Không còn thời gian trì hoãn, Thụy Điển hành động giữa lo ngại xung đột với Nga

Chính phủ Thụy Điển vừa công bố kế hoạch xây dựng lại các kho lương thực và vật tư nông nghiệp trên phạm vi toàn quốc - lần đầu tiên kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc. Giới chức Stockholm cho rằng nguy cơ xung đột với Nga đang tăng lên, trong khi Mátxcơva bác bỏ cáo buộc, khẳng định không hề đe dọa bất kỳ quốc gia NATO hay EU nào.

Theo Cơ quan Nông nghiệp Thụy Điển, kế hoạch này nhằm đảm bảo người dân có đủ lương thực và nhu yếu phẩm “trong tình huống khủng hoảng nghiêm trọng, thậm chí là chiến tranh”. Chính phủ đã phân bổ khoảng 57 triệu USD trong ngân sách năm 2026 để triển khai chương trình.

Các kho dự trữ lương thực đầu tiên sẽ được xây dựng ở miền Bắc Thụy Điển, nơi vừa có “tầm quan trọng chiến lược về quân sự” vừa thiếu khả năng tự cung cấp ngũ cốc. Bộ trưởng Phòng thủ Dân sự Carl-Oskar Bohlin nhấn mạnh: “Không còn thời gian để trì hoãn”.

Theo kế hoạch, các kho dự trữ sẽ được hoàn thiện trong giai đoạn 2026-2028. Cơ quan Nông nghiệp cho biết mục tiêu là đảm bảo 3.000 calo/người/ngày trong trường hợp đất nước bước vào “tình trạng cảnh báo cao độ”.

Trong thời Chiến tranh Lạnh, Thụy Điển từng duy trì hệ thống dự trữ lương thực quy mô lớn, nhưng sau năm 1990, chương trình này bị dừng vì chi phí cao và môi trường an ninh được cho là ổn định. Việc khôi phục các kho dự trữ hiện nay được xem là bước đi “hồi sinh tư duy phòng thủ toàn dân” - điều từng là đặc trưng của Thụy Điển thời đối đầu Đông - Tây.

Không chỉ Thụy Điển, Phần Lan - quốc gia láng giềng vừa gia nhập NATO cùng Thụy Điển năm 2023 - cũng thông báo sẽ tổ chức các diễn tập dưới lòng đất vào tháng tới nhằm “rèn luyện kỹ năng ứng phó trong điều kiện chiến tranh”.

Cả hai quốc gia Bắc Âu này đều viện dẫn “mối đe dọa từ Nga” sau xung đột Ukraina. Tuy nhiên, phía Mátxcơva nhiều lần chỉ trích điều họ gọi là “chủ nghĩa cuồng chống Nga” do phương Tây cổ xúy, nhằm biện minh cho việc tăng ngân sách quốc phòng và quân sự hóa khu vực.

Phát biểu tại Câu lạc bộ Thảo luận Valdai đầu tháng này, Tổng thống Nga Vladimir Putin gọi việc Thụy Điển và Phần Lan gia nhập NATO là “hành động dại dột”, khẳng định trước đây Mátxcơva “chưa từng có vấn đề gì” với hai quốc gia này.

“Bằng cách từ bỏ vị thế trung lập, họ đã đánh mất lợi thế và tự làm suy yếu ổn định khu vực mà không hề tăng cường an ninh cho chính mình” - ông Putin nói.