Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định chính sách trợ giúp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo. Dự thảo đang được lấy ý kiến trước khi trình Chính phủ xem xét, quyết định.
Theo đó, dự thảo đề xuất điều chỉnh mức chuẩn trợ giúp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội từ 500.000 đồng lên 540.000 đồng/tháng, tương đương mức tăng 8%, dự kiến áp dụng từ ngày 1.7.
Theo Nghị định số 161/2026/NĐ-CP, mức lương cơ sở từ ngày 1.7.2026 là 2.530.000 đồng/tháng (mức lương cơ sở hiện nay là 2.340.000 đồng/tháng). Lương cơ sở tăng đồng thời điều chỉnh tăng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội thêm 8% đối với một số nhóm thụ hưởng.
Hai phương án điều chỉnh mức trợ giúp xã hội
Trong quá trình lấy ý kiến, nhiều địa phương và cử tri đề xuất nâng mức trợ giúp xã hội lên khoảng 600.000 đồng/tháng để tiệm cận mức sống tối thiểu hiện nay.
Tiếp thu các ý kiến này, Bộ Y tế đưa ra hai phương án trình Chính phủ:
Phương án 1:
Từ 1.7.2026 áp dụng mức 540.000 đồng/tháng. Phương án này bảo đảm đồng bộ chính sách an sinh xã hội và phù hợp khả năng cân đối ngân sách, song chưa đáp ứng kỳ vọng nâng cao nhanh mức hỗ trợ, khi mới đáp ứng khoảng 24,5% chuẩn nghèo nông thôn và 19,2% chuẩn nghèo đô thị.
Phương án 2:
Từ 1.7.2026 áp dụng mức 540.000 đồng/tháng và từ 1.7.2027 nâng lên 600.000 đồng/tháng. Phương án này giúp cải thiện mức hỗ trợ, góp phần nâng cao đời sống người thụ hưởng, song làm tăng chi ngân sách khoảng 4.255 tỉ đồng so với phương án 1 trong năm 2027.
Bộ Y tế cho biết, ưu tiên lựa chọn phương án 1, đồng thời sẽ tiếp tục nghiên cứu lộ trình điều chỉnh trong giai đoạn tiếp theo, căn cứ tình hình phát triển kinh tế - xã hội và khả năng ngân sách.
Tác động ngân sách và đối tượng thụ hưởng
Theo tính toán, với khoảng 4,5 triệu người đang hưởng chính sách, việc điều chỉnh mức trợ cấp lên 540.000 đồng/tháng sẽ làm tăng chi ngân sách khoảng 304 tỉ đồng mỗi tháng. Dự kiến tổng chi tăng thêm trong năm 2026 (từ ngày 1.7) khoảng 1.824 tỉ đồng.
Bộ Y tế cho hay, mức tăng này nằm trong khả năng cân đối ngân sách nhà nước giai đoạn 2026-2030. Đồng thời, ngân sách địa phương sẽ chịu trách nhiệm bảo đảm đối với các trường hợp mở rộng đối tượng và điều chỉnh mức hỗ trợ tại địa phương.
Bổ sung chính sách hỗ trợ khẩn cấp
Dự thảo nghị định cũng bổ sung quy định về chế độ thăm hỏi, tặng quà đối với người dân bị thiệt hại trong các tình huống khẩn cấp như thiên tai, dịch bệnh hoặc sự cố bất khả kháng.
Quy định này nhằm thể chế hóa tinh thần của Nghị quyết 42-NQ/TW, hướng tới hoàn thiện hệ thống trợ giúp xã hội không chỉ về vật chất mà còn về tinh thần, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống sau biến cố.
Dự kiến, chính sách thăm hỏi, hỗ trợ khẩn cấp sẽ cần khoảng 5 tỉ đồng/năm từ ngân sách trung ương, trong khi địa phương chủ động cân đối nguồn lực thực hiện.
