Công nghệ là “xương sống”, bệnh viện hạt nhân đóng vai trò dẫn dắt
Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, mạng lưới bệnh viện vệ tinh sẽ nâng năng lực tuyến dưới, giảm quá tải tuyến trên, giúp người dân được khám chữa bệnh kịp thời ngay tại địa phương và thu hẹp chênh lệch giữa các vùng.
Một điểm nổi bật của đề án là cơ chế “hồi chuyển có hướng dẫn”. Theo đó, bệnh nhân sau khi điều trị ổn định tại bệnh viện tuyến trên sẽ được chuyển về tuyến dưới để tiếp tục điều trị.
Quy trình hồi chuyển được hướng dẫn phác đồ cụ thể và hỗ trợ hội chẩn trực tuyến, điều trị từ xa với tuyến trên, giúp đảm bảo chất lượng điều trị và giảm tải bệnh viện lớn. Mục tiêu đến 2030 giảm ít nhất 20% tỉ lệ chuyển tuyến. Để đề án thực sự hiệu quả, công nghệ thông tin đóng vai trò then chốt. 100% bệnh viện tham gia sẽ triển khai hệ thống hỗ trợ chuyên môn từ xa (Telehealth), bao gồm đào tạo trực tuyến và hội chẩn liên cấp, giúp người bệnh ở tuyến tỉnh vẫn có thể nhận được tư vấn từ các chuyên gia hàng đầu mà không cần di chuyển.
Đáng chú ý, đề án cũng gắn việc triển khai kỹ thuật mới với cơ chế thanh toán bảo hiểm y tế. Điều này nhằm tránh tình trạng “có kỹ thuật nhưng không dám làm” do thiếu kinh phí. Nguồn lực thực hiện sẽ đến từ ngân sách Nhà nước, địa phương và các nguồn hợp pháp khác.
Điều trị từ xa - hiệu quả đã được kiểm chứng
Một bệnh nhân nam 61 tuổi nhập Bệnh viện Đa khoa Hà Giang (tỉnh Tuyên Quang) trong tình trạng yếu nửa người, đau đầu và nói khó. Sau khi thăm khám và chụp chiếu, bác sĩ xác định bệnh nhân bị nhồi máu não và hẹp hơn 85% động mạch cảnh - tình trạng rất nguy hiểm, có thể dẫn đến đột quỵ nặng nếu không xử lý kịp thời. Nhờ hội chẩn từ xa với chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai qua hệ thống Telehealth, các bác sĩ đã thống nhất phương án đặt stent động mạch. Ca can thiệp được thực hiện thành công ngay tại Hà Giang dưới sự hướng dẫn từ xa. Sau điều trị, bệnh nhân hồi phục tốt và xuất viện sau một tuần.
Từ năm 2023, Bệnh viện Bạch Mai và Tuyên Quang đã hợp tác toàn diện về đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và Telehealth.
PGS.TS Đào Xuân Cơ - Giám đốc phụ trách Bệnh viện Bạch Mai - cho biết, đề án mở rộng bệnh viện vệ tinh giúp kết nối toàn hệ thống y tế cả nước, giúp tập trung nguồn lực điều trị cho những ca bệnh nặng, nguy kịch. Qua đó, chúng tôi chuyển giao hiệu quả kiến thức, kỹ năng và kỹ thuật chuyên sâu đến đồng bào vùng sâu, vùng xa, cũng như hỗ trợ kịp thời cho các đồng nghiệp ở tuyến dưới. Telehealth trong công tác tư vấn, khám, chữa bệnh từ xa không chỉ giúp tiết kiệm thời gian cho người dân, bác sĩ mà còn giúp các bác sĩ có thể dễ dàng trao đổi, đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn.
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu (Bệnh viện Đại học Y Hà Nội) cho hay, Telehealth giúp người bệnh tiếp cận dịch vụ nhanh, an toàn, như “cánh tay thứ ba” hỗ trợ bác sĩ.
Nhờ đó, tuyến dưới có thể hội chẩn với tuyến trên, điều trị theo hướng dẫn chuyên gia mà không cần chuyển viện, tiết kiệm chi phí, thời gian. Từ năm 2020, Telehealth đã kết nối hàng nghìn cơ sở y tế, góp phần cứu sống bệnh nhân, giảm tải tuyến trên và hỗ trợ đào tạo.
Hệ thống còn tích hợp bệnh án điện tử, kê đơn online, thanh toán QR, cho phép khám, theo dõi từ xa. Tuy nhiên, Telehealth chỉ hỗ trợ, không thay thế khám trực tiếp và vẫn còn hạn chế về thiết bị, bảo mật, pháp lý.
“Bên cạnh lợi ích, vẫn còn một số khó khăn như thiếu thiết bị ở vùng xa, vấn đề bảo mật dữ liệu và cần quy định rõ ràng để đảm bảo chất lượng khám chữa bệnh từ xa” - PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu cho biết thêm.
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu cho rằng, để người dân tin tưởng y tế cơ sở, cần nhân rộng phòng khám chuyên khoa tại xã, giúp khám trực tiếp với bác sĩ giỏi ngay tại địa phương, đồng thời đẩy mạnh Telehealth để nâng cao năng lực tuyến dưới. Ông cũng đề xuất thúc đẩy chuyển đổi số y tế, tháo gỡ vướng mắc về thuốc, thiết bị...
