Điểm mới của chương trình năm nay là kết hợp phòng thủ trực tiếp với điều tra trực tiếp. Các đội không chỉ phải giám sát hệ thống, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các cuộc tấn công, mà còn phải phân tích nhật ký hệ thống, truy vết hành vi của đối tượng qua từng giai đoạn, khoanh vùng và xử lý sự cố, khôi phục hoạt động, đồng thời thu thập chứng cứ điện tử phục vụ công tác điều tra.
Phần điều tra được tổ chức theo thể thức CTF (Capture The Flag) với 43 thử thách. Kết quả chung phản ánh đồng thời năng lực phòng thủ và khả năng điều tra, truy vết của từng đội. Qua đó, chương trình tạo điều kiện để cán bộ, chiến sĩ và chuyên viên rèn luyện kỹ năng chuyên môn, nâng cao khả năng xử lý tình huống, phối hợp trong quá trình ứng cứu sự cố an ninh mạng.
Việc kết hợp hai nhiệm vụ phòng thủ và điều tra cũng đặt ra yêu cầu xử lý toàn diện một cuộc tấn công: không chỉ nhanh chóng bảo vệ hệ thống, hạn chế thiệt hại mà còn phải làm rõ phương thức, dấu vết xâm nhập, bảo toàn chứng cứ điện tử và hỗ trợ quá trình xác minh, điều tra theo quy định.
Phiên thứ hai được tổ chức dưới hình thức hội thảo chuyên đề, với sự tham gia của lãnh đạo Phòng An ninh mạng Công an các tỉnh, thành phố và đại diện các đơn vị bảo đảm an ninh mạng thuộc bộ, ngành.
Hội thảo tập trung vào năm tham luận, gồm: phổ biến những nội dung mới của Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và các nghị định, hướng dẫn thi hành; cập nhật những điểm mới trong công tác thẩm định hồ sơ cấp độ hệ thống thông tin; đổi mới công tác huấn luyện, diễn tập an ninh mạng trong kỷ nguyên AI; phân tích xu hướng phát triển của AI và tác động đối với ngành an ninh mạng, từ đó dự báo, định hướng giải pháp; trao đổi về hệ thống pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật an ninh mạng - những trụ cột bảo đảm an ninh mạng tại các bộ, ngành, địa phương.
Chủ động ứng phó trước những phương thức tấn công mới
Chương trình nhằm kiểm nghiệm năng lực phòng thủ, điều tra, ứng phó sự cố và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng bảo vệ an ninh mạng.
Tham dự chương trình có đại diện lãnh đạo các đơn vị thường trực bảo vệ an ninh mạng của các bộ, ban, ngành Trung ương, địa phương và lãnh đạo Phòng An ninh mạng Công an các tỉnh, thành phố.
Năm 2026, tình hình an ninh mạng tiếp tục diễn biến phức tạp. Các nhóm tấn công có chủ đích duy trì hoạt động nhằm vào hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia và hạ tầng trọng yếu. Đáng chú ý, mã độc tống tiền kết hợp đánh cắp dữ liệu để gia tăng sức ép; tội phạm mạng lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giả mạo giọng nói, hình ảnh, tự động hóa hoạt động lừa đảo và phát triển mã độc. Các cuộc tấn công thông qua chuỗi cung ứng, nhà cung cấp dịch vụ bên thứ ba cùng hoạt động mua bán trái phép dữ liệu cá nhân cũng ngày càng phổ biến.
Trong bối cảnh đó, năng lực bảo vệ an ninh mạng và cơ chế phối hợp liên ngành ở một số nơi vẫn cần tiếp tục hoàn thiện. Hạ tầng số còn phân tán, mức độ phụ thuộc vào công nghệ lõi nước ngoài vẫn là thách thức; năng lực tự chủ đối với dữ liệu trọng yếu, mật mã và các không gian an ninh mới chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu đặt ra.
Lĩnh vực tài chính - ngân hàng là một trong những mục tiêu hàng đầu của tội phạm mạng. Khi thanh toán số, ngân hàng số và xác thực sinh trắc học ngày càng phổ biến, sự cố an ninh mạng tại một tổ chức tài chính không chỉ gây thiệt hại về tài sản, làm lộ lọt dữ liệu khách hàng mà còn có thể khiến hoạt động thanh toán bị gián đoạn, ảnh hưởng đến niềm tin của người dân, an ninh kinh tế và trật tự, an toàn xã hội.
Vì vậy, diễn tập trên kịch bản tấn công hệ thống thông tin của một tổ chức tài chính có ý nghĩa thiết thực, giúp các lực lượng tham gia kiểm tra khả năng phát hiện sớm, xử lý tình huống và phối hợp ứng cứu trong điều kiện mô phỏng sát với thực tế.
Chương trình được tổ chức trong bối cảnh năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; đồng thời, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, và Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, chính thức đi vào cuộc sống cùng các nghị định hướng dẫn thi hành.
Các văn bản liên quan gồm Nghị định số 331/2026/NĐ-CP về bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin, Nghị định số 332/2026/NĐ-CP về dịch vụ an ninh mạng và Nghị định số 333/2026/NĐ-CP về định danh địa chỉ IP.
Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, chương trình hướng tới đưa các quy định mới của pháp luật vào thực tiễn, đồng thời kiểm nghiệm năng lực phát hiện, ứng phó và điều tra sự cố trong lĩnh vực trọng yếu.
Kết hợp phòng thủ trực tiếp với điều tra, truy vết
Chương trình diễn tập gồm hai phiên. Trong đó, phiên thực hành diễn ra liên tục trong 7,5 giờ trên hệ thống mô phỏng hạ tầng của một tổ chức tài chính, với sự tham gia của 90 cán bộ, chiến sĩ, chuyên viên thuộc 46 đơn vị. Lực lượng tham gia gồm các đơn vị thường trực bảo vệ an ninh mạng của 14 bộ, ngành và Phòng An ninh mạng Công an 32 tỉnh, thành phố, được chia thành 10 đội.
Thông qua các nội dung này, chương trình góp phần cập nhật quy định pháp luật, chia sẻ kinh nghiệm và phương pháp ứng cứu sự cố, đồng thời củng cố cơ chế phối hợp giữa lực lượng chuyên trách, các bộ, ngành, tổ chức tài chính và doanh nghiệp an ninh mạng.
Kết thúc chương trình, Ban Tổ chức đã trao giải cho các đội đạt thành tích cao.
Chương trình Diễn tập an ninh mạng quốc gia năm 2026 là dịp để các lực lượng chuyên trách kiểm nghiệm năng lực thực chiến, nâng cao khả năng phối hợp và từng bước đưa các quy định mới của pháp luật vào thực tiễn. Qua đó, góp phần củng cố thế trận an ninh mạng quốc gia, bảo vệ an toàn hạ tầng số, dữ liệu và niềm tin của người dân trong quá trình chuyển đổi số.
