Sáng 21.4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KTXH).
Đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) cho biết, trong những năm gần đây, Nhà nước đã có những bước điều chỉnh tích cực khi nâng tiền lương cơ sở từ 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu đồng rồi 2,34 triệu đồng/tháng và dự kiến tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng từ ngày 1.7.2026.
Đại biểu đánh giá mức 2,53 triệu đồng/tháng từ 1.7.2026 là một bước tăng hợp lý về mặt kỹ thuật, nhưng chưa đủ mạnh để nói rằng đã bảo đảm cuộc sống cho đa số người làm khu vực công.
"Nếu hỏi là mức đó đã đủ để người khu vực công sống được bằng lương chưa, thì theo tôi là chưa, nhất là với người mới vào nghề, người không có nguồn thu bổ sung và người làm việc ở đô thị lớn", đại biểu nói và cho rằng, mức 2,53 triệu đồng chỉ đạt mục tiêu ổn định, chưa đạt mục tiêu bảo đảm đời sống.
Phân tích của đại biểu đoàn Vĩnh Long cho hay, từ ngày 1.1.2026, lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp đã lên 5,31 triệu đồng ở vùng 1, ở vùng 2 là 4,73 triệu đồng, 4,14 triệu đồng ở vùng 3 và 3,7 triệu đồng ở vùng 4. Bình quân 4 vùng là khoảng 4,47 triệu đồng một tháng.
Ngay trong năm 2025, nhiều nhóm chi phí thiết yếu tăng nhanh hơn CPI chung, như nhà ở, điện, nước và vật liệu xây dựng tăng 8,3%, còn thuốc và dịch vụ y tế tăng 12,92%. Điều này rất quan trọng vì đây là các khoản chi khó né của hộ gia đình công chức, viên chức.
Vì vậy dù lương cơ sở tăng 8,12%, cảm nhận thực tế của nhiều người vẫn có thể là đỡ hơn trước chứ chưa đạt mức an tâm, nhất là khi còn nuôi con, thuê nhà, đi lại, học hành và chăm sóc y tế.
Từ các phân tích thực tiễn về thu nhập và chi phí sống, đại biểu Thạch Phước Bình cho rằng, mức 2,65 - 2,7 triệu đồng một tháng, tức là tăng khoảng 13-15% so với mức lương cơ sở hiện hành, nổi lên như một phương án hợp lý và khả thi hơn trong giai đoạn hiện nay.
Quan trọng hơn, mức này giúp thu hẹp khoảng cách với lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp, giảm áp lực thiếu hụt chi tiêu thiết yếu.
Về mặt đời sống và tâm lý, mức tăng lên 2,65 đến 2,7 triệu đồng tuy chưa thể bảo đảm hoàn toàn sống được bằng lương ở đô thị lớn nhưng có ý nghĩa quan trọng giúp người lao động giảm phụ thuộc vào nguồn thu nhập ngoài lương, tạo cảm nhận rõ ràng về sự cải thiện thu nhập thay vì chỉ tăng danh nghĩa, góp phần ổn định tâm lý và nâng cao động lực làm việc.
Đặc biệt trong bối cảnh các mặt hàng thiết yếu như nhà ở, y tế, điện nước tăng nhanh hơn CPI chung thì việc tăng lương ở mức đủ lớn để cảm nhận được là hết sức cần thiết.
Theo đại biểu, về mặt cân đối ngân sách, mức 2,65 đến 2,7 triệu đồng một tháng có ưu điểm không tạo áp lực quá lớn lên ngân sách Nhà nước, có thể thực hiện nếu đi kèm tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công, giảm các khoản chi kém hiệu quả.
Trong điều kiện hiện nay, mức 2,65 - 2,7 triệu đồng là phương án tối ưu về tổng thể, vừa đảm bảo tính khả thi, vừa tạo được bước cải thiện thực chất, đồng thời mở đường cho các bước cải cách sâu hơn trong thời gian tới.
