Việc làm nhỏ, hiệu quả lớn
Tại Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông, anh Tưởng Văn Dinh (sinh năm 1981) vẫn được coi là một trong những “cây sáng kiến” của doanh nghiệp. Xuất thân từ một công nhân, qua nỗ lực, học hỏi cho đến nay anh Dinh đã trở thành tổ trưởng tổ Lắp ráp xuất khẩu 1, Ngành lắp ráp sản phẩm LED 2 /Xưởng Led, điện tử & TBCS.
Là người tham gia trực tiếp thực hiện LSS, Kaizen (triết lý kinh doanh nổi tiếng của Nhật Bản, có nghĩa là “cải tiến liên tục” hoặc “thay đổi để tốt hơn”) đối với các sản phẩm, anh Dinh cùng các công nhân trong tổ đã tăng năng suất lao động lên bình quân 20% - 67% theo chủng loại, giảm thời gian làm việc, nâng cao hiệu quả có thể đáp ứng thêm 182% khối lượng công việc trong ngày.
Tổ Lắp ráp của anh Dinh đã ứng dụng cải tiến bộ đèn Led GDXL 1074 các loại, tăng năng suất lao động lên 56% và giảm được 3 lao động trực tiếp, tiết kiệm 270 triệu đồng/năm. Hay như các loại đèn Led kệ hàng, tủ đông xuất sang Anh, Mỹ, Canada, việc cải tiến đã tăng năng suất lao động lên 67% và rút ngắn được thời gian sản xuất, từ đó tiết kiệm 780 triệu đồng mỗi năm.
Ngoài anh Dinh, còn có công nhân Mai Huy Thiện ở xưởng Phích nước thủy tinh. Anh Thiện đã nghiên cứu và chế tạo thành công nhiều thiết bị như chế tạo máy bóc nylon tự động cho các loại vỏ phích xuất khẩu và nội địa, giúp giảm 3 lao động trực tiếp, đồng thời tăng năng suất lao động ở khâu vỏ phích từ 10% - 15% tùy theo từng chủng loại sản phẩm.
Ông Nguyễn Hoàng Kiên - Phó Tổng Giám đốc Công ty - cho biết, một trong những yếu tố then chốt tạo nên sự chuyển biến này chính là việc đặt con người vào vị trí trung tâm của quá trình chuyển đổi. Rạng Đông đang tập trung xây dựng “con người Rạng Đông mới” thích ứng với môi trường số, làm chủ công nghệ và chủ động đổi mới sáng tạo trong công việc.
Theo ông Kiên, chuyển đổi không chỉ là câu chuyện của công nghệ mà trước hết là sự thay đổi về tư duy. Chiến lược chỉ có thể thành công khi mỗi cán bộ, công nhân viên thực sự thay đổi, chủ động học hỏi, sáng tạo và thích ứng với yêu cầu mới.
Khi người lao động ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Câu chuyện từ Rạng Đông cho thấy, trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng để nâng cao năng suất lao động, sức cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế. Trong đó, người lao động không chỉ là đối tượng tiếp nhận công nghệ, mà ngày càng trở thành chủ thể sáng tạo, trực tiếp tạo ra những sáng kiến cải tiến trong sản xuất, kinh doanh.
Tinh thần này được nhấn mạnh trong Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22.12.2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yếu tố quyết định sự phát triển của quốc gia trong giai đoạn mới; đồng thời đặt con người vào vị trí trung tâm, coi việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.
Đây chính là cách tiếp cận phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 57: Đổi mới sáng tạo không chỉ diễn ra trong phòng nghiên cứu hay các trung tâm công nghệ, mà phải được lan tỏa trong toàn xã hội, trong từng doanh nghiệp, từng vị trí việc làm.
Vì vậy, nhiều doanh nghiệp đang chuyển từ tư duy “đào tạo người lao động để sử dụng công nghệ” sang “phát triển người lao động để cùng sáng tạo với công nghệ”.
Theo ông Lê An Hải - Chủ tịch Công đoàn Công Thương Việt Nam, trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại doanh nghiệp, tổ chức Công đoàn có vai trò quan trọng trong việc khơi dậy tiềm năng sáng tạo của người lao động. Nhất là các phong trào thi đua lao động sáng tạo, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật. Hàng triệu sáng kiến của đoàn viên, người lao động đã được áp dụng vào sản xuất, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, mỗi doanh nghiệp cần coi người lao động là trung tâm của quá trình chuyển đổi. Bởi chính những người trực tiếp sản xuất, trực tiếp vận hành và trực tiếp giải quyết những vấn đề hằng ngày là những người có khả năng tạo ra những sáng kiến thiết thực nhất.
Khi mỗi người lao động trở thành một chủ thể sáng tạo, mỗi nhà máy trở thành một không gian đổi mới, Việt Nam sẽ có thêm nền tảng vững chắc để bước vào giai đoạn phát triển mới, nơi công nghệ đi cùng con người và sáng tạo trở thành động lực của tăng trưởng.
Gắn hoạt động đổi mới sáng tạo với các phong trào thi đua do công đoàn phát động là một trong những mục đích Tổng LĐLĐVN đề nghị các đơn vị tổ chức triển khai nhằm chào mừng Ngày hội đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 (INNOVATION DAY - 1.10). Chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội” của INNOVATION DAY 2026 được tổ chức Công đoàn cụ thể hóa bằng việc đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về đổi mới sáng tạo; phát động và tổ chức các phong trào thi đua, hoạt động sáng kiến trong đoàn viên, người lao động; phát huy vai trò của công đoàn trong kết nối và hỗ trợ ứng dụng sáng kiến.
Trong đó, thông qua công tác tuyên truyền để làm rõ vai trò của người lao động trong quá trình đổi mới công nghệ, lồng ghép hưởng ứng Ngày hội đổi mới sáng tạo với các phong trào thi đua, chương trình phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất, nâng cao năng suất lao động do các cấp công đoàn triển khai.
Đối với công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp, tập trung vận động người lao động đề xuất sáng kiến gắn với những vấn đề thực tiễn như nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm; tiết kiệm nguyên vật liệu, năng lượng; cải tiến công cụ, thiết bị và quy trình sản xuất; bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động; cải thiện môi trường và điều kiện làm việc; ứng dụng công nghệ số trong quản lý, sản xuất và tổ chức lao động.
Để phát huy vai trò trong kết nối và hỗ trợ ứng dụng sáng kiến, công đoàn sẽ chủ động phối hợp với người sử dụng lao động, cơ quan chuyên môn, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và các tổ chức có liên quan để giới thiệu, kết nối các sáng kiến, giải pháp của đoàn viên, người lao động có tiềm năng ứng dụng.
