Một báo cáo mới đây từ nhóm nghiên cứu của Anthropic đã thu hút sự chú ý lớn vì chỉ ra một mối đe dọa vô cùng thực tế. Nhóm thử nghiệm này cho biết họ đã tạo ra một chương trình AI độc hại có thể tự động lây lan qua các tivi thông minh kết nối Internet và nhiều thiết bị thông thường khác.
Dù máy móc chạy AI thường đòi hỏi cấu hình rất mạnh, chương trình này lại biết cách tự chia nhỏ bản thân, ẩn nấp trên 15 chiếc tivi khác nhau và duy trì hoạt động bằng nguồn năng lượng ít ỏi từ mỗi thiết bị.
Phát hiện này lập tức làm dấy lên sự lo ngại trong giới chuyên môn. Nguyên nhân chính là do tivi thông minh và các thiết bị gia dụng kết nối Internet thường có hệ thống bảo mật rất lỏng lẻo.
Trong lịch sử mạng toàn cầu, các virus máy tính tự nhân bản (thường gọi là "sâu") từng gây ra những thiệt hại khủng khiếp. Từ sâu Morris năm 1988 làm tê liệt hàng loạt máy tính, cho đến các cuộc tấn công mạng gây thiệt hại hàng chục tỷ USD như NotPetya hay WannaCry. Những loại sâu này thường khai thác các lỗ hổng phần mềm chưa được chủ thiết bị cập nhật bản vá lỗi.
Đội ngũ Anthropic cảnh báo "sâu AI" cũng sẽ hoạt động theo cách tương tự nhưng khó ngăn chặn hơn rất nhiều. Lý do là các thiết bị gia đình thông minh rất hiếm khi được cập nhật phần mềm như điện thoại hay máy tính xách tay.
Nguy hiểm hơn, điểm khác biệt của AI so với virus truyền thống là khả năng tự học hỏi trong quá trình hoạt động. Một con sâu AI có thể liên tục thích nghi với các loại phần cứng mới bằng cách tự động dò tìm những lỗ hổng bảo mật vừa được công bố.
Hiện tại, một con sâu AI muốn lan rộng thành công vẫn cần phải cải thiện khả năng hoạt động trên các thiết bị yếu. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu của Anthropic và Đại học Toronto đều có chung nhận định rằng, với tốc độ phát triển chóng mặt của công nghệ như hiện nay, viễn cảnh sâu AI lây lan diện rộng hoàn toàn có thể trở thành hiện thực ngay vào cuối năm nay.
