Trung Quốc tăng tốc 2 siêu đường ống khí đốt với Nga, dựng trục năng lượng mới
Trung Quốc đẩy nhanh 2 dự án đường ống khí đốt với Nga quy mô lớn, mở ra một trục cung cấp mới từ Siberia sang châu Á.
Khi tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới qua eo biển Hormuz rơi vào khủng hoảng, Trung Quốc đang tính toán lại chiến lược an ninh năng lượng, trong đó khí đốt Nga được đặt vào vị trí ưu tiên.
Bản kế hoạch phát triển 5 năm giai đoạn 2026-2030 của Trung Quốc đề cập đến việc thúc đẩy các dự án đường ống khí đốt lớn với Nga.
Tài liệu được trình lên Quốc hội Trung Quốc tuần trước cho biết, Bắc Kinh sẽ “đẩy nhanh công tác chuẩn bị” cho tuyến trung tâm của hệ thống đường ống khí đốt Trung Quốc - Nga. Dù dự thảo không nêu đích danh dự án cụ thể, nhiều chuyên gia năng lượng cho rằng, đây chính là đường ống “Sức mạnh Siberia 2” - dự án từng được hai bên đàm phán suốt gần một thập kỷ.
Theo thiết kế, tuyến đường ống này sẽ vận chuyển khoảng 50 tỉ m3 khí đốt mỗi năm từ khu vực Tây Siberia của Nga sang miền bắc Trung Quốc, đi qua lãnh thổ Mông Cổ. Nếu được triển khai đúng tiến độ hoặc đẩy nhanh xây dựng, đây sẽ trở thành một trong đường ống dẫn khí lớn nhất châu Á.
Tháng 9 năm ngoái, Nga và Trung Quốc đã ký bản ghi nhớ mang tính ràng buộc pháp lý để xây dựng dự án, sau nhiều năm thương thảo, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hợp tác năng lượng giữa hai nước.
Hiện nay, Nga đã cung cấp khí đốt cho Trung Quốc thông qua đường ống “Sức mạnh Siberia” đầu tiên, đi vào hoạt động từ năm 2019. Tuyến này đạt công suất tối đa vào tháng 12.2024 và trở thành một trong những nguồn khí đốt đường ống lớn nhất của Trung Quốc.
Ngoài khí đốt qua đường ống, Nga cũng đã vươn lên thành nhà cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn thứ hai của Trung Quốc, chỉ đứng sau Qatar.
Động thái tăng cường hợp tác năng lượng Nga - Trung diễn ra trong bối cảnh nguồn cung LNG từ Trung Đông đối mặt nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng. Các cuộc tấn công quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đã làm tê liệt một phần hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến đường biển vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu.
Trung Quốc hiện nhập khoảng 18% LNG từ Qatar và gần 5% từ UAE. Phần lớn các chuyến hàng phải đi qua eo biển Hormuz trước khi tới châu Á. Khi tuyến vận tải này bị gián đoạn bởi chiến sự, rủi ro thiếu hụt năng lượng đối với các nền kinh tế châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, tăng lên đáng kể.
Song song với “Sức mạnh Siberia 2”, kế hoạch phát triển của Trung Quốc cũng nhắc tới một dự án khác là đường ống khí đốt Viễn Đông Trung Quốc - Nga. Tuyến này do Tập đoàn Gazprom của Nga và Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC) xây dựng, có công suất khoảng 12 tỉ mét khối mỗi năm và dự kiến đi vào hoạt động vào tháng 1.2027.
Trong khi đó, Nga cũng đang tìm cách tái cấu trúc thị trường năng lượng của mình. Tổng thống Vladimir Putin gần đây cảnh báo Nga có thể chủ động ngừng hoàn toàn nguồn cung khí đốt cho EU trước khi lệnh cấm nhập khẩu khối này dự kiến có hiệu lực vào năm 2027, đồng thời chuyển hướng sang các “đối tác đáng tin cậy” ở châu Á.
Trong bối cảnh chiến sự Trung Đông đe dọa các tuyến vận chuyển LNG, việc Trung Quốc tăng tốc các đường ống dẫn khí từ Nga có thể làm thay đổi đáng kể bản đồ năng lượng Á - Âu trong những năm tới.
