Công nhân trông chờ chính sách tiền lương đủ sống
Công nhân mong muốn một mức lương đủ sống, nơi công sức lao động được ghi nhận xứng đáng bằng đồng lương giúp họ tự tin ổn định cuộc sống thay vì chỉ lo từng bữa ăn mỗi tháng.
Ít tăng ca, thu nhập “teo” lại
Trong những xưởng sản xuất rực ánh đèn sau giờ tan ca ở Khu công nghiệp Thăng Long Hà Nội, chị Phạm Thị Nhàn - công nhân linh kiện điện tử 28 tuổi - đứng dựa vào cửa sổ xưởng, ánh mắt xen lẫn lo lắng. “Tăng ca thì chúng tôi mừng, vì đó là cách duy nhất để trang trải chi phí sinh hoạt… Nhưng giờ công ty hạn chế tăng ca, thu nhập cứ “teo” lại, trong khi giá cả thì không ngừng tăng” - chị nói.
Câu chuyện của chị Nhàn không đơn lẻ. Với nhiều công nhân trong các khu công nghiệp, từ Bắc Ninh, Thái Nguyên đến Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, tiền lương thường chỉ đủ chi trả cho các nhu yếu phẩm cơ bản.
Bởi theo báo cáo khảo sát gần đây của Tổng LĐLĐVN, thu nhập bình quân tháng của người lao động trong khu vực doanh nghiệp năm 2025 đạt khoảng 8,4 triệu đồng/tháng, tăng gần 9% so với năm trước, nhưng nhiều người lao động vẫn đánh giá “chưa phản ánh đúng nhu cầu thực tế chi tiêu gia đình”.
Trong kế hoạch tham gia Hội đồng Tiền lương Quốc gia năm 2026 do Tổng LĐLĐVN ban hành mới đây, nội dung được người lao động đặc biệt quan tâm là việc xây dựng phương án đề xuất điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng năm 2026.
Theo văn bản này, Tổng LĐLĐVN sẽ khảo sát và đánh giá toàn diện đời sống, chi tiêu, thu nhập của người lao động từ tháng 2 đến tháng 5.2026 và phương án đề xuất dự kiến hoàn thiện trong tháng 5 - 6.2026.
Lương tối thiểu vùng còn thấp
Theo Nghị định số 293/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1.1.2026, mức lương tối thiểu vùng đã được điều chỉnh tăng từ 250.000 - 350.000 đồng/tháng (tương đương mức tăng bình quân khoảng 7,2%) so với năm trước.
Sau khi trừ chi phí thuê trọ bình quân 1-2 triệu đồng/tháng, chị Nhàn còn lại phải lo tiền ăn uống, đi lại và gửi con nhỏ mỗi tháng, gần như không có khoản dư. “Không tăng ca, tiền lương cứ giậm chân tại chỗ, chúng tôi vẫn phải cân nhắc từng bữa ăn. Tuy nhiên, tăng lương mới là điều quan trọng để nâng cao chất lượng sống, hơn cả việc được tăng ca. Bởi lương tối thiểu vùng hiện nay vẫn thấp để cải thiện cuộc sống” - chị Nhàn nhận xét.
Với nhiều công nhân, tăng ca là cơ hội để tăng thu nhập. Nhưng khi doanh nghiệp ít đơn hàng, giờ tăng ca giảm thì mức thu nhập lại bị bó hẹp.
Anh Nguyễn Văn Tâm - công nhân ở Khu công nghiệp Thăng Long - kể: “Một số tháng, không tăng ca thì lương cơ bản chỉ khoảng 8 triệu đồng. Với mức đó, một mình tôi còn có thể dư dả, nay nuôi con nhỏ thì khá chật vật” - anh Tâm chia sẻ.
Đời sống khó khăn không chỉ ở vấn đề tiền lương. Nhiều công nhân trẻ hiện nay cũng bày tỏ sự lo ngại về tương lai: Họ trì hoãn kế hoạch hôn nhân, sinh con dù chính sách khuyến khích sinh đẻ được nhiều cơ quan đề xuất, bởi thu nhập hiện tại không đủ đảm bảo một cuộc sống ổn định cho gia đình nhỏ.
Trong bối cảnh đó, việc điều chỉnh lương tối thiểu vùng được công đoàn kỳ vọng sẽ giúp cải thiện đời sống cho công nhân lao động. Các phương án sẽ được xây dựng dựa trên khảo sát thực tế đời sống, chi tiêu của người lao động và gửi tới Hội đồng Tiền lương Quốc gia để đàm phán trong quý II/2026.
Một khảo sát do Tổng LĐLĐVN thực hiện năm 2025 với gần 3.000 lao động trên 10 tỉnh, thành phố cho thấy, hơn 54% người lao động cho biết tiền lương, thu nhập chỉ vừa đủ chi tiêu cơ bản. Khoảng 26,3% phải tằn tiện, chi tiêu kham khổ và 7,9% không đủ sống, buộc phải làm thêm việc khác để có thêm thu nhập. Điều này phản ánh bức tranh khó khăn của người lao động trong điều kiện tiền lương hiện tại.
Trong giai đoạn chuẩn bị đề xuất điều chỉnh lương tối thiểu năm 2026, tiếng nói của công nhân là điểm tựa để các nhà hoạch định chính sách cân nhắc, lắng nghe để xây dựng mức lương phản ánh đúng thực tế chi phí sống và quyền lợi công nhân - những người góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
