MH370 và kịch bản tự sát lạnh lùng lại rộ lên

Ngay sau nửa đêm ngày 8.3.2014, chiếc Boeing 777 của Malaysia Airlines mang số hiệu MH370 cất cánh từ Kuala Lumpur, chở theo 227 hành khách và 12 thành viên phi hành đoàn, hướng tới Bắc Kinh. Chỉ 1 giờ sau, máy bay biến mất khỏi màn hình kiểm soát không lưu.

Trong nhiều ngày kế tiếp, hàng chục máy bay và tàu thuyền của nhiều quốc gia đã rà soát một khu vực biển rộng hàng trăm kilomet để tìm kiếm MH370. Cuộc tìm kiếm mới nhất được nối lại cuối năm ngoái cũng chưa đưa kết kết quả nào.

Giả thuyết gây tranh cãi nhất là khả năng tự sát của phi công, thậm chí là một vụ giết người - tự sát. Cơ phó Fariq Hamid khi đó mới 27 tuổi, sắp kết hôn và đang trong chuyến bay huấn luyện cuối cùng trước khi được chứng nhận hoàn toàn.

Theo quy trình, anh là người trực tiếp điều khiển máy bay, còn cơ trưởng Zaharie Ahmad Shah giữ vai trò chỉ huy và phụ trách liên lạc vô tuyến.

Sự chú ý dồn nhiều hơn vào cơ trưởng Zaharie, 53 tuổi, đã có gia đình với 3 người con trưởng thành. Thời điểm MH370 mất tích, vợ ông được cho là đã chuyển ra sống ở một ngôi nhà khác. Quan trọng hơn, liên lạc vô tuyến với kiểm soát không lưu bị cắt đột ngột khi ông là người phụ trách.

Cảnh sát Malaysia sau đó phát hiện trong máy mô phỏng bay tại nhà riêng của ông một lộ trình trùng khớp đáng kể với đường bay mà MH370 được cho là đã đi.

Những người ủng hộ giả thuyết cơ trưởng tự sát cho rằng, nhiều vụ tự sát, đặc biệt ở người trưởng thành, thường được lên kế hoạch. Với một phi công, việc mô phỏng chuyến bay có thể là một phần của quá trình chuẩn bị tâm lý.

Dữ liệu radar và các tín hiệu vệ tinh cho thấy MH370 đã rời khỏi không phận Biển Đông, quay đầu gấp, bay qua bán đảo Malaysia, rồi tiếp tục hướng về Ấn Độ Dương.

Có thời điểm, máy bay dường như bay vòng trên biển khoảng 20 phút trước khi tiếp tục hành trình thêm nhiều giờ cho đến khi mất hẳn tín hiệu.

Những thay đổi phức tạp đó không thể xảy ra nếu không có sự điều khiển chủ động của con người.

Một số chuyên gia tâm lý cho rằng sự “chần chừ” kéo dài này có thể phản ánh trạng thái giằng co nội tâm: Không muốn sống nhưng cũng sợ chết. Từ đó nảy sinh giả thuyết rùng rợn hơn: Giết người - tự sát.

Tuy nhiên, không ít nhà báo và chuyên gia phản bác mạnh mẽ hướng suy đoán này. Florence de Changy, nhà báo Pháp sống tại Hong Kong (Trung Quốc), cho rằng việc vợ chồng sống ở hai nơi không phải điều hiếm ở Malaysia. Máy mô phỏng bay của cơ trưởng Zaharie cũng chứa nhiều lộ trình khác, không chỉ riêng tuyến nghi vấn.

Theo bà de Changy, việc quy toàn bộ trách nhiệm cho phi công là cách giải thích quá đơn giản, đồng thời vô tình “giải oan” cho các bên khác, từ hãng hàng không, nhà sản xuất máy bay cho tới cơ quan quản lý.

Một phi công kỳ cựu từng lái Boeing 777 cho biết, trong mô phỏng bay, người dùng buộc phải nhập điểm đến cụ thể; không thể chỉ chọn “giữa đại dương” nếu không nhập tọa độ chính xác - điều chưa từng được xác nhận công khai trong vụ MH370.

Mảnh vỡ được cho là cánh tà của máy bay MH370, trôi dạt vào bờ Ấn Độ Dương sau 1 năm, cũng để lại nhiều nghi vấn. Tấm biển nhận dạng với số sê-ri bị mất, và câu hỏi liệu một bộ phận nặng như vậy có thể nổi suốt thời gian dài hay không vẫn chưa có lời giải thuyết phục.