Từ giảng đường, thông điệp về môi trường không khói thuốc được lan tỏa đến cán bộ, giảng viên và sinh viên. (Video: Quỳnh Nga)
Theo ông Hà, với thế mạnh về thông tin pháp luật và truyền thông chính sách, Báo Pháp luật Việt Nam xác định góp phần đưa pháp luật vào cuộc sống là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Thời gian qua, Báo đã phối hợp với Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, nay là Quỹ Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế, cùng các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai nhiều hoạt động truyền thông về tác hại của thuốc lá và pháp luật liên quan dưới nhiều hình thức.
“Ngoài thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, chúng tôi xác định đây còn là trách nhiệm xã hội của Báo. Không chỉ phòng, chống tác hại của thuốc lá, Báo còn đồng hành truyền thông ở nhiều lĩnh vực khác như an toàn giao thông, góp phần nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi trong cộng đồng”, ông Hà cho biết.
Sáng 22/9, tại Trường Đại học Luật TP HCM - Phân hiệu Quảng Trị, Báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với Sở Tư pháp tỉnh Quảng Trị tổ chức chương trình “Truyền thông trực tiếp về phòng, chống tác hại của thuốc lá cho cán bộ, giảng viên, sinh viên ngành Tư pháp tại Quảng Trị”.
Tham dự chương trình có chuyên gia Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế), đại diện lãnh đạo Sở Y tế, Thi hành án dân sự tỉnh Quảng Trị, các trường cao đẳng cùng đông đảo cán bộ, giảng viên và hơn 500 sinh viên trên địa bàn.
Hoạt động nhằm tăng cường kiến thức pháp luật, nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong phòng, chống tác hại của thuốc lá, nhất là trước những vấn đề mới từ thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới.
Báo chí đồng hành đưa pháp luật vào cuộc sống
Phát biểu khai mạc, Phó Tổng Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam Trần Ngọc Hà nhấn mạnh, phòng, chống tác hại của thuốc lá cần được triển khai thường xuyên, thiết thực và hướng đến những nhóm đối tượng có khả năng lan tỏa trong cộng đồng.
Đề cập đến những hệ lụy lâu dài của thuốc lá, Phó Tổng Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam cho rằng ung thư phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cùng nhiều bệnh lý khác liên quan đến thuốc lá đang đặt ra vấn đề đáng quan tâm, nhất là đối với người trẻ. “Những tác hại ấy đã được cảnh báo rất rõ, vậy tại sao chúng ta vẫn còn thờ ơ? Đây là vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc và truyền thông mạnh mẽ hơn”, ông Hà đặt vấn đề.
Phòng, chống tác hại thuốc lá gắn với trách nhiệm pháp luật
Phát biểu tại chương trình, ông Trương Quang Sáng, Phó Giám đốc Sở Tư pháp, Phó Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh Quảng Trị cho rằng, phòng, chống tác hại của thuốc lá không chỉ là vấn đề bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn gắn trực tiếp với trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.
Trong bối cảnh các hình thức sử dụng nicotine ngày càng đa dạng, đặc biệt là thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm mới, công tác truyền thông pháp luật cần được thực hiện chủ động, thường xuyên, phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Theo ông Sáng, chương trình là dịp để cán bộ, giảng viên, sinh viên ngành Luật, Tư pháp cập nhật kiến thức, nhận diện nguy cơ và hiểu rõ hơn trách nhiệm của cá nhân, cơ quan, đơn vị trong thực hiện các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Thời gian qua, Sở Tư pháp Quảng Trị đã lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá trong các hội nghị tập huấn, sinh hoạt Ngày Pháp luật, hoạt động ngoại khóa tại trường học, đồng thời tăng cường truyền thông qua công nghệ thông tin và mạng xã hội.
Thời gian tới, Sở Tư pháp xác định tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền; tăng cường phối hợp giữa các ngành, cơ quan, tổ chức và cơ sở đào tạo, hướng tới từng nhóm đối tượng, nhất là thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên.
Nhận diện nguy cơ từ thuốc lá mới
Tại chương trình, hơn 500 sinh viên, giảng viên và cán bộ, công chức ngành Tư pháp được cập nhật tình hình hút thuốc lá trên thế giới và Việt Nam; tác hại đối với kinh tế, môi trường, sức khỏe; tác hại của hút thuốc thụ động; các biện pháp giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá, quy định xử phạt và những nội dung cơ bản của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Đặc biệt, người tham dự được hướng dẫn cách nhận diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và những tác hại liên quan.
