Phía sau những gói thuốc gắn mác “gia truyền”
Đầu tháng 8.2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Hà Quang Phước (sinh năm 1952, trú tại phường Dương Nội, Hà Nội) và Bùi Thị Tiết (sinh năm 1988, trú tại xã Dũng Tiến, tỉnh Phú Thọ) về hành vi “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh”.
Theo tài liệu điều tra, từ năm 2024, do thuốc Đông y bán chậm vì hiệu quả không nhanh, Phước nảy sinh ý định pha trộn thuốc hóa dược, tân dược có thành phần giảm đau vào thuốc Đông y, thuốc cổ truyền nhằm tạo tác dụng nhanh hơn và thu hút người mua.
Phước mua nhiều loại thuốc có thành phần như Paracetamol, Prednisolone cùng một số loại thuốc hóa dược, tân dược khác, sau đó nghiền thành bột, trộn với thuốc Đông y, thuốc cổ truyền có nguồn gốc thảo dược. Sản phẩm được đóng vào túi nylon và dán nhãn “Thuốc Đông y gia truyền”.
Thông qua quá trình sinh hoạt tại Hội thầy thuốc Đông y, Phước quen Bùi Thị Tiết và hướng dẫn người này cách sản xuất. Tiết thu mua thảo dược của người dân tộc miền núi, phơi khô, nghiền thành bột. Sau đó, Phước mang thuốc hóa dược, tân dược đến để cùng pha trộn theo tỉ lệ 100g thuốc Đông y với 3 viên thuốc có thành phần giảm đau rồi đóng gói bán cho người bệnh.
Khám xét nơi ở, nơi làm việc của hai bị can, cơ quan điều tra thu giữ hàng nghìn gói sản phẩm mang nhãn “Đông y gia truyền”, “Bách bệnh”, cùng nhiều thuốc hóa dược, tân dược, nguyên liệu, tem nhãn, túi đóng gói và máy móc phục vụ sản xuất.
Một vụ việc khác tại Thái Nguyên cũng cho thấy thủ đoạn biến thuốc không rõ nguồn gốc thành những sản phẩm gắn mác “gia truyền”.
Cơ quan điều tra xác nhận, từ tháng 4.2024 đến ngày 22.5.2025, Đỗ Tiến Hùng mua các sản phẩm thuốc Đông y dạng viên hoàn, dạng xịt không rõ nguồn gốc xuất xứ và chưa được cơ quan chức năng công nhận là bài thuốc. Hùng tự đóng gói, thiết kế tem nhãn rồi quảng cáo dưới danh nghĩa thuốc điều trị bệnh xương khớp gia truyền dân tộc Dao của lương y Triệu Thị Thanh. Hùng còn sử dụng tên “Lương y Lý Thị Mơ” - một người không có thật, lập các fanpage trên Facebook để quảng cáo, tiếp cận người có nhu cầu mua thuốc chữa bệnh và thuê nhân viên gọi điện tư vấn, bán hàng.
Cơ quan chức năng cảnh báo
Công an tỉnh Quảng Ninh vừa có cảnh báo cho biết, thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội như: Facebook, Zalo, TikTok và nhiều website bán hàng xuất hiện phổ biến các quảng cáo về thuốc đông y “gia truyền”, “bí truyền”, được giới thiệu có khả năng điều trị nhiều loại bệnh khác nhau. Từ các bệnh xương khớp, tiểu đường, gan, thận đến những bệnh lý nghiêm trọng như ung thư đều được quảng cáo là “chữa khỏi hoàn toàn”, “điều trị dứt điểm”, có thể đánh trúng tâm lý lo lắng, mong muốn khỏi bệnh nhanh chóng của người bệnh.
Cơ quan công an khuyến cáo chỉ mua thuốc tại các cơ sở hợp pháp, nhà thuốc, cơ sở khám chữa bệnh hoặc cơ sở kinh doanh dược được cơ quan có thẩm quyền cấp phép; khi mua thuốc cần kiểm tra kỹ tên thuốc, thành phần, nguồn gốc, xuất xứ, thông tin cơ sở sản xuất, nhãn mác, số lô, hạn sử dụng và các thông tin lưu hành theo quy định.
Trao đổi với PV Báo Lao Động, PGS.TS Đậu Xuân Cảnh - Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam - cho biết, trước tình trạng thuốc Đông y không bảo đảm chất lượng, pha trộn tân dược, không rõ nguồn gốc được quảng cáo, kinh doanh trên thị trường, Hội Đông y Việt Nam đang phối hợp với Bộ Y tế nhằm tăng cường công tác quản lý Nhà nước. Đồng thời, trong hệ thống Hội cũng đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, nâng cao ý thức của đội ngũ hành nghề, kiên quyết nói không với các sản phẩm không bảo đảm tiêu chuẩn, chất lượng.
Theo PGS.TS Đậu Xuân Cảnh, việc sản xuất, kinh doanh thuốc Đông y giả, không đạt chuẩn hay quảng cáo thổi phồng công dụng là những việc làm gây tổn hại đến quyền lợi của người dân, đồng thời làm tổn thương ngành Đông y và những giá trị văn hóa của người Việt.
