Liên tiếp tai nạn đường sắt do vượt rào chắn, không chấp hành tín hiệu

Mặc dù cơ quan chức năng thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở và tổ chức các đợt ra quân xoá đường ngang, lối đi tự mở qua đường sắt, song tai nạn giao thông đường sắt vẫn liên tiếp xảy ra. Nguyên nhân chủ yếu được xác định do người tham gia giao thông không chấp hành tín hiệu cảnh báo khi đi qua đường ngang, dẫn đến những hậu quả đáng tiếc.

Thời gian gần đây đã ghi nhận nhiều vụ tai nạn giao thông đường sắt nghiêm trọng tại các địa phương.

Cụ thể, khoảng 19h51 ngày 25.2.2026, tại Km15+700 tuyến đường sắt Bắc - Nam, đoạn qua thôn Yên Phú, xã Ngọc Hồi, xảy ra vụ tai nạn giữa tàu hỏa và xe tải khiến lái xe tử vong tại chỗ.

Tiếp đó, khoảng 20h26 ngày 6.3, tại Km938+475 thuộc khu gian Hòa Vinh Tây, xã Vệ Giang, tỉnh Quảng Ngãi, một vụ tai nạn đường sắt xảy ra tại vị trí đường ngang có hệ thống cảnh báo tự động đang hoạt động bình thường. Vụ việc khiến tài xế xe container bị thương, thiệt hại tài sản ước tính khoảng 120 triệu đồng.

Mới đây nhất, khoảng 20h03 ngày 8.3, tại khu gian đường sắt Văn Điển - Thường Tín (đoạn qua số nhà 212, phường Hoàng Liệt, Hà Nội) cũng xảy ra vụ tai nạn giao thông đường sắt khiến một người tử vong.

Theo cơ quan chức năng, nhiều vụ tai nạn xảy ra tại các điểm giao cắt giữa đường bộ và đường sắt có nguyên nhân từ việc người điều khiển phương tiện cố tình vượt khi đèn tín hiệu đã bật đỏ, rào chắn đang đóng hoặc không chú ý quan sát tàu khi đi qua đường ngang.

Theo quy định tại Điều 25 Luật Giao thông đường bộ, tại các vị trí đường bộ giao cắt cùng mức với đường sắt hoặc cầu đường bộ đi chung với đường sắt, phương tiện giao thông đường sắt được quyền ưu tiên đi trước.

Tại các đường ngang có đầy đủ hệ thống đèn tín hiệu, chuông báo và rào chắn, khi đèn tín hiệu đỏ bật sáng, chuông cảnh báo vang lên hoặc rào chắn đang dịch chuyển, người tham gia giao thông đường bộ phải dừng lại ở phần đường của mình và giữ khoảng cách an toàn. Chỉ khi đèn tín hiệu tắt, rào chắn mở hoàn toàn và chuông báo dừng thì mới được phép đi qua.

Trong trường hợp đường ngang chỉ có đèn tín hiệu hoặc chuông cảnh báo, khi đèn đỏ bật sáng hoặc chuông báo vang lên, người tham gia giao thông phải dừng lại và giữ khoảng cách tối thiểu 5 mét tính từ ray gần nhất. Chỉ khi tín hiệu cảnh báo chấm dứt mới được đi qua.

Đối với các điểm giao cắt không có hệ thống cảnh báo, người điều khiển phương tiện bắt buộc phải quan sát kỹ hai phía. Chỉ khi chắc chắn không có tàu đang tới mới được phép đi qua; nếu phát hiện tàu đang tới gần phải dừng lại, giữ khoảng cách tối thiểu 5 mét so với ray gần nhất.

Luật cũng quy định rõ trách nhiệm xử lý khi phương tiện gặp sự cố tại khu vực giao cắt với đường sắt. Trong trường hợp phương tiện bị hư hỏng trong phạm vi an toàn đường sắt, người điều khiển phải nhanh chóng đặt tín hiệu cảnh báo trên đường sắt cách tối thiểu 500 mét về hai phía để báo cho lái tàu, đồng thời tìm cách thông báo cho đơn vị quản lý đường sắt hoặc nhà ga gần nhất. Song song với đó, phải khẩn trương đưa phương tiện ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Những người có mặt tại hiện trường cũng có trách nhiệm hỗ trợ người điều khiển phương tiện đưa xe ra khỏi phạm vi an toàn đường sắt nhằm phòng tránh tai nạn.

Bên cạnh quy định về an toàn, pháp luật hiện hành cũng đưa ra các mức xử phạt cụ thể đối với hành vi vi phạm quy tắc giao thông tại đường ngang.

Theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP, người đi bộ vi phạm quy định tại đường ngang như vượt rào chắn khi đang đóng, vượt qua khi đèn đỏ đã bật hoặc không chấp hành hiệu lệnh của nhân viên gác chắn có thể bị phạt tiền từ 60.000 đồng đến 100.000 đồng.

Đối với người điều khiển xe máy, xe gắn máy hoặc phương tiện tương tự, hành vi vượt rào chắn khi đang đóng hoặc vượt đường ngang khi đèn đỏ bật sáng có thể bị phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng, đồng thời có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 1 đến 3 tháng.

Người điều khiển máy kéo hoặc xe máy chuyên dùng vi phạm sẽ bị phạt từ 2 triệu đồng đến 3 triệu đồng và bị tước giấy phép lái xe trong thời hạn từ 1 đến 3 tháng.

Mức xử phạt cao hơn áp dụng với người điều khiển ô tô và các loại xe tương tự ô tô. Theo đó, hành vi vượt rào chắn khi chắn đang đóng hoặc vượt đường ngang khi đèn đỏ bật sáng có thể bị phạt từ 4 triệu đồng đến 6 triệu đồng, kèm theo hình thức tước giấy phép lái xe từ 1 đến 3 tháng.

Ngoài ra, người điều khiển phương tiện làm hỏng cần chắn, giàn chắn hoặc các thiết bị an toàn tại đường ngang có thể bị phạt từ 5 triệu đồng đến 7 triệu đồng, đồng thời buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của công trình.

Các chuyên gia giao thông nhận định, mặc dù hệ thống cảnh báo tại nhiều đường ngang đã được đầu tư, song ý thức chấp hành của một bộ phận người tham gia giao thông vẫn còn hạn chế. Do đó, bên cạnh việc tăng cường xử lý vi phạm, cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người dân khi đi qua các điểm giao cắt với đường sắt, góp phần giảm thiểu nguy cơ tai nạn.