Thị trường lao động khắt khe và công bằng hơn
Những mục tiêu phát triển đến năm 2030 mà Quốc hội vừa đặt ra cho thấy Việt Nam đang bước vào một giai đoạn tăng trưởng đòi hỏi chất lượng cao hơn rất nhiều so với trước đây.
Tốc độ tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn 2026 - 2030, GDP bình quân đầu người khoảng 8.500 USD, năng suất lao động tăng trên 8,5% mỗi năm… là những chỉ dấu cho thấy mô hình tăng trưởng không thể tiếp tục dựa vào lao động giản đơn và phụ thuộc vào chiều rộng, nhiều việc làm như trước.
Để chạm được những mục tiêu đó, thị trường lao động buộc phải thay đổi. Việc làm không chỉ cần nhiều hơn, mà phải hiệu quả hơn, bền vững hơn và có khả năng thích ứng cao hơn trước những biến động của chuyển đổi số, tái cơ cấu kinh tế và cạnh tranh toàn cầu.
Năm 2026 được dự báo sẽ là thời điểm thị trường lao động bước vào một giai đoạn sàng lọc rõ nét hơn. Thị trường buộc phải vận hành theo chiều sâu, đặt ra yêu cầu cao hơn về kỹ năng, khả năng thích ứng và tư duy làm việc của người lao động. Xu thế tuyển dụng lao động đa kỹ năng, linh hoạt sẽ là phản ứng tất yếu của thị trường trước một môi trường tăng trưởng khắt khe hơn.
Thực tế cho thấy chuyển đổi số lan tỏa sang hầu hết các ngành nghề; doanh nghiệp phải tinh gọn bộ máy để giảm chi phí và tăng khả năng chống chịu; cạnh tranh toàn cầu đòi hỏi năng suất lao động phải được nâng lên liên tục.
Trong bối cảnh đó, mô hình mỗi người một việc cố định… dần bộc lộ những hạn chế. Thay vào đó, doanh nghiệp ưu tiên những người lao động có thể đảm nhận nhiều nhiệm vụ, biết phối hợp, sử dụng công nghệ trong công việc hằng ngày, dám bước ra khỏi vùng an toàn nghề nghiệp.
Bây giờ, bằng cấp hay thâm niên không còn là tấm vé bảo đảm, mà khả năng cập nhật kỹ năng, tư duy thích ứng và tinh thần học tập suốt đời mới là thước đo giá trị. Thị trường không loại bỏ con người, chỉ loại bỏ sự trì trệ. Dĩ nhiên, quá trình này tạo áp lực không nhỏ, đặc biệt với lao động trẻ, lao động kỹ năng thấp và khu vực phi chính thức. Nhưng với tầm nhìn dài hạn, đây sẽ là cơ hội để các “ông chủ” tái cấu trúc lực lượng lao động theo hướng bền vững hơn.
Những người chủ động học thêm, kết hợp kỹ năng chuyên môn với kỹ năng số và kỹ năng mềm sẽ có khả năng trụ vững cao hơn, thậm chí tận dụng được những cơ hội việc làm mới đang hình thành.
Bước sang năm 2026, thị trường lao động sẽ khắt khe, nhưng cũng công bằng hơn trong cách lựa chọn nhân lực. Cơ hội không dành cho số đông đứng yên, mà cho những người chịu học, chịu thay đổi và đầu tư nghiêm túc vào kỹ năng của chính mình.
