World Cup và nghịch lý cú sốc

World Cup cần những cú sốc

World Cup luôn hấp dẫn bởi những cú sốc, khi các đội cửa dưới tạo bất ngờ. Như World Cup 2026, Cabo Verde lần đầu dự đã cầm hòa Tây Ban Nha 0-0, còn Bỉ bị Iran chia điểm 0-0 dù đối thủ đã 7 lần góp mặt ở World Cup.

Nhìn về quá khứ, tính từ kỳ World Cup trên đất Mỹ cách đây 32 năm, vòng đấu bảng cũng đầy rẫy những cú sốc khiến người ta phải nhắc và nhớ trong nhiều năm. Năm đó, Bulgaria thắng Argentina 2-0, Cộng hòa Ireland thắng Italy 1-0, Bỉ thắng Hà Lan 1-0 và Saudi Arabia thắng Bỉ 1-0.

Đến World Cup 1998 có Na Uy thắng Brazil 2-1, Nigeria thắng Tây Ban Nha 3-2 và Bulgaria 1-0, Romania thắng Anh 2-1. Rồi ở châu Á sau đó 4 năm, Pháp - đương kim vô địch khi đó, trải qua mùa Hè thảm họa khi thua Senegal 0-1, thua Đan Mạch 0-2. Bồ Đào Nha ở vào cảnh tương tự với 2 trận thua Mỹ (2-3), Hàn Quốc (0-1). Rồi Italy thua Croatia 1-2 và Anh thắng Argentina 1-0 cũng là cú sốc vào thời điểm đó.

Năm 2006 không nhiều cú sốc xảy ra ở vòng bảng với những tên tuổi lớn, nhưng có những bất ngờ dựa trên thứ hạng giữa các đội tuyển. Năm 2010 lại là kỳ World Cup đáng quên nữa của Pháp, khi thua Mexico (0-2), Nam Phi (1-2), rồi Slovakia thắng Italy 3-2, Thụy Sĩ thắng Tây Ban Nha 1-0.

Năm 2014 được nhớ đến với thảm bại 1-5 của đương kim vô địch Tây Ban Nha trước Hà Lan, thua cả Chile 0-2, rồi chính Hà Lan thua Chile 0-2 hay Italy thua Costa Rica 0-1. 4 năm sau, Argentina thua trắng 0-3 trước Croatia, Đức thua Mexico 0-1, thua Hàn Quốc 0-2 và bị loại sớm. Năm 2022 mở màn bằng trận thắng của Saudi Arabia trước Argentina (2-1), Pháp thua Tunisia 0-1, Đức và Tây Ban Nha cùng thua Nhật Bản với tỉ số 1-2, Cameroon thắng Brazil 1-0 và Hàn Quốc thắng Bồ Đào Nha 3-2.

Nhưng tâm lý muốn xem đại chiến

Không quá nếu nói rằng, những trận đấu đó là thứ gia vị chất lượng cho mỗi kỳ World Cup. Nhưng hãy trả lời câu hỏi: Bạn muốn những đội cửa dưới tiến bao xa? Ở World Cup 2026 này, Cabo Verde đã làm mê đắm người hâm mộ, Australia, CHDC Congo, Bosnia & Herzegovina… khiến giải đấu trở nên giàu cảm xúc hơn. Việc vượt qua vòng bảng giúp họ viết nên trang sử mới cho nền thể thao nước nhà và chiếm tình cảm của hàng triệu người hâm mộ mới.

Thể thức loại trực tiếp hiếm khi thiếu những kịch tính đỉnh cao và mọi thứ sẽ càng tuyệt vời hơn khi “kẻ tí hon” quật ngã được “gã khổng lồ”. Hoặc ít nhất là cho đến một giới hạn nào đó. Tuy nhiên, lúc này dễ thấy việc chúng ta rơi vào nghịch lý về tâm lý. Đó là mặc dù thích những cú sốc nhưng nhiều khi lại không muốn thấy những đội cửa dưới đi quá xa. Một tình thế tiến thoái lưỡng nan của các giải đấu. Bởi, những chiến thắng bất ngờ mang lại sự tận hưởng trong chốc lát có thể khiến các vòng đấu cuối cùng của giải giảm đi sức hút. Dù sao thì ở World Cup và các giải đấu lớn, người hâm mộ vẫn muốn thấy các “ông lớn” đại chiến với nhau.

Nói cho dễ hiểu thì nếu những cú sốc ở vòng bảng có thể chưa gây ra hậu quả quá lớn (vì các đội bóng lớn vẫn có thể làm lại), thì bất ngờ ở vòng knock-out sẽ tác động đến phần còn lại của hành trình. Người ta thường hướng tới các trận đấu hạng nặng ở tứ kết và bán kết. Càng muốn hơn thế là chung kết. Nhưng lúc này, khi Đức bị loại, Hà Lan cũng bị loại (dù đối thủ Maroc còn đứng trên họ 1 bậc), nghĩa là đã mất đi cặp đấu tiềm năng giữa Đức và Pháp ở vòng 16 đội, hay khả năng Hà Lan thách thức 1 trong 2 đội ở tứ kết…

Như thế không có nghĩa là đánh giá thấp các đối thủ khác, nhưng tâm lý luôn tồn tại một nghịch lý để chẻ đôi chính suy nghĩ của bạn. Đó mới là điểm thú vị.