vị thế quốc tế của đồng euro cho thấy ngân hàng coi vụ việc là một rủi ro mang tính hệ thống đối với toàn khối.
Tranh chấp diễn ra trong bối cảnh các thể chế EU đang tìm cách thúc đẩy việc sử dụng đồng euro trên phạm vi quốc tế. Các quan chức EU cho rằng, bất kỳ nhận thức nào về việc các hoạt động tài chính xuyên biên giới có thể bị gián đoạn một cách tùy tiện trong nội khối đều có nguy cơ cản trở mục tiêu này.
Oschadbank đã ngừng nhập tiền mặt vào Ukraina kể từ sau sự cố và “đang tìm kiếm các tuyến đường mới, an toàn hơn”, theo Chủ tịch hội đồng quản trị ngân hàng Yuriy Katsion. Ông cho biết, năm ngoái, ngân hàng đã cung cấp cho 39 tổ chức tín dụng Ukraina khoảng 1 tỉ USD và 800 triệu euro tiền mặt được đưa từ nước ngoài về, hoạt động đã trở thành thông lệ kể từ năm 2022, khi xung đột Nga - Ukraina khiến không phận của Ukraina bị đóng.
Trong bức thư gửi bà Lagarde đề ngày 9.3, Thống đốc NBU Andriy Pyshnyy mô tả sự việc là một “hành động khiêu khích có chủ đích”, có nguy cơ làm tổn hại uy tín của EU và làm xói mòn niềm tin vào hệ thống tài chính của khối.
Ngoại trưởng Ukraina cho rằng việc Hungary tịch thu tiền, vàng và bắt giữ 7 nhân viên của Oschadbank bằng lực lượng vũ trang tương đương với “khủng bố cấp nhà nước”. Những công dân Ukraina này sau đó được trả tự do nhưng bị cấm nhập cảnh trong 3 năm.
