Theo AFP ngày 7.10, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển dự kiến công bố chủ nhân hoặc các chủ nhân Nobel Hóa học 2026 tại Stockholm lúc 11h45 giờ địa phương (tức 16h45 giờ Hà Nội).
Một trong những lĩnh vực được nhắc đến là nghiên cứu GLP-1, hormone đóng vai trò điều hòa cảm giác đói và được sử dụng trong các thuốc giảm cân như Wegovy, Ozempic và Mounjaro. 3 nhà khoa học thường xuyên được đề cập gồm nhà nội tiết học Canada Daniel Drucker, bác sĩ Đan Mạch Jens Juul Holst và nhà hóa sinh người Mỹ gốc Nam Tư Svetlana Mojsov.
GLP-1 trước đó được công ty phân tích dữ liệu khoa học Clarivate dự đoán là ứng viên Nobel Y sinh 2026, nhưng giải thưởng năm nay thuộc về các nhà thần kinh học. Theo David Pendlebury, người đứng đầu bộ phận phân tích nghiên cứu của Clarivate, công trình về GLP-1 vẫn có thể được trao giải Nobel Hóa học.
Một cái tên đáng chú ý khác là nhà hóa học Mỹ David Liu với các công nghệ chỉnh sửa gene chính xác, cho phép thay đổi trực tiếp trình tự DNA trong tế bào sống.
2 nhà hóa học người Anh Shankar Balasubramanian và David Klenerman cũng được nhắc tới nhờ những đóng góp cho công nghệ giải trình tự DNA thế hệ mới.
Trong lĩnh vực nghiên cứu giấc ngủ, các nhà khoa học Emmanuel Mignot, Masashi Yanagisawa và Luis de Lecea được đề cập nhờ công trình về orexin, chất dẫn truyền thần kinh giúp duy trì trạng thái tỉnh táo.
Clarivate đồng thời đưa vào danh sách các nghiên cứu về màng đơn lớp tự lắp ráp, chuyển động electron trong protein và công nghệ pin mặt trời. Các nhà khoa học như David Allara, Ralph Nuzzo, Jacob Sagiv và Michael Gratzel được nhắc tới.
Những ứng viên khác gồm Jean-Marie Tarascon với các đóng góp cho công nghệ pin, Chi-Huey Wong với phương pháp tổng hợp carbohydrate phức tạp và glycoprotein, cùng Robert Langer với nghiên cứu về hệ thống phân phối thuốc và kỹ thuật mô.
Đây đều là những dự đoán và những cái tên được giới khoa học, truyền thông nhắc tới, không phải danh sách chính thức các ứng viên Nobel.
