Một UAV xuất hiện, nhiều chuyến bay phải thay đổi
Theo Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an, thống kê từ cơ quan chức năng cho thấy trong năm 2025, cả nước ghi nhận 34 vụ UAV và các phương tiện bay khác xâm nhập khu vực cấm bay tại các cảng hàng không, sân bay thuộc Hà Nội, Thanh Hóa, Bình Định và Thành phố Hồ Chí Minh. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, tiếp tục xảy ra 17 vụ tại Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Khánh Hòa và Thành phố Hồ Chí Minh.
Mỗi khi UAV xuất hiện trong khu vực cất cánh, hạ cánh hoặc vùng tiếp cận của tàu bay, cơ quan điều hành bay buộc phải triển khai ngay các biện pháp khẩn cấp như tạm dừng cất cánh, tạm ngừng tiếp nhận tàu bay hạ cánh, yêu cầu tàu bay bay chờ hoặc chuyển hướng sang sân bay dự bị nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hoạt động bay. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quá trình khai thác của các hãng hàng không mà còn tác động trực tiếp đến hành khách và toàn bộ chuỗi cung ứng dịch vụ hàng không.
Thực tế cho thấy những sự cố do UAV xâm nhập khu vực cấm bay đã gây thiệt hại rất lớn về kinh tế. Theo thống kê của Vietnam Airlines, trong thời gian từ ngày 17 đến 24/2/2026, các sự cố liên quan đến UAV gây thiệt hại khoảng 5,6 tỷ đồng, ảnh hưởng khoảng 9.200 hành khách do chậm chuyến, thay đổi lịch trình hoặc kéo dài thời gian chờ đợi.
Riêng Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng ước tính thiệt hại trực tiếp của cảng và các đơn vị hoạt động tại đây hơn 10 tỷ đồng, chưa tính các tổn thất gián tiếp đối với hãng hàng không, doanh nghiệp logistics và hành khách.
Đáng ngại hơn, ngoài những thiệt hại về kinh tế, UAV nếu va chạm với tàu bay trong giai đoạn cất cánh hoặc hạ cánh có thể gây ra sự cố hoặc tai nạn hàng không đặc biệt nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của hàng trăm hành khách và thành viên tổ bay. Đồng thời, các vụ việc còn khiến lực lượng công an, quân sự, an ninh hàng không và các đơn vị liên quan phải huy động nhiều nhân lực, phương tiện để phát hiện, truy tìm và xử lý đối tượng vi phạm. Đồng thời, khi xảy ra các vụ việc, lực lượng công an, quân sự, an ninh hàng không và các đơn vị liên quan cũng phải huy động nhân lực, phương tiện để phát hiện, truy tìm và xử lý các trường hợp vi phạm.
Bay UAV trái phép có thể bị xử lý hình sự
Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an cho biết, theo quy định của pháp luật, tổ chức, cá nhân sở hữu, sử dụng UAV phải thực hiện các thủ tục đăng ký phương tiện và xin cấp phép bay trước khi hoạt động theo quy định. Việc đăng ký UAV không đồng nghĩa với việc được tự do bay. Người sử dụng phải tuân thủ phạm vi, khu vực, thời gian, độ cao và các điều kiện ghi trong giấy phép.
Đối với hành vi điều khiển UAV xâm nhập khu vực cấm bay hoặc khu vực hạn chế bay của cảng hàng không, sân bay, người vi phạm có thể bị xử lý theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính; tùy tính chất, mức độ và hậu quả, còn có thể bị xem xét trách nhiệm dân sự hoặc hình sự.
Nghị định 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội và các lĩnh vực liên quan có quy định xử phạt đối với một số hành vi sử dụng tàu bay không người lái, phương tiện bay siêu nhẹ trái quy định.
Trong trường hợp hành vi cản trở giao thông đường không đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cản trở giao thông đường không theo Điều 278 Bộ luật Hình sự.
Điều luật quy định người có hành vi cản trở giao thông đường không gây ra những hậu quả thuộc các trường hợp luật định có thể bị phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù. Khung hình phạt cao nhất của tội danh này có thể lên đến 15 năm tù.
Đáng chú ý, Điều 278 còn quy định trường hợp cản trở giao thông đường không có khả năng thực tế dẫn đến một số hậu quả đặc biệt nghiêm trọng nếu không được ngăn chặn kịp thời, người thực hiện vẫn có thể bị xử lý hình sự với mức phạt tiền từ 10-50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1-5 năm.
Khuyến cáo không bay UAV gần sân bay
Trước tình trạng UAV xâm nhập khu vực cấm bay gia tăng, Bộ Công an cho biết đã chỉ đạo triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả bảo đảm an ninh, an toàn hàng không. Lực lượng công an từng bước nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp kỹ thuật để phát hiện, giám sát, cảnh báo và chế áp UAV hoạt động trái quy định tại khu vực cảng hàng không, sân bay. Đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng xác minh, điều tra và xử lý các trường hợp vi phạm.
Cục Quản lý xuất nhập cảnh khuyến cáo người dân không điều khiển UAV, drone hoặc các phương tiện bay khác trong khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép.
Người sử dụng chỉ được bay đúng mục đích, khu vực, thời gian và nội dung được phép; đồng thời cần chủ động tìm hiểu các quy định về đăng ký, cấp phép và khu vực được phép hoạt động trước khi đưa UAV vào sử dụng.
Khi phát hiện UAV hoặc vật thể bay hoạt động trái phép gần cảng hàng không, sân bay, người dân cần thông báo cho cơ quan công an, quân sự hoặc cơ quan quản lý cảng hàng không để kịp thời xử lý.
Cục Quản lý xuất nhập cảnh nhấn mạnh, một hành vi sử dụng UAV thiếu ý thức có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn của tàu bay, hành khách và tổ bay, đồng thời gây thiệt hại lớn cho hoạt động vận tải hàng không. Vì vậy, việc sử dụng thiết bị bay đúng quy định là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm an toàn hàng không.
