PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, chia sẻ: “Tôi liên tiếp gặp 3 bệnh nhân đến khám vì đau ngực. Điều đáng mừng là sau khi thăm khám, kiểm tra, tim của cả 3 đều khỏe. Nguyên nhân gây ra những cơn đau khiến họ lo lắng lại đến từ dạ dày và thực quản”.
Đau ngực do trào ngược dạ dày - thực quản khá thường gặp. Tuy nhiên, vị trí và cảm giác đau có thể giống đau do tim khiến người bệnh hoang mang, thậm chí nghĩ mình bị nhồi máu cơ tim.
Vì sao trào ngược gây đau ngực?
Khi axit và dịch dạ dày trào lên thực quản, chúng kích thích niêm mạc thực quản, gây viêm hoặc co thắt, tạo cảm giác đau, nóng rát phía sau xương ức. Đây cũng là vùng nằm gần tim nên rất dễ nhầm lẫn.
Đau ngực do trào ngược thường có một số đặc điểm: đau hoặc nóng rát giữa ngực, có thể lan lên cổ họng hoặc lưng trên; cảm giác tức, cồn cào, vướng trong ngực, đôi khi kèm vị chua hoặc đắng trong miệng.
Triệu chứng thường xuất hiện sau khi ăn quá no, ăn đồ chiên rán, cay, chua, uống cà phê, rượu bia, cúi người hoặc nằm ngay sau ăn. Một số người bị khó chịu về đêm hoặc sáng sớm. Các triệu chứng đi kèm có thể là ợ hơi, ợ chua, ợ nóng, buồn nôn, ho khan về đêm, khàn tiếng hoặc nghẹn cổ.
Người bệnh có thể thấy dễ chịu hơn khi ngồi thẳng, uống từng ngụm nước nhỏ hoặc vận động nhẹ. Tuy nhiên, đây chỉ là những dấu hiệu gợi ý, không thể dựa vào triệu chứng để khẳng định đau ngực là do trào ngược.
Khi nào phải nghĩ đến bệnh tim?
Không nên tự chẩn đoán đau ngực là do dạ dày chỉ vì có ợ chua hoặc nóng rát.
Cần đặc biệt cảnh giác khi đau ngực xuất hiện lần đầu, tái phát với mức độ nặng hơn hoặc kéo dài hơn bình thường, có cảm giác bóp nghẹt, đè nặng hoặc đau dữ dội, lan ra cánh tay, vai, lưng, cổ hoặc hàm.
Các dấu hiệu đáng lo khác gồm khó thở, vã mồ hôi lạnh, chóng mặt, choáng váng, ngất, buồn nôn, tim đập bất thường hoặc cảm giác rất yếu.
Nguy cơ càng cao ở người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá hoặc nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch khác.
Đặc biệt, người từng đặt stent hoặc phẫu thuật bắc cầu động mạch vành nếu xuất hiện cơn đau có tính chất giống những lần đau tim trước đây thì không nên chủ quan, ngay cả khi lần này cơn đau nhẹ hơn hoặc ngắn hơn.
Nếu đang đau ngực kèm các dấu hiệu cảnh báo, cần đến cơ sở y tế gần nhất để được đánh giá. Bác sĩ có thể chỉ định điện tâm đồ, xét nghiệm dấu ấn tổn thương cơ tim và các thăm dò cần thiết khác.
Làm gì để giảm trào ngược?
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu cho biết, một số yếu tố dễ làm trào ngược nặng hơn gồm ăn quá no, ăn sát giờ ngủ, nằm ngay sau ăn, thừa cân, béo bụng, mặc quần áo bó chặt, stress kéo dài, hút thuốc, uống nhiều rượu bia và một số thuốc giảm đau chống viêm.
Với triệu chứng nhẹ, người bệnh có thể bắt đầu bằng việc thay đổi lối sống:
Không nằm trong khoảng 2-3 giờ sau ăn; có thể vận động nhẹ.
Người thường xuyên trào ngược ban đêm có thể nâng phần đầu giường khoảng 15-20 cm.
Chia nhỏ bữa ăn, ăn chậm, nhai kỹ; hạn chế thực phẩm gây triệu chứng như đồ cay, chua, nhiều dầu mỡ, nước có gas, cà phê đậm, chocolate hoặc bạc hà.
Hạn chế hoặc bỏ thuốc lá, rượu bia.
Giữ cân nặng hợp lý, đặc biệt giảm tình trạng béo bụng.
Không nên tự mua thuốc điều trị
Không phải trường hợp trào ngược nào cũng cần dùng thuốc. Khi cần điều trị, bác sĩ có thể lựa chọn thuốc trung hòa axit, thuốc kháng thụ thể histamin H2 hoặc thuốc ức chế bơm proton (PPI), tùy tình trạng cụ thể.
Việc lựa chọn thuốc, liều lượng, thời gian sử dụng và nguy cơ tương tác với các thuốc khác cần được bác sĩ đánh giá. Không nên thấy người khác uống thuốc đỡ rồi tự mua về dùng, đặc biệt là những gói thuốc không rõ thành phần. Triệu chứng có thể giảm tạm thời nhưng nguyên nhân thực sự chưa được xác định.
Đừng chủ quan với đau ngực
Trào ngược dạ dày - thực quản có thể gây đau ngực rất giống đau tim. Ngược lại, bệnh tim cũng có thể biểu hiện không điển hình và bị nhầm với bệnh dạ dày.
Vì vậy, nếu đau ngực mới xuất hiện, bất thường, dữ dội, kéo dài, tái phát hoặc kèm khó thở, vã mồ hôi, choáng váng, đau lan ra tay, hàm hoặc lưng, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ tim mạch, cần đi khám ngay.
Một cơn đau ngực có thể bắt nguồn từ dạ dày, nhưng trước khi kết luận “chỉ là trào ngược”, điều quan trọng nhất vẫn là đảm bảo trái tim thực sự an toàn.
