Công an lý giải việc nhiều học sinh, sinh viên sa bẫy bắt cóc online

Nhức nhối nạn bắt cóc online

Nạn nhân phần lớn là học sinh, sinh viên bị kẻ lừa đảo giả danh Công an, buộc các em dàn cảnh bị bắt cóc, sau đó ép phụ huynh chuyển tiền chuộc con.

Gần đây nhất, vào chiều 8.8, thông tin từ Phòng Cảnh sát hình sự - Công an tỉnh Tây Ninh cho biết, vừa làm việc xong với N.T.H (sinh tháng 10.2007), trú xã Bến Lức, Tây Ninh và đưa H về gia đình sau gần một ngày mất tích.

Trước đó, khoảng 12h30 ngày 6.8, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Đồng Nai nhận được tin báo từ anh N.V.Đ (ngụ phường Trấn Biên) về việc con trai anh tên là N.B.Đ (18 tuổi) bị một số đối tượng chưa rõ lai lịch giữ và yêu cầu gia đình chuyển số tiền 300 triệu đồng, là tiền N.B.Đ đã vay của các đối tượng.

Sau khi nhận được tin báo, Phòng Cảnh sát hình sự đã tiến hành các biện pháp xác minh. Đến 18h cùng ngày, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đồng Nai phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự Công an TPHCM xác định cháu N.B.Đ đang ở một khách sạn thuộc phường Linh Xuân, TPHCM nên đã tiếp cận, trấn an tinh thần và đưa cháu về và bàn giao lại cho gia đình.

Theo Thượng tá, Tiến sĩ Tội phạm học Đào Trung Hiếu, tâm lý của học sinh, sinh viên là sợ quyền lực, nể danh tiếng và thiếu khả năng kiểm chứng thực tế. "Khi một người xưng danh công an, nói giọng nghiêm nghị, dùng từ chuyên môn, đe dọa về "hồ sơ", "đường dây rửa tiền", "có lệnh triệu tập"… thì nạn nhân lập tức rơi vào trạng thái hoảng loạn. Đó là phản ứng tâm lý thu mình vì sợ bị trừng phạt” - ông Hiếu phân tích.

Sự thiếu gắn kết với người thân

Thượng tá Đào Trung Hiếu cho biết, dù được tiếp cận với internet, cùng với sự cảnh báo liên tục của cơ quan chức năng, nhưng điều này không đồng nghĩa mọi học sinh, sinh viên đều có khả năng phản biện.

Ngoài ra, tâm lý "chắc không đến lượt mình" khiến các em không tạo sẵn rào chắn đề kháng nhận thức. Nhiều em thấy vụ việc qua báo chí, nhưng không biết đối tượng đã tiếp cận mình bằng hình thức tương tự, vì nó được ngụy trang rất khéo” - ông Hiếu lý giải.

Bên cạnh đó, theo ông Đào Trung Hiếu, một yếu tố khác khiến học sinh, sinh viên dễ rơi vào bẫy đó là sự thiếu gắn kết với người thân, hoặc không có kênh chia sẻ đáng tin cậy, khiến khi rơi vào tình huống nghi ngờ. Do đó, khi đối mặt với những "con cáo", các em thường cô độc, dễ rơi vào hoảng loạn và vô thức làm theo yêu cầu của kẻ xấu.

Dưới góc độ là chuyên gia về tâm lý, ông Hiếu chỉ ra một số dấu hiệu nhận biết trẻ có thể đang bị kẻ xấu thao túng.

Dễ nhận thấy nhất là sự thay đổi hành vi, cảm xúc và thói quen sử dụng thiết bị số. Trẻ bắt đầu giấu giếm nội dung trò chuyện, đổi mật khẩu, lén lút nhắn tin về đêm, hoặc có những câu nói lạ lùng như: "Ở đây chán quá", "Con muốn đi thật xa", "Có người sẵn sàng đón con ở nơi khác"...

Ngoài ra, trẻ có xu hướng giấu hành lý nhỏ, chuẩn bị tiền bạc hoặc vật dụng cá nhân, đôi khi vẽ ra "một tương lai lý tưởng" ở nơi xa xôi, dù chưa từng trao đổi với bố mẹ.

Trong nhiều trường hợp, các em bị kẻ xấu tiêm vào đầu sự sợ hãi, như: "Nếu con nói ra, họ sẽ bắt cha mẹ con", hoặc ngược lại, vẽ ra thiên đường: "Chỉ cần con đi, đời con sẽ khác"...

Chuyên gia Đào Trung Hiếu nhấn mạnh, khi thấy trẻ tách biệt với gia đình, cắt liên lạc với bạn bè, thần tượng ai đó không rõ danh tính trên mạng, hoặc bỗng dưng có nhu cầu ra ngoài, đi xa một cách bất thường, cha mẹ và giáo viên cần ngay lập tức cảnh giác.