Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện nay, bộ phận không khí lạnh từ phía bắc nén rãnh áp thấp có trục ở khoảng 24 - 26 độ vĩ bắc dịch dần xuống phía nam.
Dự báo do chịu ảnh hưởng của không khí lạnh nén rãnh áp thấp kết hợp với hội tụ gió từ mực 1500m lên đến 5000m nên từ chiều tối 22.4 đến ngày 23.4 ở khu vực Bắc Bộ có mưa, mưa vừa và rải rác có dông với lượng mưa từ 20 - 40mm/24h, cục bộ có nơi mưa to đến rất to trên 100mm/24h.
Từ chiều tối ngày 23.4 đến ngày 25.4 ở khu vực Bắc Trung Bộ và Trung Trung Bộ có mưa rào và dông rải rác với lượng mưa 15 - 30mm/24h, cục bộ có nơi mưa to đến rất to trên 100mm/24h.
Cơ quan khí tượng cảnh báo trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Mưa dông kèm theo các hiện tượng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có thể gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, làm gãy đổ cây cối, hư hại nhà cửa, các công trình giao thông, cơ sở hạ tầng. Mưa lớn cục bộ có khả năng gây ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc và tình trạng ngập úng tại các vùng trũng, thấp.
Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do lốc, sét, mưa đá là cấp 1.
Trước đó, trong các đợt mưa từ tháng 3 đến nay, tại một số tỉnh vùng núi phía bắc và phía tây Thanh Hóa, Nghệ An đã ghi nhận hiện tượng mưa đá.
Theo Tiến sĩ Trương Bá Kiên - Phó Giám đốc Điều hành Trung tâm nghiên cứu Khí tượng và khí hậu, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, mưa đá hình thành trong mây đối lưu sâu khi tồn tại dòng thăng mạnh, môi trường ẩm và bất ổn định cao. Trong khí quyển, nhiệt độ trung bình giảm khoảng 6,5°C/km theo độ cao, nên khi không khí ẩm bị nâng lên sẽ đạt bão hòa, hơi nước ngưng kết trên các hạt nhân ngưng kết mây để tạo giọt mây. Khi tiếp tục được đưa lên vùng nhiệt độ âm, các giọt nước siêu lạnh đóng băng trên nhân băng và phát triển lớn lên qua quá trình bồi tụ.
"Dưới tác động của dòng thăng mạnh, các hạt băng trải qua nhiều chu kỳ nâng lên, rơi xuống, tích lũy các lớp băng đồng tâm; khi khối lượng vượt lực nâng, chúng rơi xuống mặt đất dưới dạng mưa đá" - ông Kiên phân tích bản chất hiện tượng mưa đá.
Tiến sĩ Trương Bá Kiên cho biết thêm, trong điều kiện giao mùa, đặc biệt khi không khí lạnh cuối mùa tăng cường tương tác với khối khí nóng ẩm tầng thấp, hai khối khí có bản chất khác nhau, làm gia tăng bất ổn định khí quyển , hội tụ và đứt gió thẳng đứng.
"Vì thế, giúp duy trì dòng thăng mạnh và kéo dài thời gian tồn tại của hạt trong vùng siêu lạnh, qua đó tăng hiệu quả bồi tụ và khả năng hình thành mưa đá" - Tiến sĩ Kiên nhận định.
Theo nhà nghiên cứu khí tượng này, thông thường tháng 3 và tháng 4 là giai đoạn xuất hiện mưa đá nhiều nhất trong năm, do đặc trưng giao mùa, sự tranh chấp giữa hai khối khí khác nhau.
Trong các đợt không khí lạnh cuối mùa có thể gây ra dông, đặc biệt ở các tỉnh miền núi phía bắc - nơi có điều kiện địa hình, độ bất ổn định khí quyển rất lớn, làm tăng nguy cơ mưa đá.
"Tuy nhiên cần lưu ý rằng mưa đá là hiện tượng chỉ có thể cảnh báo nguy cơ, không thể dự báo chính xác. Vì vậy người dân cần cẩn trọng, chủ động đảm bảo an toàn khi có cảnh báo mưa dông trong thời điểm giao mùa" - ông Kiên khuyến cáo.
