Dấu ấn 10 năm ghép tạng: Hành trình đánh thức sự sống

Những mốc son của y học Việt Nam

Mười năm trước, khi ghép tạng tại Việt Nam vẫn là lĩnh vực đầy thách thức, đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, công nghệ hiện đại và sự đồng thuận xã hội rộng rãi, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã khởi động hành trình tiên phong với mục tiêu nhất quán: Giành lại sự sống cho người bệnh bằng những kỹ thuật y học đỉnh cao.

Khởi đầu từ ca ghép thận đầu tiên vào tháng 12.2016, bệnh viện từng bước xây dựng hệ thống ghép mô, tạng toàn diện. Tính đến ngày 25.2.2026, tổng số ca ghép đạt 1.305 ca – con số phản ánh bước tiến vượt bậc cả về quy mô lẫn chất lượng chuyên môn.

Không chỉ nổi bật về số lượng, đơn vị còn làm chủ thường quy kỹ thuật ghép gan từ người hiến sống – một trong những phẫu thuật phức tạp nhất hiện nay. Nhiều kỹ thuật tiên phong đã được triển khai thành công như phẫu thuật nội soi hỗ trợ ở người nhận ghép gan; nội soi lấy mảnh gan từ người hiến sống; lấy gan từ người hiến chết não để ghép đồng thời cho hai người bệnh.

Đặc biệt, từ năm 2021, kíp ghép gan đã thực hiện thường quy kỹ thuật ghép gan bất đồng nhóm máu (ABO) cho cả người lớn và trẻ em.

Một dấu ấn giàu ý nghĩa nhân văn là chiến dịch ghép tạng xuyên Tết năm 2024. Ngay trong ngày 30 Tết Giáp Thìn, kíp trực đã thực hiện lấy – ghép đa tạng từ một người hiến chết não, cứu sống cùng lúc 8 người bệnh. Sự kiện lan tỏa sâu rộng thông điệp về hiến tạng cứu người, tạo xúc động mạnh mẽ trong cộng đồng.

Năm 2025 ghi nhận bước đột phá mới khi bệnh viện thực hiện thành công ca ghép tim nhân tạo bán phần thế hệ thứ ba (LVAD – HeartMate3) đầu tiên tại Việt Nam. Cũng trong năm này, đơn vị thiết lập kỷ lục thực hiện 19 ca ghép mô, tạng chỉ trong một tuần – minh chứng cho năng lực điều phối, gây mê hồi sức và phẫu thuật ở cường độ cao hiếm có.

Tháng 1.2026, bệnh viện cán mốc ca ghép tạng thứ 1.000 – dấu mốc đánh dấu sự trưởng thành toàn diện của một trung tâm ghép tạng hàng đầu cả nước.

Lan tỏa kỹ thuật cao, mở rộng cơ hội sống

Chia sẻ về hành trình ấy, Trung tướng GS, TS Lê Hữu Song – Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 nhấn mạnh: Hành trình 10 năm ghép tạng là minh chứng cho tinh thần dám dấn thân, dám chịu trách nhiệm và sẵn sàng hy sinh vì người bệnh. Người thầy thuốc không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải giàu lòng nhân ái.

Đằng sau những con số ấn tượng là sự hy sinh thầm lặng của nhiều lực lượng: Kíp phẫu thuật, gây mê hồi sức, hồi sức tích cực, điều phối ghép tạng, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, kiểm soát nhiễm khuẩn, hậu cần kỹ thuật… cùng sự phối hợp chặt chẽ của cảnh sát giao thông, hàng không và Ban tang lễ. Nhiều đêm thức trắng, nhiều cuộc chạy đua nghẹt thở với thời gian đã diễn ra để giữ lại sự sống cho người bệnh. Nhưng hơn tất cả, điều được nhắc đến nhiều nhất là giá trị nhân văn mà ghép tạng mang lại.

Mỗi ca ghép thành công là một cuộc hồi sinh; mỗi bệnh nhân trở về với đời sống bình thường là một gia đình được giữ lại niềm hạnh phúc.

Hướng tới giai đoạn phát triển mới

Bước vào chặng đường tiếp theo, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tiếp tục xác định ghép mô, tạng là mũi nhọn chiến lược. Trọng tâm là mở rộng nguồn tạng từ người hiến chết não, đẩy mạnh ghép đa tạng và các kỹ thuật ghép phức tạp nhằm tối ưu hóa cơ hội cứu sống người bệnh. Bệnh viện đồng thời chuẩn bị điều kiện triển khai ghép từ người hiến chết tim, ứng dụng phẫu thuật robot trong lấy – ghép tạng, tăng cường chuẩn hóa quy trình, phát triển nghiên cứu khoa học và mở rộng hợp tác quốc tế.