Chính quyền Tổng thống Donald Trump được cho là đang chuẩn bị thông báo với các đồng minh NATO về kế hoạch thu hẹp quy mô lực lượng quân sự mà Mỹ có thể huy động để hỗ trợ châu Âu trong trường hợp xảy ra khủng hoảng lớn hoặc xung đột quân sự.
Theo các nguồn tin được Reuters đăng tải, thông báo dự kiến được đưa ra trong tuần này, tại cuộc họp của các lãnh đạo chính sách quốc phòng NATO ở Brussels. Kế hoạch liên quan đến cơ chế mang tên “Mô hình lực lượng NATO”, trong đó các quốc gia thành viên xác định nguồn lực quân sự có thể kích hoạt khi liên minh đối mặt chiến tranh hoặc tình huống khẩn cấp lớn, như một cuộc tấn công nhằm vào thành viên NATO.
Dù thành phần cụ thể của các lực lượng thời chiến được giữ bí mật, Lầu Năm Góc đã quyết định cắt giảm đáng kể cam kết của Mỹ trong khuôn khổ này. Các nguồn tin cho biết, đây là bước đi phản ánh rõ quan điểm lâu nay của ông Trump rằng, các nước châu Âu cần đảm nhận vai trò chính trong việc bảo vệ an ninh của lục địa thay vì phụ thuộc vào Washington.
Hiện chưa rõ tốc độ chuyển giao trách nhiệm ứng phó khủng hoảng cho các đồng minh châu Âu của Mỹ. Tuy nhiên, kế hoạch này được xem là một phần ưu tiên của nhóm phụ trách chính sách quốc phòng do ông Elbridge Colby dẫn dắt trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO dự kiến diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 7.
Ông Colby từng công khai khẳng định, Mỹ vẫn duy trì cam kết sử dụng năng lực răn đe hạt nhân để bảo vệ các thành viên NATO, dù các đồng minh châu Âu sẽ phải đóng vai trò lớn hơn về lực lượng quân sự thông thường.
Theo các nguồn tin, phía Mỹ nhiều khả năng sẽ được đại diện tại cuộc họp ở Brussels bởi ông Alex Velez-Green, trợ lý thân cận của ông Colby.
NATO hiện chưa bình luận trực tiếp về thông tin này và chuyển đề nghị phản hồi sang phía Mỹ. Trong khi đó, Lầu Năm Góc chưa đưa ra tuyên bố chính thức.
Thông tin về khả năng Mỹ thu hẹp cam kết quân sự xuất hiện trong bối cảnh liên minh NATO đang chịu sức ép lớn chưa từng có. Một số quốc gia châu Âu lo ngại Washington có thể tiến xa hơn và giảm hiện diện quân sự tại châu Âu trong tương lai.
Trong vài tuần gần đây, chính quyền ông Trump đã công bố kế hoạch cắt giảm khoảng 5.000 binh sĩ Mỹ tại châu Âu, bao gồm quyết định hủy triển khai một lữ đoàn quân đội tới Ba Lan. Động thái này gây bất ngờ và vấp phải chỉ trích từ nhiều nghị sĩ Mỹ.
Một nguồn tin cho biết, các trợ lý tại Quốc hội Mỹ đã biết và bày tỏ quan ngại về kế hoạch thu hẹp nghĩa vụ của Washington trong “Mô hình lực lượng NATO”.
Ông Trump cùng nhiều trợ lý nhiều lần chỉ trích các đồng minh châu Âu vì chi tiêu quốc phòng chưa đủ lớn và quá phụ thuộc vào Mỹ trong phòng thủ thông thường. Chính quyền Mỹ cũng nhấn mạnh Washington hiện vẫn duy trì hàng chục nghìn binh sĩ tại châu Âu.
Về phía châu Âu, các đồng minh NATO cho rằng, họ đang nhanh chóng tăng cường năng lực quân sự, nhưng quá trình này không thể hoàn thành trong thời gian ngắn.
