Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) dự kiến chi khoảng 2,1 tỉ USD để chế tạo và phóng tàu vũ trụ SR-1 Freedom sử dụng lò phản ứng phân hạch hạt nhân, với mục tiêu thực hiện sứ mệnh lên sao Hỏa vào cuối năm 2028.
Ngày 21.7 (giờ địa phương), theo hãng thông tấn TASS, người phát ngôn NASA Jan Wittry cho biết, SR-1 Freedom sẽ đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc phát triển công nghệ năng lượng hạt nhân phục vụ các sứ mệnh không gian xa Trái đất.
"SR-1 Freedom là bước đi quan trọng để Mỹ sở hữu năng lực hạt nhân trong không gian, giúp các sứ mệnh hoạt động xa hơn, lâu hơn và hiệu quả hơn ngoài quỹ đạo Trái đất", bà Wittry nói.
Theo NASA, phần lớn cấu trúc của tàu sẽ tận dụng những phần cứng đã được phát triển trước đó, trong khi trọng tâm nghiên cứu mới sẽ tập trung vào hệ thống lò phản ứng hạt nhân, nhằm chứng minh khả năng vận hành phục vụ các sứ mệnh dài hạn lên Mặt trăng, sao Hỏa và những chương trình thám hiểm không gian trong tương lai.
Kế hoạch được Giám đốc NASA Jared Isaacman công bố từ tháng 3.2026 cũng cho hay, SR-1 Freedom sẽ mang theo 3 trực thăng robot thế hệ mới tới Sao Hỏa trong khuôn khổ chương trình SkyFall.
Các trực thăng này được phát triển dựa trên Ingenuity - mẫu trực thăng đầu tiên từng hoạt động trên một hành tinh khác ngoài Trái đất.
Ingenuity được đưa lên sao Hỏa cùng xe tự hành Perseverance vào tháng 2.2021 và hoạt động đến đầu năm 2024. Trong gần 3 năm, trực thăng nặng khoảng 1,8kg đã thực hiện 72 chuyến bay, hỗ trợ khảo sát những khu vực xe tự hành không thể tiếp cận, lập bản đồ địa hình 3D và phục vụ nhiều nhiệm vụ khoa học khác.
NASA cho biết, chi phí phát triển Ingenuity vào khoảng 80 triệu USD. Dù trực thăng bị hư hỏng và ngừng hoạt động từ đầu năm 2024, cơ quan này khẳng định Ingenuity đã vượt xa kỳ vọng ban đầu, mở ra hướng tiếp cận hoàn toàn mới cho hoạt động thám hiểm các hành tinh.
Việc phát triển SR-1 Freedom được xem là bước tiếp theo trong chiến lược đưa năng lượng hạt nhân vào các sứ mệnh không gian, giúp tăng khả năng vận hành và mở rộng phạm vi khám phá của con người trong Hệ Mặt trời.
