Theo thông cáo báo chí của Bộ Y tế ngày 2.11, Bộ Y tế cho biết trong phiên bản mới nhất của Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến lấy xác (sửa đổi), cơ quan soạn thảo sửa một số nội dung so với trước đó.
Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) đề xuất cấm tuyệt đối việc hiến, lấy bộ phận cơ thể từ người sống dưới 18 tuổi, đồng thời siết chặt điều kiện hiến tạng và cơ chế điều phối ghép.
Dự thảo Luật gồm 7 chương, 39 điều. Sau phiên thảo luận tại Tổ ngày 21.10, với 69 lượt ý kiến phát biểu và 6 ý kiến bằng văn bản, Bộ Y tế đã tổng hợp, tiếp thu và giải trình nhiều nội dung để chỉnh lý dự thảo.
Siết chặt điều kiện hiến mô, bộ phận cơ thể
Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất chỉ người từ đủ 18 tuổi trở lên mới có quyền bày tỏ nguyện vọng và đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể, hiến xác của mình.
Đối với hiến mô khi còn sống, người hiến chỉ được hiến mô tái sinh thuộc danh mục do Bộ Y tế ban hành. Người từ đủ 18 tuổi trở lên phải có đăng ký hiến hoặc văn bản đồng ý hiến theo quy định.
Người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh trong trường hợp không có người hiến trưởng thành phù hợp, được tư vấn độc lập, không bị ép buộc và chỉ hiến cho anh, chị, em ruột. Việc hiến phải có sự đồng ý của cả cha và mẹ hoặc người còn lại nếu một trong hai người đã mất.
Đối với hiến bộ phận cơ thể khi còn sống, người từ đủ 18 tuổi trở lên được hiến cho thành viên gia đình thuộc phạm vi quy định. Người từ đủ 25 tuổi trở lên được hiến cho người ngoài gia đình theo hình thức hiến vô danh. Trường hợp này phải thực hiện thông qua hệ thống điều phối quốc gia, bảo đảm tiêu chí ưu tiên và danh sách chờ ghép.
Dự thảo cũng thu hẹp phạm vi người đại diện được đồng ý hiến mô, bộ phận cơ thể sau khi người hiến chết não hoặc chết tuần hoàn. Việc lấy, ghép chỉ được thực hiện theo nguyên tắc ẩn danh, thông qua điều phối quốc gia và dành cho người bệnh trong danh sách chờ ghép.
Tăng cường kiểm soát, ngăn chặn mua bán tạng
Dự thảo quy định việc hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người chỉ được thực hiện tại cơ sở được cấp có thẩm quyền cho phép.
Hoạt động tư vấn cho người hiến khi còn sống phải bảo đảm độc lập, giúp người hiến được cung cấp đầy đủ thông tin, tự nguyện và không bị cưỡng ép. Hội đồng tư vấn lấy, ghép bộ phận cơ thể ở người hiến khi còn sống phải có ít nhất 5 thành viên, gồm các chuyên gia y tế, pháp luật và tâm lý.
Việc xác định chết não, chết tuần hoàn cũng phải tuân thủ nguyên tắc đánh giá độc lập. Người hiến chỉ được xác định chết não hoặc chết tuần hoàn khi tất cả thành viên chuyên môn của Hội đồng thống nhất kết luận.
Đối với người nước ngoài, dự thảo quy định chỉ được ghép bộ phận cơ thể tại Việt Nam khi có quan hệ cùng dòng máu trực hệ hoặc có họ trong phạm vi ba đời với người hiến. Đồng thời, dự thảo bỏ quy định người nước ngoài đăng ký chờ ghép tại Việt Nam nhằm hạn chế nguy cơ lợi dụng để mua bán tạng.
