Phóng viên Báo Lao Động có cuộc trao đổi với ông Lê Quang Trung - nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm - xung quanh vấn đề này.
Thưa ông, xin ông cho biết, những tồn tại của sàn giao dịch việc làm truyền thống?
- Các sàn giao dịch việc làm, phiên việc làm, hội chợ việc làm (gọi chung là sàn việc làm)… đã được tổ chức từ những năm 90 của thế kỷ XX, đem lại những kết quả rất đáng khích lệ, giúp cung - cầu lao động gặp nhau.
Tuy nhiên, việc tổ chức sàn việc làm thường được tổ chức quy mô địa phương, sau đó vươn ra vùng nhỏ (một số tỉnh lân cận liên kết tổ chức) chứ chưa được bao phủ trên bình diện toàn quốc. Nghĩa là, thông tin cung - cầu lao động không được chuyển tải giữa các vùng miền, giữa các khu vực khiến cho việc tiếp cận thông tin thị trường lao động và thông tin tuyển dụng của doanh nghiệp bị “bó” trong một phạm vi nào đó. Thực tế này dẫn tới nhiều người có nhu cầu làm việc mà không tìm được chỗ làm; nhiều đơn vị cần tuyển người nhưng không tiếp cận được với người lao động.
Sự ra đời của Sàn việc làm quốc gia có ý nghĩa như thế nào, thưa ông?
- Tôi cho rằng, việc tổ chức Sàn việc làm quốc gia là hết sức cần thiết và đem lại nhiều hiệu quả thiết thực.
Đơn cử như chuyện đơn giản nhất là vấn đề thừa - thiếu lao động. Trước đây khi không được thông tin rộng rãi, không xem xét trên phạm vi cả nước thì cái nhìn sẽ rất phiến diện. Ngành này thiếu nhân lực ở tỉnh này nhưng có thể đang thừa mứa ở tỉnh khác. Sàn việc làm quốc gia sẽ khắc phục được tồn tại đó.
Xin ông cho biết chúng ta cần phải làm gì để Sàn việc làm quốc gia đóng góp tối đa hiệu quả vào kết nối cung - cầu lao động đúng như kỳ vọng?
- Theo tôi, có 7 việc cần làm. Thứ nhất, chúng ta phải rà soát xây dựng văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến việc tổ chức Sàn việc làm quốc gia và sàn giao dịch việc làm ở các địa phương. Qua đó, đảm bảo sàn hoạt động theo đúng quy định của pháp luật nhằm đem lại kết quả tốt nhất, hiệu quả nhất đối với người lao động và người sử dụng lao động.
Thứ hai, cần xây dựng một quy trình để tổ chức, thực hiện và đánh giá Sàn việc làm quốc gia.
Thứ ba, đặc biệt quan tâm đến vấn đề thông tin thị trường lao động ở các địa phương cũng như ở Trung ương. Phải đảm bảo thông tin “sống” và “sạch”, đúng và đủ để xây dựng thông tin đầu vào. Khi có thông tin đầu chuẩn thì mới thực hiện các sàn chuẩn được. Song song đó, làm tốt công tác dự báo về thị trường lao động, trước hết là ngắn hạn và trung hạn, sau đó tiến tới dự báo dài hạn.
Thứ tư, cần có những quy chuẩn để người lao động tiếp cận được với các thông tin này một cách dễ dàng nhất ở mọi môi trường khác nhau.
Thứ năm, xây dựng mô hình sàn chung và sàn chuyên đề cho từng nhóm đối tượng khác nhau (lao động phổ thông, lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, nhóm cao tuổi, nhóm thanh niên, bộ đội xuất ngũ…).
Thứ sáu, nâng cấp điều kiện về cơ sở vật chất của các cấp sàn việc làm, trong đó đặc biệt lưu ý về hạ tầng phù hợp với điều kiện hiện nay (hạ tầng số, công nghệ số và nhân lực số).
Thứ bảy, tôi rất mong muốn là cán bộ các trung tâm, sàn việc làm là viên chức của đơn vị sự nghiệp Nhà nước để họ chuyên tâm thực hiện nhiệm vụ này theo đúng tinh thần Công ước số 88 của Tổ chức Lao động quốc tế ILO về kết nối cung cầu lao động.
Cuối cùng, theo tôi chúng ta cũng cần có một bộ chỉ số KPI để đánh giá hiệu quả của Sàn việc làm quốc gia và bộ chỉ số áp dụng đánh giá với nhân viên - những người làm việc trong sàn để giao việc, đánh giá hiệu quả công việc.
Xin cảm ơn ông!