Theo nội dung chương trình, các sản phẩm thuốc lá mới thường có hình thức bắt mắt, nhiều mùi vị, được quảng bá trên mạng xã hội hoặc gắn với hình ảnh hấp dẫn, cá tính. Điều này có thể khiến người trẻ đánh giá thấp nguy cơ gây nghiện và những tác động đối với sức khỏe.
Ths Nguyễn Thị Thu Hương, chuyên gia Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế), lưu ý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang được thiết kế ngày càng bắt mắt, nhỏ gọn, nhiều hương vị, hướng mạnh tới giới trẻ. Theo số liệu của Bộ Y tế, năm 2020, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nhóm 15-24 tuổi là 7,3%, cao hơn nhóm 25-44 tuổi (3,2%).
Đáng chú ý, người tham dự được phân tích về các hóa chất trong thuốc lá điện tử, nguy cơ sản phẩm bị lợi dụng để pha trộn chất ma túy và nhận thức sai lầm cho rằng thuốc lá điện tử có thể giúp cai thuốc lá truyền thống. Nội dung trình bày cũng cập nhật quy định hiện hành về việc cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Từ nhận thức đến hành động
Đối với ngành Tư pháp, phòng, chống tác hại của thuốc lá được đặt trong tổng thể nhiệm vụ xây dựng, tổ chức thi hành và phổ biến, giáo dục pháp luật.
Theo lãnh đạo Sở Tư pháp Quảng Trị, mỗi cán bộ, viên chức ngành Tư pháp không chỉ là người chấp hành pháp luật mà còn có trách nhiệm góp phần đưa pháp luật vào cuộc sống. Xây dựng cơ quan, đơn vị không khói thuốc vì vậy cần gắn với môi trường làm việc văn minh, kỷ cương và tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật, nhất là đối với thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên.
Tại Quảng Trị, năm 2025, ngành Y tế đã phối hợp triển khai mô hình xây dựng “Địa điểm du lịch không khói thuốc lá”, hướng tới môi trường du lịch xanh, sạch, thân thiện. Theo đại diện Sở Tư pháp, công tác này cần tiếp tục được triển khai từ công sở, trường học đến cơ sở dịch vụ, điểm du lịch, địa điểm công cộng và cộng đồng dân cư.
Chia sẻ tại chương trình, em Dương Thế Anh, sinh viên lớp 2006, K51, Trường Đại học Luật TP.HCM - Phân hiệu Quảng Trị cho biết, qua nội dung tuyên truyền hôm nay, em hiểu thêm về tác hại của thuốc lá đối với người hút và người hút thuốc thụ động; đồng thời được phổ biến các quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, trong đó có quy định về địa điểm cấm hút thuốc, bán, cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi.
“Từ những kiến thức trên, em thấy mình có trách nhiệm góp phần lan tỏa việc phòng, chống tác hại của thuốc lá trong cộng đồng”, nam sinh Dương Thế Anh chia sẻ.
Theo cô giáo Nguyễn Hoàng Lê Khanh, giảng viên Trường Đại học Luật TP.HCM - Phân hiệu Quảng Trị, chương trình có ý nghĩa thiết thực đối với giảng viên và sinh viên, giúp cung cấp thêm kiến thức về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe và môi trường. Theo cô Khanh, những hoạt động truyền thông trực tiếp như vậy góp phần nâng cao ý thức, từng bước xây dựng môi trường học tập lành mạnh, văn minh và không khói thuốc.
“Tôi hy vọng những kiến thức được chia sẻ hôm nay sẽ tiếp tục được lan tỏa trong nhà trường, để mỗi sinh viên và giảng viên cùng nâng cao ý thức, góp phần xây dựng môi trường học tập không khói thuốc”, cô Khanh chia sẻ.
Tại chương trình, đại diện các đơn vị thực hiện nghi thức ký cam kết đẩy mạnh phòng, chống tác hại của thuốc lá, tập trung vào tuyên truyền, phổ biến pháp luật; xây dựng môi trường làm việc, học tập không khói thuốc; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và chủ động phòng ngừa việc sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Từ chương trình “Truyền thông trực tiếp về phòng, chống tác hại (PCTH) của thuốc lá cho cán bộ, giảng viên, sinh viên ngành Tư pháp tại Quảng Trị”, thông điệp về môi trường không khói thuốc được đặt trong mối quan hệ giữa sức khỏe, pháp luật và trách nhiệm cộng đồng. Khi kiến thức được chuyển thành hành động, mỗi cán bộ, giảng viên và sinh viên có thể trở thành một hạt nhân lan tỏa, đưa ý thức phòng, chống tác hại của thuốc lá đến gần hơn với gia đình, cơ quan, nhà trường và cộng đồng.
