Thảo luận tại hội trường về dự án Luật An ninh dữ liệu trong sáng 4.11, đại biểu Phạm Thu Xanh - Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng đánh giá việc ban hành luật là cần thiết, góp phần thiết lập khuôn khổ pháp lý bảo vệ dữ liệu, bảo đảm an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội.
Từ thực tiễn ngành y tế, đại biểu cho rằng đây là lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ cao về lộ lọt, mua bán dữ liệu. Hồ sơ bệnh án không chỉ chứa thông tin chuyên môn mà còn lưu giữ lịch sử sức khỏe và bí mật riêng tư của mỗi người.
Bảo vệ dữ liệu, không cản trở việc khám chữa bệnh
Theo đại biểu, bảo vệ dữ liệu không đồng nghĩa với hạn chế khai thác dữ liệu hợp pháp phục vụ điều trị. Người bệnh ung thư có nhu cầu hội chẩn quốc tế, thai phụ cần kết quả xét nghiệm di truyền để quyết định can thiệp, bệnh nhân cấp cứu cần được truy cập kịp thời tiền sử bệnh án.
Vì vậy, đại biểu đề nghị rà soát khoản 7, khoản 9 Điều 19 dự thảo, làm rõ cơ chế chuyển, chia sẻ dữ liệu phục vụ hội chẩn, chẩn đoán, điều trị và thanh toán theo yêu cầu hợp pháp hoặc có sự đồng ý của người bệnh. Với dữ liệu đã mã hóa, có kiểm soát truy cập và lưu vết, cần quy định quy trình, thời hạn xử lý phù hợp, tránh thủ tục không cần thiết.
Đối với các biện pháp kỹ thuật khẩn cấp theo Điều 23, cần bảo đảm không làm gián đoạn hoạt động cấp cứu, điều trị nội trú và dịch vụ y tế thiết yếu. Đại biểu cũng đề nghị xác định dữ liệu cốt lõi, cấp độ an ninh dựa trên mức độ rủi ro thực chất, phân biệt dữ liệu di truyền gắn với danh tính cá nhân, dữ liệu đã mã hóa và dữ liệu đã khử nhận dạng, không thể tái nhận dạng.
Theo đại biểu, nếu chỉ một phân hệ chứa dữ liệu nhạy cảm nhưng toàn bộ hệ thống bệnh viện phải áp dụng cấp độ an ninh cao nhất, chi phí tuân thủ sẽ tăng đáng kể, nhất là với cơ sở y tế công lập. Do đó, cần làm rõ tiêu chí xác định dữ liệu cốt lõi và hướng dẫn việc phân vùng, cách ly hệ thống.
Phân định trách nhiệm khi dữ liệu bị lộ lọt
Về khai thác dữ liệu phục vụ y học hiện đại và nghiên cứu khoa học, đại biểu cho rằng cần phân biệt mẫu sinh phẩm với dữ liệu được tạo ra từ việc phân tích mẫu và thông tin định danh gắn với mẫu để có biện pháp quản lý phù hợp.
Đại biểu đề nghị làm rõ quy định chuyển dữ liệu phục vụ hội chẩn, chẩn đoán, điều trị; bổ sung căn cứ sử dụng dữ liệu đối với nghiên cứu đã được Hội đồng đạo đức chấp thuận và thử nghiệm lâm sàng được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Đồng thời, cần có cơ chế xác định cấp độ phù hợp đối với dữ liệu tổng hợp, dữ liệu dẫn xuất đã được khử nhận dạng và không thể tái nhận dạng.
Một nội dung khác được đại biểu lưu ý là trách nhiệm bảo đảm an ninh dữ liệu giữa cơ sở y tế và đơn vị quản lý các nền tảng dữ liệu dùng chung của Nhà nước. Hiện dữ liệu y tế được kết nối, chia sẻ với nhiều hệ thống, tuy nhiên, dự thảo Điều 18 chưa làm rõ trách nhiệm khi bệnh viện cung cấp dữ liệu theo nghĩa vụ pháp luật nhưng sự cố phát sinh tại nền tảng tiếp nhận hoặc trong quá trình kết nối, khai thác.
Đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm bảo đảm an ninh dữ liệu giữa cơ sở y tế và đơn vị quản lý nền tảng dữ liệu dùng chung. Theo đó, bệnh viện chịu trách nhiệm về dữ liệu trong phạm vi hệ thống mình quản lý; đơn vị vận hành nền tảng chịu trách nhiệm về an ninh, an toàn và xử lý sự cố thuộc phạm vi được giao. Đồng thời, cần bổ sung cơ chế thông báo cho người đại diện, người giám hộ của trẻ em và người cao tuổi bị suy giảm khả năng nhận thức khi xảy ra sự cố.
